Υπάρχουν κεφάλαια της ελληνικής ιστορίας που έμειναν για δεκαετίες στη σκιά – δεν διδάσκονται στα σχολεία ούτε απασχολούν συχνά τη δημόσια συζήτηση. Μία από αυτές τις ιστορίες είναι εκείνη της Ελληνικής Λεγεώνας, ενός σώματος εθελοντών που συγκροτήθηκε το 1854 και συμμετείχε στις επιχειρήσεις του Κριμαϊκού Πολέμου.
Στις τάξεις της βρέθηκαν Έλληνες από πολλές γωνιές του ελληνισμού.
Ανάμεσά τους ήταν και πολλοί Πόντιοι, αλλά και Έλληνες από τη Μικρά Ασία, τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τα νησιά του Αιγαίου, τα Επτάνησα και τις ελληνικές κοινότητες των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών. Πολλοί ήταν ναυτικοί και έμποροι, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό είχε προηγούμενη στρατιωτική εμπειρία.
Η Ελληνική Λεγεώνα του αυτοκράτορα Νικολάου Α’ πολέμησε κυρίως κατά την πολύμηνη πολιορκία της Σεβαστούπολης (1854-1855), της σημαντικότερης ναυτικής βάσης της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στη Μαύρη Θάλασσα. Η μάχη, που διήρκεσε σχεδόν έναν χρόνο, υπήρξε η καθοριστική σύγκρουση του Κριμαϊκού Πολέμου και κόστισε δεκάδες χιλιάδες ζωές.
Ένα μνημείο που άργησε ενάμιση αιώνα
Η επιθυμία να τιμηθούν οι άνδρες της Ελληνικής Λεγεώνας δεν γεννήθηκε τα τελευταία χρόνια.
Ήδη από το 1864, ένας από τους ήρωες της άμυνας της Σεβαστούπολης, ο συνταξιούχος αντισυνταγματάρχης Αριστείδης Χρυσοβέρης είχε κάνει έκανε αίτημα προς τις ρωσικές Αρχές.
Η στήλη των 6 μέτρων σχεδιάστηκε, όμως το έργο δεν υλοποιήθηκε ποτέ λόγω οικονομικών δυσκολιών και η ιδέα εγκαταλείφθηκε για περισσότερο από έναν αιώνα.
Τελικά, στις 10 Ιουλίου 2016, παρουσία του τότε προέδρου της Εθνοπολιτιστικής Αυτονομίας των Ελλήνων της Ρωσίας Ιβάν Σαββίδη, έγιναν τα αποκαλυπτήρια στην Ιστορική Λεωφόρο της Σεβαστούπολης, δίνοντας –έστω και με μεγάλη καθυστέρηση– έναν τόπο μνήμης σε όσους πολέμησαν και χάθηκαν στον Κριμαϊκό Πόλεμο.
Γρανιτένιο και κατασκευασμένο με βάση το αρχικό σχέδιο, φέρει τέσσερα χάλκινα ανάγλυφα που απεικονίζουν στιγμές από τη δράση της Ελληνικής Λεγεώνας. Η θέση του δεν επιλέχθηκε τυχαία: βρίσκεται ανάμεσα στο Πανόραμα της Άμυνας της Σεβαστούπολης και το μνημείο των υπερασπιστών του 4ου προμαχώνα, εκεί όπου διαδραματίστηκαν ορισμένες από τις πιο σκληρές μάχες της πολιορκίας.
Περισσότεροι από 1.200 εθελοντές υπηρέτησαν συνολικά στη Λεγεώνα. Από αυτούς, 730 τιμήθηκαν με το μετάλλιο «Για την Άμυνα της Σεβαστούπολης», ενώ 31 έλαβαν τον Σταυρό του Αγίου Γεωργίου, μία από τις υψηλότερες στρατιωτικές διακρίσεις της εποχής.
