Ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού ταλαιπωρείται καθημερινά από συμπτώματα όπως κάψιμο, φαγούρα, κοκκινίλα, δακρύρροια και αίσθηση ξένου σώματος στα μάτια. Σε πολλές περιπτώσεις, πίσω από αυτή την ενόχληση κρύβεται η βλεφαρίτιδα, μια πάθηση των βλεφάρων που συχνά υποδιαγιγνώσκεται, καθώς συγχέεται με την απλή ξηροφθαλμία.
Για την επιδημιολογία, τις μορφές και τις νεότερες θεραπευτικές επιλογές της πάθησης μίλησε στο Πρακτορείο Fm και την Τάνια Μαντουβάλου ο πρόεδρος της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας και διευθυντής του Οφθαλμολογικού Τμήματος του Ασκληπιείου Βούλας, Χρήστος Πίτσας.
Πόσο συχνή είναι η βλεφαρίτιδα
Σύμφωνα με τον Χρήστο Πίτσα, η βλεφαρίτιδα εμφανίζεται στο 30% έως 50% των ασθενών που επισκέπτονται οφθαλμίατρο. Ωστόσο, τα επίσημα ποσοστά παραμένουν χαμηλότερα από την πραγματικότητα, καθώς η πάθηση, η δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων και η ξηροφθαλμία συχνά καταγράφονται συνολικά υπό τον όρο «ξηροφθαλμία».
Πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν αλλοιώσεις στα βλέφαρα και στους αδένες χωρίς να εμφανίζουν έντονα συμπτώματα, με αποτέλεσμα η υποκείμενη φλεγμονή να παραμένει αδιάγνωστη.
Πρόσθια και οπίσθια βλεφαρίτιδα
Η βλεφαρίτιδα χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το σημείο που προσβάλλει:
- Πρόσθια βλεφαρίτιδα: Αφορά τη βάση των βλεφαρίδων και το εξωτερικό χείλος του βλεφάρου. Συνδέεται συνήθως με μικροβιακή αποίκιση, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ή την παρουσία του ακάρεος Demodex.
- Οπίσθια βλεφαρίτιδα: Σχετίζεται με τη δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων. Η απόφραξη των αδένων αλλοιώνει τη σύσταση του λιπιδικού στρώματος των δακρύων, προκαλώντας έντονη φλεγμονή και εξατμιστική ξηροφθαλμία.
Το ακάρεο Demodex και η μετάδοση
Το ακάρεο Demodex εντοπίζεται στους θύλακες των βλεφαρίδων στο 30% με 70% των ασθενών με χρόνια βλεφαρίτιδα, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Χαρακτηριστικό σημάδι της παρουσίας του είναι οι κυλινδρικές εναποθέσεις («κολάρα») στη βάση των βλεφαρίδων, ενώ η επιβεβαίωση γίνεται μέσω μικροσκοπικής εξέτασης.
Ο Χρήστος Πίτσας διευκρίνισε ότι η βλεφαρίτιδα δεν είναι μεταδοτική νόσος. Παρόλα αυτά, η κοινή χρήση καλλυντικών (όπως η μάσκαρα) αντενδείκνυται, καθώς μπορεί να μεταφέρει μικροοργανισμούς και να προκαλέσει ερεθισμούς.
Σύγχρονες θεραπείες με παλμικό φως (IPL)
Στις θεραπευτικές επιλογές για τη δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων έχουν προστεθεί πλέον τεχνολογίες φωτός, όπως το έντονο παλμικό φως (IPL) και το φως χαμηλής έντασης (LLLT). Η θεραπεία IPL εφαρμόζεται στο δέρμα κάτω από τα βλέφαρα και δρα στο αγγειακό υπόστρωμα απορροφούμενη από την αιμοσφαιρίνη, βελτιώνοντας τη λειτουργία των αδένων και την ποιότητα των εκκρίσεών τους.
Η θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει ανάλογα με την αίτια:
- Όταν η βλεφαρίτιδα συνδέεται με ροδόχρου ακμή ή δυσλειτουργία των αδένων, θεωρείται χρόνια κατάσταση που απαιτεί διαρκή έλεγχο και τακτική υγιεινή των βλεφάρων.
- Όταν εντοπίζεται συγκεκριμένο αίτιο, όπως το Demodex, η θεραπεία είναι στοχευμένη και μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη αντιμετώπιση του προβλήματος.
Οι ψεύτικες βλεφαρίδες ως επιβαρυντικός παράγοντας
Η χρήση ψεύτικων βλεφαρίδων και extensions μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τη φλεγμονή στα βλέφαρα μέσω τριών μηχανισμών:
- Αλλεργία ή ερεθισμός: Προκαλείται από χημικές ουσίες που περιέχονται στην κόλλα τοποθέτησης.
- Μηχανικός ερεθισμός: Το πρόσθετο βάρος επιβαρύνει τις φυσικές βλεφαρίδες και ερεθίζει το βλεφαρικό χείλος.
- Συσσώρευση υπολειμμάτων: Το επιπλέον υλικό δυσκολεύει τον επαρκή καθαρισμό της περιοχής, διευκολύνοντας τη συσσώρευση λιπαρότητας και κυττάρων.
