Με επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων, ο Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης τίμησε το πρωί της Κυριακής τα θύματα της Μικρασιατικής Καταστροφής, με αφορμή τη συμπλήρωση 104 ετών από το 1922. Η εκδήλωση συνδέθηκε με την προσφυγική ιστορία της περιοχής, ενώ στην ομιλία του ο δήμαρχος Λάζαρος Κυρίζογλου αναφέρθηκε στις ολέθριες συνέπειες του διχασμού.
Η επιμνημόσυνη δέηση τελέστηκε στο ναό Αγίας Παρασκευής Μενεμένης, όπου τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο δήμαρχος και πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
«Ο διχασμός είναι η εθνική ανίατη ασθένεια των Ελλήνων», ανέφερε ο Λάζαρος Κυρίζογλου, περιγράφοντας το κλίμα της περιόδου με τις λέξεις «ασυνεννοησία, αδιαλλαξία, μίσος, ένταση». Χαρακτήρισε τον Εθνικό Διχασμό του 1915-1917 μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας και συνέδεσε τις συνέπειές του με τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Παραπέμποντας στην ενότητα των Ελλήνων κατά τα έτη 1912-1913, έθεσε το ερώτημα εάν η ιστορία θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά, εφόσον αυτή είχε διατηρηθεί. Στο ίδιο πνεύμα, επικαλέστηκε τους στίχους του Διονυσίου Σολωμού: «Εάν μισούνται ανάμεσό τους / δεν τους πρέπει ελευθεριά».
Η ομιλία περιλάμβανε και μια αναφορά στην ιστορία της ίδιας της Μενεμένης: στις 24 Ιουλίου 1932, στη Νέα Μενεμένη, επί προεδρίας Θωμά Χατζίκου, είχε τελεστεί μνημόσυνο για τους «πεσόντες, σφαγιασθέντες και απαγχονισθέντες προκρίτους εκ Μενεμένης». Η υπενθύμιση εκείνης της τελετής συνέδεσε τη φετινή εκδήλωση με τη μνήμη που διατήρησαν οι πρόσφυγες για τους ανθρώπους και τον τόπο που άφησαν πίσω τους.
Ο δήμαρχος απέδωσε ιδιαίτερη τιμή στους πρώτους πρόσφυγες κατοίκους της Μενεμένης και των Αμπελοκήπων, αλλά και σε όσους εγκαταστάθηκαν σε ολόκληρη την Ελλάδα. «Ας είναι αιωνία η μνήμη» τους, ανέφερε, θυμίζοντας εκείνους που έφυγαν από τη ζωή «με την ψυχή και τα μάτια τους στραμμένα στην πατρίδα τους».
Μετά την τελετή στον ναό ακολούθησε η καθιερωμένη κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του εθνομάρτυρα Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, στην Πλατεία Κωνσταντίνου Τσομπάνογλου.
