Στις 5 Αυγούστου κατατέθηκε στην Προεδρία της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης ο «Νόμος-Πλαίσιο» –ή ακριβέστερα, ο «Νόμος για την Ενίσχυση της Εθνικής Αλληλεγγύης και της Κοινωνικής Ένταξης»–, που θεωρείται ο οδικός χάρτης για τη νέα διαδικασία πολιτικής επίλυσης του Κουρδικού.
Το νομοσχέδιο θα συζητηθεί στην Επιτροπή Δικαιοσύνης του Κοινοβουλίου σήμερα, 7 Αυγούστου, και αναμένεται να ψηφιστεί στη Γενική Συνέλευση την Κυριακή 9 Αυγούστου. Να σημειωθεί ότι δεν προβλέπεται αμνηστία καταδικασθέντων ή καταζητούμενων Κούρδων για συμμετοχή στο ΡΚΚ, αλλά αναστολή της ποινής ή της κατηγορίας. Επίσης, δεν γίνεται αναφορά στην αλλαγή της κατάστασης του ηγέτη του PKK Οτσαλάν.
Το νομοσχέδιο των 12 άρθρων –που δεν αφορά παράνομες οργανώσεις όπως η FETÖ, η DHKP-C ή το ISIS–, προβλέπει ότι από τη στιγμή που όλες οι οργανώσεις που συνδέονται με το PKK/KCK έχουν αυτοδιαλυθεί και έχουν καταθέσει πλήρως τα όπλα τους, τότε θα αρχίσει να ισχύει μια περίοδος 6 μηνών από το νόμο.
Το σκεπτικό του νομοθέτη στηρίζεται στην παραδοχή ότι από τη στιγμή που οργάνωση θα θεωρηθεί διαλυμένη, το έγκλημα της συμμετοχής σε αυτή θα αποσυρθεί.
Οι έρευνες, οι διώξεις και οι οριστικές καταδίκες που σχετίζονται με την «ίδρυση ή διαχείριση οργάνωσης, τη συμμετοχή, την εν γνώσει και εκούσια βοήθεια, την προπαγάνδα, τα εγκλήματα στο πλαίσιο της οργανωτικής δραστηριότητας και τα εγκλήματα που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας», θα ανασταλούν. Ένας σημαντικός αριθμός μελών του PKK και της Ένωσης Κουρδικών Κοινοτήτων (KCK) που ζουν στην Ευρώπη, καθώς και όσοι έχουν φυλακιστεί σε υποθέσεις του KCK ή έχουν καταδικαστεί, θα μπορούν να επιστρέψουν στην Τουρκία.
Για εγκλήματα που τιμωρούνται με ισόβια κάθειρξη και επιβαρυντικά εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως, προβλέπεται αναστολή ποινής 5 ετών· για εγκλήματα που τιμωρούνται με 10 έτη, προβλέπεται αναστολή ποινής 10 ετών. Εάν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις στο τέλος αυτών των περιόδων, η ποινή προβλέπεται να καταργηθεί.
Αυτές είναι σε γενικές γραμμές οι προβλέψεις του νομοσχεδίου, το οποίο, κατά τον αρθρογράφο της Cumhuriyet Μεχμέτ Αλί Γκιουλέρ, είναι ένα νομοσχέδιο της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (ΜΙΤ) και του Οτζαλάν, αφού τα μέλη του νομοθετικού σώματος, οι βουλευτές, είδαν το νομοσχέδιο μόνο αφού το ενέκρινε ο φυλακισμένος Κούρδος ηγέτης.
Ο πρόεδρος του MHP Μπαχτσελί, ο οποίος ξεκίνησε αυτή τη διαδικασία κάνοντας στροφή 180 μοιρών σε σχέση με την μέχρι τότε πορεία του, δήλωσε τα εξής κατά την υπογραφή του νομοσχεδίου: «Ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς πρέπει να επιστρέψει στο σπίτι του· ο Αχμέτ Τουρκ, δήμαρχος του μητροπολιτικού δήμου του Μαρντίν, ο οποίος καθαιρέθηκε, πρέπει να επιστρέψει στα καθήκοντά του· ο Οτζαλάν πρέπει να ανακτήσει το δικαίωμά του στην ελπίδα. Η Τουρκία πρέπει να βρει την ειρήνη».
