Τριάντα έξι αρχαιολογικά αντικείμενα που είχαν απομακρυνθεί παράνομα από τη Συρία επιστρέφουν στη χώρα προέλευσής τους, έπειτα από έρευνα των αμερικανικών Αρχών για την παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα επιβλητικό ταφικό γλυπτό από ασβεστόλιθο, βάρους περισσότερων από 450 κιλών, το οποίο προέρχεται από την αρχαία Παλμύρα. Το έργο χρονολογείται στα τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. και κάποτε κοσμούσε τον τοίχο ενός ταφικού θαλάμου σε νεκροταφείο της αρχαίας πόλης.
Το γλυπτό απεικονίζει έναν ξαπλωμένο άνδρα, περιτριγυρισμένο από μια γυναίκα και τρία παιδιά. Είχε αποκοπεί προσεκτικά από τον τοίχο, ώστε να μην υποστούν ζημιές οι μορφές, και στη συνέχεια μεταφέρθηκε παράνομα αρχικά στο Ντουμπάι και αργότερα στη Νέα Υόρκη.
Οι αμερικανικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι τα 36 αντικείμενα, συνολικής αξίας άνω των 5 εκατομμυρίων δολαρίων, παραδόθηκαν επίσημα στον επιτετραμμένο της συριακής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον.
Η υπόθεση συνδέεται με τη λεηλασία αρχαιολογικών χώρων της Συρίας κατά την περίοδο 2015-2017, όταν το ISIS κατέλαβε και κατέστρεψε σημαντικά τμήματα της Παλμύρας. Η αρχαία πόλη, που περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αποτέλεσε στόχο εκτεταμένων καταστροφών και παράνομης αρχαιοκαπηλίας.
Ψηφιδωτά και αρχαία αγάλματα
Στα αντικείμενα που επαναπατρίζονται περιλαμβάνεται επίσης το ψηφιδωτό «Τελέτη και Έρωτας», ένα μεγάλο τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου του 3ου αιώνα π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον μυθικό γάμο των δύο θεών, παρουσία της Αφροδίτης και των Τριών Χαρίτων.
Το ψηφιδωτό είναι ένα από τα 14 έργα που είχαν λεηλατηθεί από ρωμαϊκή έπαυλη στη Συρία και αργότερα μεταφέρθηκαν παράνομα στη Νέα Υόρκη. Μέρος της συλλογής κατασχέθηκε το 2021 από αποθήκη που συνδεόταν με τον Τζορτζ Λούτφι, ο οποίος είχε βρεθεί στο στόχαστρο διεθνούς έρευνας για παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.
Μεταξύ των επαναπατριζόμενων αντικειμένων βρίσκονται ακόμη τρία γυναικεία αγάλματα από τη Συρία, τα οποία χρονολογούνται στη 2η χιλιετία π.Χ. και είχαν εμφανιστεί στην αγορά τέχνης αρκετές δεκαετίες αργότερα.
Οι αμερικανικές Αρχές ανέφεραν ότι τα 36 αντικείμενα προέρχονταν από διαφορετικές υποθέσεις και είχαν κατασχεθεί από διάφορες πηγές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται 13 αρχαιότητες που κατασχέθηκαν από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης, καθώς και τέσσερα αντικείμενα που είχαν στην κατοχή τους τον Αμερικανό συλλέκτη Μάικλ Στάινχαρντ.
Ο εισαγγελέας του Μανχάταν Άλβιν Μπραγκ χαρακτήρισε τον επαναπατρισμό υπενθύμιση ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ξεπερνά τα σύνορα και τις εθνικότητες, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την έρευνα και την επιστροφή των αρχαιοτήτων στις χώρες προέλευσής τους.
