Έναν χρόνο μετά την κυβερνητική ανακοίνωση για την ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στη Γενοκτονία των Ποντίων, ο Δήμος Παραλιμνίου-Δερύνειας προχώρησε και επισήμως στην προκήρυξη διαγωνισμού.
Το έργο, το οποίο φέρει την υπογραφή του γλύπτη Γιώργου Κικώτη, αναμένεται να αποκαλυφθεί στις 19 Μαΐου 2026, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Στην τελετή αποκαλυπτηρίων έχει προγραμματιστεί η παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το σχεδιασμό, ο περιβάλλων χώρος θα διαμορφωθεί ως μνημειακός και πλατειακός με εκτεταμένη δενδροφύτευση, ενώ η φωτορεαλιστική απεικόνιση του μνημείου έχει ήδη εγκριθεί από την αρμόδια Επιτροπή Μνημείων. Το υπό διαμόρφωση πάρκο βρίσκεται στην είσοδο της πόλης.
Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία και το Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας, γεγονός που επιβεβαιώνει την κρατική στήριξη στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Η προθεσμία για την υποβολή προσφορών των ενδιαφερόμενων αναδόχων ορίστηκε για τις 30 Ιανουαρίου, ημερομηνία ολοκλήρωσης του σχετικού διαγωνισμού.
Η ανακοίνωση Χριστοδουλίδη τον Μάιο του 2025
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της παρέμβασης του Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος στις 19 Μαΐου 2025, σε επετειακή εκδήλωση στο Παραλίμνι είχε ανακοινώσει πρώτα την ανέγερση του μνημείου και στη συνέχεια την παραχώρηση κρατικού κτηρίου στη Λευκωσία που θα λειτουργήσει ως Κέντρο Ποντιακού Πολιτισμού.
Απευθυνόμενος τότε προς τον δήμαρχο Παραλιμνίου-Δερύνειας Γιώργο Νικολέττο, είχε δηλώσει πως «μόλις υποδειχθεί ο χώρος, ξεκινούμε τις εργασίες», θέτοντας ως αρχικό στόχο την ολοκλήρωση του έργου έως το 2026.
Στην ίδια ομιλία, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε επίσης αναφερθεί στην ενίσχυση της εκπαιδευτικής διάστασης της μνήμης, σημειώνοντας ότι η 19η Μαΐου είχε ενταχθεί στο σχολικό πρόγραμμα ώστε οι μαθητές να διδάσκονται την ιστορία της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Παράλληλα, θίχτηκαν ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των Ποντίων στην Κύπρο, όπως διαδικασίες πολιτογράφησης, κοινωνικής ένταξης και πρόσβασης σε κοινωνικές παροχές, τα οποία τέθηκαν σε συζήτηση μεταξύ Λευκωσίας και Αθήνας.
Ο ποντιακός ελληνισμός στην Κύπρο
Παρόλο που η ποντιακή παρουσία στην Κύπρο δεν διαμορφώθηκε αμέσως μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, το νησί αποτέλεσε δεύτερο και τρίτο προορισμό μετανάστευσης για αρκετούς Πόντιους, ιδιαίτερως κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1990.
Η εγκατάσταση σε τομείς όπως η εργασία και η εκπαίδευση συνέβαλε στη σταδιακή διαμόρφωση μιας δραστήριας κοινότητας με πολιτισμική ορατότητα.
Σήμερα, ο ποντιακός ελληνισμός στην Κύπρο δρα μέσα από σωματεία, πολιτιστικές ομάδες, χορευτικά και ερευνητικές πρωτοβουλίες. Σύλλογοι όπως ο «Τεμέτερον» Αμμοχώστου έχουν συμβάλει στη δημιουργία διαύλων με την τοπική κοινωνία.
Η επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας από το κυπριακό κράτος, σε συνδυασμό με την ιστορική εμπειρία της τουρκικής εισβολής του 1974, έχει δημιουργήσει ένα κοινό πεδίο κατανόησης και ταυτίσεων γύρω από τη μνήμη και την ιστορική δικαίωση.
Να σημειωθεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μία από τις ελάχιστες χώρες –μαζί με την Αρμενία– που έχουν αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, ως ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξαν οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλιστές. Και όχι μόνο: πρόσφατος νόμος δεσμεύει την κυπριακή Πολιτεία να «αποδίδει έμπρακτα την οφειλόμενη τιμή στους Έλληνες του Πόντου»
