Η πολιτική δεν είναι απλώς διαχείριση αριθμών, οικονομικών δεικτών και επικοινωνιακών εντυπώσεων. Πρωτίστως, είναι σύγκρουση ιδεών, σύστημα αρχών και έκφραση μιας συγκεκριμένης αντίληψης για τον άνθρωπο και την κοινωνία. Χωρίς αξίες, η πολιτική μετατρέπεται σε μηχανισμό εξουσίας. Και χωρίς σταθερό ιδεολογικό προσανατολισμό, τα κόμματα κινδυνεύουν να χάσουν την ταυτότητά τους, μαζί με την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Για μένα, τον γιατρό που πιστεύει στην ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο, η πνευματική διάσταση του κοινωνικού φιλελευθερισμού αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής πρότασης. Μιας πρότασης που συνδυάζει την ελευθερία του ατόμου με την κοινωνική δικαιοσύνη, την προσωπική φιλοδοξία με το καθήκον και την πρόοδο με τον σεβασμό στις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού.
Οι αρχές που συγκροτούν μια κοινωνία
Η ελευθερία είναι αδιαπραγμάτευτη. Δεν μπορεί, όμως, να νοείται ως απουσία ορίων ή ως δικαίωμα των ισχυρών να επιβάλλονται στους αδύναμους. Η πραγματική ελευθερία προϋποθέτει ηθική συνείδηση, υπευθυνότητα και σεβασμό στην ελευθερία του άλλου.
Το καθήκον, η ισονομία και η άμιλλα συμπληρώνουν αυτό το πλαίσιο. Καθήκον σημαίνει να αντιλαμβάνεται ο πολίτης ότι τα δικαιώματα συνοδεύονται από υποχρεώσεις. Ισονομία σημαίνει ότι κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο, ανεξάρτητα από την οικονομική του δύναμη ή την πολιτική του επιρροή. Και άμιλλα σημαίνει να επιδιώκουμε την αριστεία μέσα από τη δημιουργία, την προσπάθεια και τον υγιή ανταγωνισμό, όχι μέσα από προνόμια και πελατειακές εξαρτήσεις.
Στις αρχές αυτές προστίθενται οι αρετές που συγκροτούν τον υπεύθυνο πολίτη και τον αξιόπιστο πολιτικό: εγκράτεια, ειλικρίνεια, σοβαρότητα, σεβασμός προς την προσωπικότητα και γνωστική επάρκεια.
Η εξουσία δεν αποτελεί προσωπικό λάφυρο, αλλά δημόσια ευθύνη. Και η άσκησή της απαιτεί γνώση, μέτρο, συνέπεια και λογοδοσία.
Πατρίδα – Οικογένεια – Θρησκεία
Ο πατριωτισμός, η οικογένεια και η θρησκευτική παράδοση αποτελούν για μένα βασικές αναφορές μιας κοινωνίας που θέλει να διατηρεί τη συνοχή και την ιστορική της συνέχεια.
Πατριωτισμός δεν είναι οι μεγάλες κουβέντες ούτε η ιδιοποίηση εθνικών συμβόλων. Είναι η έμπρακτη φροντίδα για την πατρίδα, τους πολίτες, την ασφάλεια, την πολιτιστική κληρονομιά και τις επόμενες γενιές. Η οικογένεια είναι ένας από τους σημαντικότερους πυρήνες αλληλεγγύης και κοινωνικής στήριξης. Η θρησκευτική πίστη, για όσους την ασπάζονται, αποτελεί πηγή νοήματος, ηθικής αναφοράς και προσφοράς.
Οι αξίες αυτές δεν απαιτούν να σκέφτονται όλοι με τον ίδιο τρόπο. Απαιτούν, όμως, σεβασμό στην ιστορία, στους θεσμούς και στην ελευθερία της συνείδησης.
Από τον Πυρσό του 1974 στη σημερινή ιδεολογική κρίση
Το 1974, η Νέα Δημοκρατία ιδρύθηκε από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με αναφορά στη δημοκρατία, την εθνική ενότητα και τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας. Για πολλές γενιές πολιτών, ο πυρσός εξέφρασε την ελπίδα για μια Ελλάδα ελεύθερη, θεσμικά ισχυρή, κοινωνικά συνεκτική και εθνικά υπερήφανη.
Σήμερα, όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πόσο κοντά βρίσκεται η πολιτική πρακτική στις αρχές που διαμόρφωσαν αυτή την ιστορική παρακαταθήκη;
Η διεύρυνση προς ένα αόριστο πολιτικό κέντρο, η υιοθέτηση προοδευτικών πολιτισμικών προτύπων χωρίς επαρκή δημόσια συζήτηση, η εντύπωση ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν διαχέεται ισότιμα στην κοινωνία και η αξιοποίηση στελεχών με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες έχουν προκαλέσει προβληματισμό σε παραδοσιακούς ψηφοφόρους της παράταξης.
Η αξιοποίηση προσώπων από την Αριστερά ή το ΠΑΣΟΚ δεν συνιστά από μόνη της πολιτικό σφάλμα. Όταν, όμως, οι συνεργασίες δεν συνοδεύονται από καθαρό ιδεολογικό στίγμα και συγκεκριμένες δεσμεύσεις, γεννάται εύλογα το ερώτημα: ποια πολιτική ταυτότητα υπηρετεί τελικά η κυβέρνηση;
Παράλληλα, η κοινωνική και οικονομική πολιτική οφείλει να απαντήσει σε μια απλή αλλά κρίσιμη απαίτηση: η ανάπτυξη να δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες για τους πολλούς και όχι να συγκεντρώνει δυσανάλογα τα οφέλη στους ήδη ισχυρούς.
Ούτε η επίκληση του εκσυγχρονισμού ούτε η προσαρμογή σε κάθε νέο ιδεολογικό ρεύμα μπορούν να υποκαταστήσουν την πολιτική λογοδοσία.
Μια πολιτική με ταυτότητα και περιεχόμενο
Δεν πιστεύω σε έναν φιλελευθερισμό χωρίς κοινωνική ευθύνη ούτε σε έναν πατριωτισμό που εξαντλείται στα συνθήματα.
Πιστεύω σε μια πολιτική που υπερασπίζεται την ελευθερία, επιβραβεύει την προσπάθεια, προστατεύει τους αδύναμους, απαιτεί ισονομία και αντιμετωπίζει την πατρίδα ως ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.
Αυτή είναι η ιδεολογική κατεύθυνση που θεωρώ αναγκαία για μια σύγχρονη πατριωτική πολιτική πρόταση: κοινωνικά ευαίσθητη, οικονομικά δημιουργική, θεσμικά αυστηρή και πολιτισμικά συνειδητή.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται περισσότερα συνθήματα. Χρειάζεται πολιτικούς με γνώση, ήθος, συνέπεια και καθαρή πυξίδα.
Γιατί η πολιτική χωρίς αρχές μπορεί να κατακτήσει την εξουσιομανή κυριαρχία, αλλά δύσκολα κερδίζει τον σεβασμό της κοινωνίας.
Γιατί ο σεβασμός δεν επιβάλλεται. Κερδίζεται.
Δημήτρης Τσανικλίδης
