Σε συμφωνία για τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027 κατέληξε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μετά από μια μαραθώνια Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες.
Η χρηματοδότηση θα γίνει μέσω έκδοσης ευρωομολόγων, δηλαδή κοινού δανεισμού από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η απόφαση σηματοδοτεί τη δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια που η Ένωση καταφεύγει στο εργαλείο του κοινού χρέους – η πρώτη ήταν στη διάρκεια της πανδημίας. Αυτή τη φορά, στόχος είναι η αποτροπή της οικονομικής κατάρρευσης της Ουκρανίας, καθώς το Κίεβο αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο ρευστότητας μέσα στους επόμενους μήνες.
Το δάνειο θα βασίζεται σε «ενισχυμένη συνεργασία» μεταξύ των κρατών-μελών, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα δημιουργεί οικονομικές υποχρεώσεις για την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Παράλληλα, η ΕΕ υπογραμμίζει ότι η χρηματοδότηση συνδέεται με την ενίσχυση των ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών βιομηχανιών, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και την τήρηση του κράτους δικαίου στην Ουκρανία, καθώς και τον σεβασμό των ιδιαίτερων πολιτικών ασφάλειας ορισμένων κρατών-μελών.
Κομβικό στοιχείο της συμφωνίας είναι ότι η Ουκρανία θα αρχίσει να αποπληρώνει το δάνειο μόνο όταν εισπράξει πολεμικές αποζημιώσεις από τη Ρωσία. Μέχρι τότε, τα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει στην ΕΕ θα παραμείνουν «ακινητοποιημένα», ενώ η Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να τα αξιοποιήσει στο μέλλον, σε πλήρη συμμόρφωση με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο.
Ωστόσο, η τελική απόφαση θεωρείται πολιτική ήττα για τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν που επέμεναν τις προηγούμενες ημέρες ότι η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας θα έπρεπε να βασιστεί απευθείας στη χρήση των παγωμένων ρωσικών αποθεματικών και όχι στην έκδοση νέου κοινού χρέους.
«Ο στόχος είναι να χρησιμοποιηθούν τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία», δήλωνε χαρακτηριστικά ο Μερτς, θέση που τελικά δεν επικράτησε.
Η επιλογή των ευρωομολόγων προέκυψε μετά την άρνηση του Βελγίου –όπου φυλάσσεται το μεγαλύτερο μέρος των παγωμένων ρωσικών αποθεμάτων μέσω του Euroclear–, και το δισταγμό άλλων κρατών-μελών να αναλάβουν τις απεριόριστες εγγυήσεις που ζητούσε η βελγική κυβέρνηση. Οι Βρυξέλλες φοβούνται πιθανά αντίποινα από τη Μόσχα, οικονομικά αλλά και υβριδικά.
«Τελικά θα είναι οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι, και όχι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, που θα διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα συνεχίσει να πολεμά στην πρώτη γραμμή», σχολίασαν Ευρωπαίοι διπλωμάτες, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια γρήγορη λύση ώστε να καλυφθούν οι πιο επείγουσες ανάγκες του Κιέβου.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι η ΕΕ εκπλήρωσε τη δέσμευσή της να παράσχει χρηματοδότηση 90 δισ. ευρώ και επανέλαβε πως τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν παγωμένα μέχρι να πληρώσει η Ρωσία για τις ζημιές του πολέμου. Μακροπρόθεσμα, οι «27» συμφώνησαν να συνεχίσουν να εξετάζουν ένα μελλοντικό «δάνειο ανασυγκρότησης» που θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτά τα κεφάλαια.
That’s a wrap for #EUCO!
EU leaders discussed:
📌 Ukraine
📌 the Middle East
📌 European defence and security
📌 the next MFF
📌 enlargement
📌 migration
📌 the geo-economic situationSee main results → https://t.co/ZcqfuZpYKL pic.twitter.com/PeiffrpYbm
— EU Council (@EUCouncil) December 19, 2025
Παρά τη συμφωνία, διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες κάνουν λόγο για «γλυκόπικρη» κατάληξη μιας δύσκολης χρονιάς για την ΕΕ, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θεωρούνται πλέον ο δεδομένος σύμμαχος του παρελθόντος. Η Ένωση παραμένει ενωμένη, αλλά το τίμημα είναι ένα νέο κοινό χρέος – και μια σαφής υποχώρηση της γερμανικής γραμμής, με το λογαριασμό να πηγαίνει στους πολίτες της Ένωσης.
