Για πέντε περιστατικά ξυλοδαρμών και κακοποίησης ηλικιωμένων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, αλλά και στα δυτικά και τα ανατολικά της πόλης, έχει ενημερωθεί από τον περασμένο Σεπτέμβριο το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας «Πνοή Ζωής».
«Διαβάζουμε για τα περιστατικά αυτά στο αστυνομικό δελτίο, ενώ μαθαίνουμε για τέτοιες περιπτώσεις και από τον περίγυρο των ανθρώπων τρίτης ηλικίας», επισημαίνει ο πρόεδρος του Σωματείου, Νικόλαος Μήττας.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Ν. Μήττας είπε: «Ενημερωνόμαστε, για παράδειγμα, ότι ακούγονται φωνές μέσα από το σπίτι ενός μοναχικού ανθρώπου και οι καταγγελίες γίνονται από τον περίγυρο, όχι από τα ίδια τα θύματα». Τονίζει επίσης ότι οι καταστάσεις αυτές είναι βουβές και κρυφές γιατί το θύμα φοβάται, ντρέπεται, ή εξαρτάται από το άτομο που το φροντίζει.
Σε ανακοίνωσή του, το Σωματείο «Πνοή Ζωής» υπογραμμίζει ότι κακοποίηση είναι κάθε πράξη ή παράλειψη που προκαλεί βλάβη ή φόβο σε ηλικιωμένο άτομο, συνήθως μέσα σε σχέση εμπιστοσύνης (οικογένεια, φροντιστής, γνωστό περιβάλλον ή δομή φροντίδας). Τονίζει, παράλληλα, ότι δεν πρόκειται για μια ιδιωτική υπόθεση, αλλά για ένα «σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που αφορά την ασφάλεια, τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας», και απευθύνει δημόσια έκκληση για την ευαισθητοποίηση του κοινού, σημειώνει ότι η σιωπή δεν προστατεύει, ενώ δίνει έμφαση στην ενημέρωση και την έγκαιρη παρέμβαση ώστε να σωθούν άνθρωποι.
Οι μορφές της κακοποίησης των ηλικιωμένων
Η κακοποίηση των ηλικιωμένων μπορεί να πάρει τις ακόλουθες μορφές:
• σωματική βία (με χτυπήματα, σπρωξίματα, τραυματισμούς),
• ψυχολογική/λεκτική βία (με απειλές, φωνές, εξευτελισμό και εκφοβισμό),
• οικονομική εκμετάλλευση (καθώς οι θύτες παίρνουν τη σύνταξη των ηλικιωμένων, τους πιέζουν για αναλήψεις και υπογραφές, χειρίζονται κάρτες και λογαριασμούς ενώ πιέζουν για διαθήκες),
• παραμέληση (όταν οι ηλικιωμένοι μένουν χωρίς φάρμακα, φαγητό, καθαριότητα, θέρμανση ή ιατρική φροντίδα), αλλά ακόμη και
• σεξουαλική βία (με οποιαδήποτε ανεπιθύμητη/εξαναγκαστική πράξη).
Κόκκινες γραμμές που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας «Πνοή Ζωής» καλεί τους πολίτες να δίνουν προσοχή όταν παρατηρούν:
• ανεξήγητους μώλωπες/τραύματα ή συχνές «πτώσεις» χωρίς πειστική εξήγηση,
• φόβο μπροστά σε συγκεκριμένο άτομο ή «πάγωμα» όταν αυτό εμφανίζεται,
• απομόνωση (δεν επιτρέπεται σε κάποιον ηλικιωμένο να μιλήσει μόνος ή να δει ανθρώπους),
• ξαφνικές αλλαγές σε χρήματα, λογαριασμούς, αναλήψεις, υπογραφές,
• κακή υγιεινή, αφυδάτωση, έλλειψη φαρμάκων, εγκατάλειψη βασικών αναγκών.
Χρήσιμες συμβουλές
Αν κάποιος είναι θύμα ή συγγενής ή γείτονας που υποψιάζεται περιστατικό, καλό θα είναι να μιλήσει ήρεμα και διακριτικά –ιδανικά χωρίς τον πιθανό δράστη παρόντα–, να ρωτήσει τον ή την ηλικιωμένη αν είναι ασφαλής ή αν θέλει βοήθεια, να μην πιέζει το θύμα να τα πει όλα σε μία στιγμή καθώς η εμπιστοσύνη χτίζεται σταδιακά, να κρατήσει σημειώσεις (ημερομηνίες, τι συνέβη, αν υπήρχαν τραυματισμοί) και σε άμεσο κίνδυνο να καλέσει το 112 (επείγον), το 100 (Αστυνομία), το 1065 –Εθνική Γραμμή SOS για Ηλικιωμένους (κακοποίηση/παραμέληση/οικονομική εκμετάλλευση)–, το 197 –ΕΚΚΑ (Άμεση Κοινωνική Βοήθεια) (κοινωνική και ψυχολογική στήριξη-παραπομπές)– ή το 15900 – Γραμμή SOS (ιδίως για γυναίκες θύματα βίας).
Το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας «Πνοή Ζωής» ζητά από την πολιτεία, τους δήμους, τις κοινωνικές υπηρεσίες, τις δομές υγείας και όλους τους φορείς να ενισχύσουν τις ενημερωτικές δράσεις για πολίτες και οικογένειες, να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς έγκαιρης ανίχνευσης και παρέμβασης, και να παρέχουν πραγματική προστασία των θυμάτων και υποστήριξη των φροντιστών που χρειάζονται βοήθεια.
«Κάθε πολίτης θα πρέπει να κάνει το αυτονόητο. Να μην γυρίζει το βλέμμα αλλού. Η σιωπή δεν προστατεύει. Η αξιοπρέπεια δεν διαπραγματεύεται. Μίλα. Ρώτα. Κατάγγειλε. Στήριξε» είναι το μήνυμα που στέλνει σε κάθε κατεύθυνση η «Πνοή Ζωής». Υπενθυμίζει, τέλος, ότι η 15η Ιουνίου είναι η παγκόσμια ημέρα κατά της κακοποίησης της τρίτης ηλικίας.