Ο Γκιουλέρ συνδυάζει τις εξελίξεις που αφορούν το νομοσχέδιο με τις διώξεις που είναι σε εξέλιξη κατά του ηγέτη του Νέου Κόμματος· την ίδια ημέρα της κατάθεσης του νομοσχεδίου το κατηγορητήριο που στόχευε στην άρση της ασυλίας του ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης Οζγκιούρ Οζέλ, έφτασε επίσης στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας. Το θεωρεί ως εκβιασμό του Οζγκιούρ Οζέλ για να «στηρίξει τη διαδικασία» – με μια ευρύτερη έννοι υποδεικνύει μια «Τουρκία υπό μετασχηματισμό»: Ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης Οζέλ στη φυλακή, ο ηγέτης του ΡΚΚ Οτζαλάν εκτός…
Το άνοιγμα προς τους Κούρδους και το νομοσχέδιο-πλαίσιο παρά το όνομά του, δεν αποτελούν απόπειρα εκδημοκρατισμού. Αντίθετα, οδηγεί στο τέλος της δημοκρατίας, η οποία έχει διαβρωθεί, αφού παράλληλα είναι σε εξέλιξη διώξεις κατά του CHP, του κόμματος που ίδρυσε την Τουρκία το 1923, καθώς και διώξεις κατά δημάρχων που εξελέγησαν με το κόμμα αυτό.
Ο Τούρκος αρθρογράφος υπενθυμίζει ότι η προηγούμενη διαδικασία ανοίγματος προς τους Κούρδους (2009-2011) πραγματοποιήθηκε παράλληλα με τις επιχειρήσεις Εργκένεκον-Μπαλιόζ, και ότι το σημερινό άνοιγμα πραγματοποιείται παράλληλα με επιχειρήσεις για «τη διάλυση του CHP και των δήμων του». Ο θεμελιώδης στόχος του ανοίγματος προς τους Κούρδους είναι το έθνος-κράτος. Στην πρώτη απόπειρα ανοίγματος στοχοποίησαν και έβαλαν στη φυλακή ανώτατα στελέχη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, που άνοιξαν το δρόμο για το έθνος-κράτος με τον πόλεμο του 1919-1922. Τώρα, οι ίδιες δυνάμεις προχωρούν πραγματοποιώντας μια επιχείρηση εναντίον του κόμματος που ίδρυσε το έθνος-κράτος.
Η έναρξη του «ανοίγματος» του Μπαχτσελί και οι επακόλουθες επιχειρήσεις εναντίον των κύριων δήμων της αντιπολίτευσης είναι παράλληλες διαδικασίες: Την 1η Οκτωβρίου 2024, κατά την έναρξη της νομοθετικής συνόδου της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, ο Μπαχτσελί πήγε στα έδρανα του Κόμματος DEM, του οποίου προηγουμένως είχε υποστηρίξει την αποβολή από το Κοινοβούλιο, και έδωσε τα χέρια με τους βουλευτές του. Στις 22 Οκτωβρίου, ο Μπαχτσελί είπε: «Ο Οτζαλάν πρέπει να έρθει στο Κοινοβούλιο και να δηλώσει ότι διέλυσε την τρομοκρατική οργάνωση».
Ο Αχμέτ Οζέρ, δήμαρχος του Εσενγιούρτ της Κωνσταντινούπολης, που εκλέχτηκε με το CHP, συνελήφθη στις 30 Οκτωβρίου 2024, στο πλαίσιο έρευνας για τρομοκρατία. Μετά από αυτό, ξεκίνησαν επιχειρήσεις εναντίον άλλων δήμων που ανήκαν στο CHP.
