Τα εθνικά θέματα εγγράφονται στη συλλογική συνείδηση ενός λαού με κοινή ιστορία και κοινή προοπτική για το μέλλον. Το συλλογικό φαντασιακό της κοινωνίας διαμορφώνει τους θεσμούς ανάλογα με τις αξίες που επικρατούν και προάγει αυτό που ονομάζει ο Κορνήλιος Καστοριάδης «αυτοθέσμιση της κοινωνίας μέσα από μια διαδικασία μαγματικής διάπυρης συγχώνευσης».
Η εθνική ονομασία της FYROM αφορά την Ελλάδα στο βαθμό που θέλουμε όλοι την ειρήνη στην περιοχή των Βαλκανίων και καταδικάζουμε τις αλυτρωτικές τάσεις που προέρχονται από τη γειτονική χώρα.
Μόνο με ειλικρινείς δεσμούς καλής γειτονίας και με σεβασμό στην ιστορία των λαών μπορούν να εμπεδωθούν η φιλία και η συνεργασία. Τότε μόνο θα έχει πραγματική ισχύ η ονομασία erga omnes.
Αξίζει να θυμηθούμε πως οι Μακεδόνες ήταν πάντα υπέρ της ελευθερίας, της προόδου και του πολιτισμού. Η ελληνική παιδεία και το θρησκευτικό χριστιανικό αίσθημα είναι ιδιαίτερα καλλιεργημένο στους Μακεδόνες. Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Αριστοτέλης είναι τέκνα της μακεδονικής γης. Οι αδελφοί Κύριλλος και Μεθόδιος, οι οποίοι ήταν οι διαφωτιστές των σλαβικών φύλων και εκχριστιάνισαν τα έθνη ως τη Μοραβία και τη Ρωσία, ήταν Θεσσαλονικείς.
Οι Μακεδόνες πρωτοστάτησαν στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα του 1821 με τους ήρωες Εμμανουήλ Παππά, Ιωάννη Φαρμάκη, Γιωργάκη Ολύμπιο, Γιώργο Λασσάνη κ.ά. Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης πολλά παλικάρια συμμετείχαν στα σώματα των Αγγελή Γάτσου και Καρατάσου στα γεγονότα της Νάουσας και του Βερμίου.
Ο Μακεδονικός Αγώνας για την απελευθέρωση της Μακεδονίας από την τουρκική κατοχή και για την αποσόβηση του βουλγαρικού μεγαλοϊδεατισμού ανέδειξε πολλούς ήρωες, τόσο γηγενείς όσο και πατριώτες από την Κρήτη, την Πελοπόννησο κτλ. Ο Δημήτριος Καλαποθάκης (1862-1921) ήταν δημοσιογράφος και εκδότης εφημερίδων, ο ιδρυτής και η ψυχή του Μακεδονικού Κομιτάτου στην Αθήνα καταγόταν από την Αερόπολη της Μάνης.
Στον Μακεδονικό Αγώνα ο Παύλος Μελάς (1870-1904), γόνος αθηναϊκής –με ηπειρώτικες ρίζες– αριστοκρατικής οικογένειας, συνεργάστηκε με τον Κωνσταντίνο Μαζαράκη στην αποστολή των πρώτων Κρητών Μακεδονομάχων. Θέλοντας να δώσει ώθηση στον Αγώνα, πήγε ο ίδιος για να πολεμήσει στη Μακεδονία.
Μαζί του ήταν οι αξιωματικοί Α. Κοντούλης, Α. Παπούλας, Γ. Κολοκοτρώνης.
Ως γενικός αρχηγός, ορισμένος από το Μακεδονικό Κομιτάτο για τα σώματα της περιοχής Μοναστηρίου-Καστοριάς, είχε αποστολή υψηλού κινδύνου που δυστυχώς απεδείχθη μοιραία. Στο χωριό Στάτιστα της Καστοριάς (Κορέστεια χωριά) ο Μελάς και οι στρατιώτες του δέχθηκαν επίθεση. Στην συμπλοκή, και κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες, ο Μελάς τραυματίστηκε θανάσιμα από βόλι. Απορίες προκαλεί και ο «αποκεφαλισμός» του νεκρού Μελά, σε μια προσπάθεια σκύλευσης του πτώματος ή φυγάδευσής του(;).
Ο Ίων Δραγούμης (1878-1920) ήταν γνήσιος πατριώτης πολιτικός και συγγραφέας και καταγόταν από το Βογατσικό της Καστοριάς. Γιος του πολιτικού Στέφανου Δραγούμη και αδελφός της Ναταλίας Δραγούμη (συζύγου του Παύλου Μελά), ο Ίων ανατράφηκε σε περιβάλλον ελληνοκεντρικής παιδείας και ένθερμου πατριωτισμού.
Πρόβαλε το Μακεδονικό ζήτημα στον εγχώριο και διεθνή Τύπο και οργάνωσε ντόπια ένοπλα σώματα στην περιοχή της Καστοριάς. Μετατέθηκε εκτός Μακεδονίας: Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, Κωνσταντινούπολη (όπου μαζί με τον συνοδοιπόρο του Αθανάσιο Σουλιώτη-Νικολαΐδη ίδρυσαν την «Οργάνωση Κωνσταντινουπόλεως»), Ρώμη, Λονδίνο, Πετρούπολη κ.α. Στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και στην παράδοση της Θεσσαλονίκης ήταν παρών και συνέταξε το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης στους Έλληνες, μετά από τις διαπραγματεύσεις με τον Ταχσίν Πασά.
Αξίζει να αναφέρουμε πως η θερμή σχέση των Μακεδόνων με τα γράμματα αποτυπώνεται στην ίδρυση της Μακεδονικής Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητας.
Ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1871 από δραστήριους Έλληνες με καταγωγή από τη δυτική Μακεδονία (από τον ιεροδιάκονο Στέφανο Νούκα, τον καπνέμπορο Κωνσταντίνο Θωμαΐδη κ.ά.), με στόχο την καλλιέργεια των ελληνικών γραμμάτων. Η Αδελφότητα ίδρυσε το Γυμνάσιο και Οικοτροφείο Τσοτυλίου στο νομό Κοζάνης και το Κυριακάτικο Σχολείο του Λαού (Κυριακόν Σχολείον) στην Κωνσταντινούπολη.
Η μνήμη μάς βοηθά στη σωστή αντίληψη των παρόντων διλημμάτων και μας απομακρύνει από ιδεοληψίες και δογματισμούς.
