Σε σταθερή γραμμή πλεύσης παραμένει το Ιράν όσον αφορά την επαναλειτουργία των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει από τις προϋποθέσεις που έχει θέσει. Η δήλωση αυτή έρχεται ως απάντηση στην άμεση απόρριψη του ιρανικού σχεδίου από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με την ιρανική διπλωματία να διαμηνύει παράλληλα ότι οι δίαυλοι της διαπραγμάτευσης παραμένουν ανοιχτοί.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, σε δηλώσεις του στην κρατική τηλεόραση IRIB, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε πρόοδος για το άνοιγμα του περάσματος εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανοποίηση των όρων της χώρας του. Ο Αραγτσί σημείωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει κλείσει την πόρτα στον διάλογο, αλλά αναμένει την επίσημη ενημέρωση από τους διαμεσολαβητές προτού λάβει τις οριστικές της αποφάσεις, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει επίσημη διαβίβαση της αμερικανικής άρνησης.
Η πρόταση του Ιράν προβλέπει το άνοιγμα του θαλάσσιου περάσματος εντός επτά ημερών από την αποδοχή της.
Όπως έγινε γνωστό, το σχέδιο καταρτίστηκε από εξαμελή ομάδα λήψης αποφάσεων, σε συντονισμό με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος διατηρεί τον τελικό λόγο στη χάραξη της πολιτικής της χώρας.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση κατά την έξοδό του από τον Λευκό Οίκο, ισχυριζόμενος ότι οι Ιρανοί επιζητούν τη συμφωνία επειδή βρίσκονται σε αδύναμη θέση. Μάλιστα, ο αμερικανός πρόεδρος προχώρησε και σε μια συμβολική κίνηση μέσω της πλατφόρμας Truth Social, δημοσιεύοντας χάρτη στον οποίο τα Στενά του Ορμούζ εμφανίζονται μετονομασμένα σε «Στενά Τραμπ».
Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υδρογονανθράκων, βρίσκονται στο επίκεντρο της έντασης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Έκτοτε, το Ιράν διατηρεί τον de facto έλεγχο και αποκλεισμό της διόδου, ενώ οι ΗΠΑ απάντησαν με ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Οι όροι που θέτει η Τεχεράνη για την αποκλιμάκωση περιλαμβάνουν:
- Άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό από το 1979.
- Άρση των οικονομικών κυρώσεων, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην εγχώρια οικονομία και κύμα ακρίβειας.
- Τερματισμό των εχθροπραξιών στην Υεμένη, απαίτηση που έθεσε ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης Χουσεΐν Μουχεμπί, καθώς το κίνημα Ανσαραλά (Χούθι) έχει καταλάβει το στρατηγικό στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι απαιτήσεις αυτές βασίζονται στο μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο μεταξύ των δύο προέδρων, το οποίο όμως κατέρρευσε λόγω διαφορετικών ερμηνειών.
Εσωτερική πίεση στις ΗΠΑ και διεθνής ανησυχία
Η κρίση επηρεάζει άμεσα τη διεθνή κοινότητα και την παγκόσμια οικονομία. Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας Φάισαλ μπιν Φαρχάν, τόνισε ότι η σταθερότητα στην περιοχή συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, ζητώντας την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται εσωτερικές πολιτικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων βουλευτικών εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Η άνοδος του κόστους διαβίωσης και κυρίως των τιμών των καυσίμων έχει επηρεάσει τη δημοτικότητά του, ενώ σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο αμερικανός πρόεδρος εκτιμά ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν ενδέχεται να ξαναρχίσουν τον επόμενο μήνα, μετά τη διεξαγωγή των εκλογών.
Σημειώνεται ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ δεν έχουν πραγματοποιήσει νέους βομβαρδισμούς στο Ιράν από την 1η Σεπτεμβρίου.