Επί του παρόντος, 30 δήμαρχοι του CHP βρίσκονται φυλακισμένοι. Πολλοί δήμαρχοι του CHP, φοβούμενοι τη σύλληψη, έχουν αυτομολήσει στο AKP.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη του Γκιουλέρ για την στάση της Ουάσινγκτον στη διαδικασία προσέγγισης Κούρδων-Τουρκίας, ο οποίος γράφει ότι το «άνοιγμα» εγκρίνεται και υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ. Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και Ειδικός Απεσταλμένος για το Ιράκ και τη Συρία, Τομ Μπάρακ, αποκαλύπτει τον κύριο στόχο: «Η διαδικασία λύσης θα φέρει κοντά τους Κούρδους που ζουν σε τέσσερις χώρες» (Τουρκία, Ιράκ, Ιράν, Συρία). Οι δηλώσεις του Μπάρακ σε όλη αυτή τη διαδικασία, η δηλωμένη αντίθεσή του στα έθνη-κράτη, ο υπαινιγμός για την ανάγκη να δημιουργηθούν στην περιοχή ομοσπονδίες και η πρόταση να υπάρχουν μοναρχίες αντί για δημοκρατία στην περιοχή, αποτελούν απαραίτητο μέρος αυτού του στόχου.
Το «άνοιγμα» είναι μια διαδικασία παράλληλη με την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία:
Όταν ο Μπαχτσελί είπε στις 22 Οκτωβρίου 2024 «Ας έρθει ο Οτζαλάν να μιλήσει στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση» και λίγες ημέρες μετά, στις 30 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση ξεκίνησε την πρώτη της επιχείρηση εναντίον των κύριων δήμων της αντιπολίτευσης, το ίδιο διάστημα, συγχρονισμένα, με την υποστήριξη των ΗΠΑ και της Τουρκίας, ξεκίνησε η επιχείρηση του Αχμέντ αλ Σάραα και της μέχρι τότε τρομοκρατικής οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, για την επίθεση και την ανάληψη της εξουσίας στη Δαμασκό. Η επιχείρηση ξεκίνησε στις 27 Νοεμβρίου 2024 και ο Άσαντ ανατράπηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2024.
Επίσης, το «άνοιγμα» προς τους Κούρδους είναι επίσης ένα νεοοθωμανικό έργο που εγκρίθηκε από τις ΗΠΑ. Τα ακόλουθα λόγια του Αχμέτ Τουρκ, ενός πολιτικού από το Δημοκρατικό Κόμμα της Τουρκίας (DEM) που συμμετείχε στην αντιπροσωπεία που συναντήθηκε με τον Οτζαλάν στη φυλακή του Ιμραλί, το καταδεικνύουν ξεκάθαρα: «Συναντήθηκα με Κούρδους του Ιράκ και της Συρίας. Και οι Κούρδοι του Ιράκ και της Συρίας θέλουν να ζήσουν μαζί με Τούρκους, όπως στην Οθωμανική εποχή».
Ο Μπαχτσελί, ο αρχιτέκτονας του ανοίγματος, πρότεινε ότι κατά τη διάρκεια του μετασχηματισμού της Τουρκίας, «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να έχει δύο αναπληρωτές, έναν Κούρδο και έναν Αλεβίτη», κάτι που συμπληρώνει το περιεχόμενο του στόχου του ανοίγματος. Αυτό το μοντέλο, το οποίο μπορούμε να ονομάσουμε «λιβανέζικο μοντέλο», είναι η αντίθεση του έθνους-κράτους. Με βάση το σκεπτικό του Μπαχτσελί, θα μπορούσε οι δύο αναπληρωτές Πρόεδροι της Δημοκρατίας να είναι ο Κούρδος Οτζαλάν και ο Αλεβίτης Κιλιτσντάρογλου, που επανέφερε στην ηγεσία του CHP πραξικοπηματικά το βαθύ κράτος.
Και, «φυσικά», το… κερασάκι στην τούρτα είναι αυτά τα κόμματα, AKP-MHP-DEM-CHP, που πρωταγωνιστούν στην διαδικασία, να υποστηρίξουν ένα νέο σύνταγμα, που θα εξασφαλίζει στον Ερντογάν την ισόβια Προεδρία της Δημοκρατίας.
Το έργο τώρα αρχίζει.
Απλά, οι μάγειροι θα πρέπει να προσέξουν στο… ζύγι.
