Την πρόθεσή της να εγκρίνει την πώληση δεκάδων κινητήρων αεροσκαφών αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων στην Τουρκία γνωστοποίησε επισήμως στο Κογκρέσο η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, σε μια κίνηση με σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η σχετική ειδοποίηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με ημερομηνία 24 Ιουνίου, εστάλη παρά τις αντιδράσεις μερίδας Αμερικανών βουλευτών, οι οποίοι εξακολουθούν να εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις εξαιτίας της αγοράς του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα το 2019.
Στην ανακοίνωσή του, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι η απόφαση ελήφθη αφού εξετάστηκαν «πολιτικοί, στρατιωτικοί, οικονομικοί και ανθρωπιστικοί παράγοντες, καθώς και ζητήματα ελέγχου των εξοπλισμών».
Οι κινητήρες για το KAAN και το μήνυμα προς την Άγκυρα
Οι κινητήρες, που κατασκευάζονται από τη General Electric, προορίζονται για το KAAN, το πρώτο μαχητικό αεροσκάφος made in Turkey – πρόκειται για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2016 με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας της χώρας.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του τουρκικού κινητήρα, το αεροσκάφος θα χρησιμοποιεί τους αμερικανικούς κινητήρες F110 τέταρτης γενιάς.
Σύμφωνα με τουρκικές αναλύσεις, η επιλογή αυτή περιορίζει ορισμένες από τις δυνατότητες που αναμένονται από ένα μαχητικό 5ης γενιάς, όπως η διατήρηση υπερηχητικής ταχύτητας χωρίς μετάκαυση (supercruise), αλλά και το βαθμό μείωσης του θερμικού ίχνους και των χαρακτηριστικών stealth.
SICAK GELİŞME | Reuters’a göre Trump Yönetimi, Türkiye’ye KAAN Savaş Uçağı’nda kullanılacak F-110 Turbofan Motorlarının satışına yönelik 705 milyon dolarlık bir paketi Kongreye bildirdi.
Satışın onaylanması bekleniyor. pic.twitter.com/4ynSx9pZFB
— SavunmaSanayiST.com (@SavunmaSanayiST) June 26, 2026
Η έγκριση της πώλησης θεωρείται σημαντική πολιτική χειρονομία του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, παρά τις διαφωνίες των τελευταίων ετών.
Το καλό κλίμα στις σχέσεις των δύο ηγετών αποτυπώνεται και στις τελευταίες δηλώσεις τους. Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε προχθές ότι θα έχει «πιθανότατα» διμερείς συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τον Ερντογάν «σημαντικό σύμμαχο», «σπουδαίο ηγέτη και φίλο», ενώ ερωτηθείς για την πώληση των κινητήρων, το πρόγραμμα των F-35 και την επικείμενη συνάντησή τους, δήλωσε αινιγματικά: «Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους».
Οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο. Ο Γκρέγκορι Μικς, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν ενημέρωσε επαρκώς το Κογκρέσο για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και για το ζήτημα των S-400.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Κρις Πάπας προειδοποίησε ότι «δεν μπορούμε να επιβραβεύουμε την κυβέρνηση Ερντογάν όσο συνεχίζει να παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία και να απειλεί τους αξιόπιστους, δημοκρατικούς συμμάχους μας. Απολύτως κανένα F-35 στην Τουρκία».
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η βουλευτής Ντίνα Τάιτους, η οποία προανήγγειλε την κατάθεση κοινού ψηφίσματος αποδοκιμασίας με στόχο να μπλοκάρει την πώληση.
Το «αγκάθι» των S-400 και η ελληνική διάσταση
Οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Άγκυρας επιβαρύνθηκαν σημαντικά μετά την αγορά των S-400 από την Τουρκία το 2019. Σε απάντηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις και απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35, ενώ το Κογκρέσο ψήφισε νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση των συγκεκριμένων μαχητικών όσο η Άγκυρα εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό σύστημα αεράμυνας.
Η απόφαση για τους κινητήρες δεν αλλάζει το καθεστώς των F-35, επαναφέρει όμως στο προσκήνιο τη συζήτηση για μια σταδιακή επαναπροσέγγιση ΗΠΑ και Τουρκίας, εξέλιξη που παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Αθήνα, καθώς επηρεάζει τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το Κογκρέσο έχει πλέον προθεσμία 15 ημερών για να καταθέσει κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας κατά της πώλησης των κινητήρων. Ακόμη όμως και αν αυτό εγκριθεί και από τα δύο νομοθετικά σώματα, ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει βέτο.
