Μετά τη δήλωση του Έλληνα υπουργού Εθνικής Αμύνης κ. Ν. Δένδια για την κατάρριψη δύο βαλλιστικών πυραύλων που εκτόξευσε το Ιράν, από την ελληνική πυροβολαρχία Patriot που έχουμε στείλει στη Σαουδική Αραβία από το 2021, έχει ξεσπάσει πόλεμος δηλώσεων και ανακοινώσεων για το αν και κατά πόσο η παραμονή αυτού του οπλικού συστήματος στην αραβική χώρα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα της χώρας μας, και για το αν η η κατάρριψη συνιστά εμπλοκή της Ελλάδος στον πόλεμο.
Όσον αφορά την ανάπτυξη του συγκεκριμένου συστήματος στη Σαουδική Αραβία, αυτή έγινε στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας «Integrated Air Missile Defense Concept» για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών του βασιλείου. Επίσης, τη χρονική στιγμή που έγινε η ανάπτυξη του συστήματος, οι σχέσεις Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας ήταν εχθρικές, λόγω της καταγγελίας που έκανε η Άγκυρα στον ΟΗΕ, για εμπλοκή του ιδίου του πρίγκιπα Σαλμάν στη δολοφονία του Αμερικανο-Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, που έγινε το 2018 μέσα στο γενικό προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη.
Συγκεκριμένα, η Τουρκία είχε καταγγείλει επίσημα τη δολοφονία στα διεθνή όργανα, ζητώντας επίμονα από τον ΟΗΕ τη διεξαγωγή ανεξάρτητης διεθνούς έρευνας για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης.
Πάντως, μετά από διπλωματικές διαβουλεύσεις μεταξύ Άγκυρας-Ιράν, η Τουρκία αποφάσισε το 2022 να σταματήσει τη δίκη που διεξαγόταν ερήμην των 26 κατηγορουμένων στην Κωνσταντινούπολη και να μεταφέρει το φάκελο στη Σαουδική Αραβία, γεγονός που αποτέλεσε αφετηρία για την εξομάλυνση των σχέσεων.
Την ίδια χρονιά άρχισε η συνεργασία των δύο χωρών στον αμυντικό κλάδο, με τη συμπαραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και του ελικοπτέρου Gökbey, καθώς και στη στρατιωτική εκπαίδευση.
Επίσης, στην ημερήσια διάταξη είναι το θέμα της προμήθειας του μαχητικού αεροσκάφους Kaan και εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας, ενώ οι διμερείς σχέσεις έχουν φτάσει στο επίπεδο μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης, που είναι πολυεπίπεδη και στοχεύει στην αύξηση της περιφερειακής ασφάλειας και αποτροπής.
Στον τομέα της αμυντικής συνεργασίας, έχουν υπογραφεί συμφωνίες το 2022, και το 2023 συμφωνίες με την Baykar που στοχεύουν στην εξαγωγή και κοινή παραγωγή τουρκικών UAV/UAS, τεθωρακισμένων οχημάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού στη Σαουδική Αραβία.
Όσον αφορά το ελικόπτερο γενικής χρήσης Gökbey, η Τουρκική Αεροπορική και Διαστημική Βιομηχανία έχει λάβει μέτρα σχετικά με τη συμπαραγωγή με τη Σαουδική Αραβία και την εξαγωγή σε γειτονικές χώρες.
Επίσης, η τουρκική αμυντική εταιρεία ASELSAN και η σαουδαραβική TAQNIA DST έχουν συστήσει μια κοινοπραξία με την ονομασία SADEC, έχοντας ως στόχο την τοπική παραγωγή.
Ακόμα, τα τελευταία χρόνια διεξάγονται κοινές ασκήσεις και συνεργασίες μεταξύ των ναυτικών δυνάμεων των δύο χωρών.
Η Σαουδική Αραβία, που διεκδικεί ρόλο περιφερειακής δύναμης, επιδιώκει τεχνική και στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία για την ενίσχυση των αμυντικών της συστημάτων, ιδίως έναντι ιρανικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη/πυραύλους που στοχεύουν χώρες του Κόλπου.
Το πιο σημαντικό ζήτημα στην ημερήσια διάταξη από τον Ιανουάριο του 2026 είναι η σχεδιαζόμενη συμμαχία, μια «αμυντική ασπίδα» που θα δημιουργηθεί μεταξύ τριών μουσουλμανικών σουνιτικών χωρών, ενάντια στην στρατηγική του Ισραήλ να αυξήσει την επιρροή του στην περιοχή.
Έχει αναφερθεί ότι έχει ετοιμαστεί ένα σχέδιο τριμερούς αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Αυτή η συμμαχία αναμένεται να βασιστεί στην τεχνολογία και τις δυνατότητες παραγωγής και χρήσης UAV της Τουρκίας, την πυρηνική αποτροπή του Πακιστάν και το οικονομικό βάρος της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τούρκος υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε ότι αυτές οι συζητήσεις δεν εμποδίζουν τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και ότι η εθνική ασφάλεια δεν εξαρτάται από μία μόνο συμμαχία.
Όπως γίνεται αντιληπτό από τη συνοπτική παρουσίαση του θέματος, οι τρεις σουνιτικές χώρες έχουν ως στόχο να ιδρύσουν το σουνιτικό ΝΑΤΟ, ως αντίπαλο δέος στο Ισραήλ, το οποίο κινείται στη δημιουργία ενός γεωπολιτικού εξάγωνου για να αντιμετωπίσει τον σουνιτικό άξονα, τον οποίο θεωρεί μεγαλύτερη απειλή από τον σιιτικό άξονα της Τεχεράνης.
Ληφθείτω υπ’ όψιν ότι στο γεωπολιτικό εξάγωνο που εξήγγειλε ο Νετανιάχου συμπεριλαμβάνονται η Κύπρος και η Ελλάδα.
Και μετά από όλα αυτά, δεν είναι λογικό να αναρωτιέται κανείς τι δουλειά έχουν οι ελληνικοί Patriot στη σύμμαχο της Τουρκίας, Σαουδική Αραβία; Και αν έχουν, μέχρι πότε η Ελλάδα θα στερείται αυτό το οπλικό σύστημα;
Ερωτήσεις που ζητούν απαντήσεις.
