Πόσο βαριά μπορεί να είναι η σχολική τσάντα; Είναι καλύτερο το σακίδιο ή η τσάντα με ρόδες; Και ποια είναι τελικά η σωστή στάση στο θρανίο;
Με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών παρουσιάζει απλές καθημερινές οδηγίες για την προστασία του μυοσκελετικού συστήματος των παιδιών.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι δεν υπάρχει μία «τέλεια» στάση που πρέπει να διατηρείται για ώρες. Η καλύτερη στάση είναι αυτή που αλλάζει συχνά.
Οι πέντε βασικοί κανόνες
• Όσο ελαφρύτερη η τσάντα, τόσο καλύτερα: Δεν υπάρχει ένα απόλυτο όριο για όλα τα παιδιά. Ως πρακτικός στόχος, η American Physical Therapy Association προτείνει βάρος περίπου έως το 10% του σωματικού βάρους, ενώ η American Academy of Pediatrics αναφέρει ότι δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 15%. Εάν το παιδί δυσκολεύεται να σηκώσει την τσάντα, γέρνει προς τα εμπρός ή πονά, το φορτίο πρέπει να μειωθεί.
• Το σακίδιο φοριέται και στους δύο ώμους: Πρέπει να διαθέτει δύο φαρδείς, ρυθμιζόμενους ιμάντες, να εφαρμόζει κοντά στο σώμα και να μην κρέμεται χαμηλά. Τα βαρύτερα βιβλία τοποθετούνται κοντά στην πλάτη. Ένας καθημερινός έλεγχος βοηθά να απομακρύνονται όσα δεν χρειάζονται.
• Η τσάντα με ρόδες δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση: Είναι χρήσιμη όταν το παιδί μεταφέρει μεγάλο βάρος και κινείται σε επίπεδη διαδρομή. Σε σχολεία με πολλές σκάλες, όμως, χρειάζεται να σηκώνεται συχνά. Η λαβή πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στο ύψος του παιδιού, ώστε να αποφεύγεται η συνεχής στροφή του κορμού.
• Στο θρανίο και στο σπίτι αποφεύγουμε την ακινησία: Η πλάτη καλό είναι να στηρίζεται, οι ώμοι να παραμένουν χαλαροί και τα πέλματα να πατούν στο δάπεδο ή σε υποπόδιο. Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι το παιδί να αλλάζει θέση, να σηκώνεται και να κάνει μικρά διαλείμματα.
• Οθόνες στο ύψος των ματιών και καθημερινή κίνηση: Tablet και laptop δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται επί πολλή ώρα πάνω στα γόνατα, καθώς το παιδί μένει με τον αυχένα σκυμμένο. Παράλληλα, το διάλειμμα πρέπει να αξιοποιείται για παιχνίδι και κίνηση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει για παιδιά και εφήβους 5-17 ετών κατά μέσο όρο τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας ή έντονης δραστηριότητας την ημέρα.
Η βαριά τσάντα δεν προκαλεί σκολίωση
Ο ΠΣΦ διευκρινίζει ότι δεν έχει αποδειχθεί πως η βαριά σχολική τσάντα προκαλεί σκολίωση ή μόνιμη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Μπορεί, όμως, να προκαλέσει πόνο ή ενόχληση στην πλάτη, στον αυχένα και στους ώμους, ιδιαίτερα όταν είναι υπερβολικά βαριά ή χρησιμοποιείται λανθασμένα.
Οι γονείς πρέπει να απευθύνονται σε επαγγελματία υγείας όταν ο πόνος:
• επιμένει ή επανέρχεται συχνά,
• περιορίζει το παιχνίδι και τις καθημερινές δραστηριότητες,
• συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.
Η πρόληψη δεν αφορά μόνο την οικογένεια. Η φύλαξη βιβλίων στο σχολείο, η καλύτερη οργάνωση του ημερήσιου προγράμματος και τα κατάλληλα θρανία μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την επιβάρυνση των μαθητών.
