pontosnews.gr
Τρίτη, 13/10/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Γιώργος Βελισσαρίδης (1909-1994): Ο γνωστός-άγνωστος Τραπεζούντιος με το πολυδιάστατο έργο

Από τα «Ποντιακά Φύλλα» μέχρι τα χαρτονομίσματα, σίγουρα όλοι έχουμε δει έργα του – καιρός να μάθουμε και το όνομά του

30/11/2025 - 2:56μμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Δεν υπάρχει Πόντιος (παλαιάς κοπής) ή γενικότερα Έλληνας άνω των 25 που δεν έχει γνωρίσει έστω και μία πτυχή του πλούσιου έργου του. Η υπογραφή του, αν και αθέατη, βρισκόταν στα εξώφυλλα και τα διακοσμητικά της λογοτεχνικής επιθεώρησης Ποντιακά Φύλλα, αλλά και σε χαρτονομίσματα που μπήκαν σε κάθε ελληνικό σπίτι, από το 1946 μέχρι την αλλαγή από δραχμή σε ευρώ, και γραμματόσημα που έκαναν το γύρο του κόσμου.

Το έργο του χαράκτη Γιώργου Βελισσαρίδη (1909-1994) είναι γνωστό σε πολλούς –αν όχι σε όλους–, το όνομά του όμως δεν έχει βρει ακόμα την αναγνώριση που του αξίζει στην ποντιακή κοινότητα.

Ακόμα και στην Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού υπάρχει μόνο μία σύντομη αναφορά στο όνομά του, στο λήμμα «Ποντιακά Φύλλα»: «Τα Ποντιακά Φύλλα είναι, επίσης, το ποντιακό έντυπο που καθιέρωσε την καταχώριση πολλών βινιετών-κοσμημάτων σε μόνιμες σελίδες ή στήλες. Τις βινιέτες σχεδίαζε ο Γιώργος Βελισσαρίδης, που είχε την καλλιτεχνική επιμέλεια του περιοδικού».

Τρεις χαρακτηριστικές βινιέτες από τα «Ποντιακά Φύλλα»

Πράγματι, το 1936 ο Βελισσαρίδης –σε ηλικία 27 ετών– εμφανίζεται πρώτη φορά στην ταυτότητα του τεύχους 7-8 των ΠΦ ως καλλιτεχνικός διευθυντής. Εκείνο το διπλό τεύχος ήταν το πρώτο που φιλοξένησε στο εξώφυλλό του τα τείχη της Τραπεζούντας, που έμελλε να είναι το «σήμα κατατεθέν» του περιοδικού το οποίο εκδιδόταν από τον Μάρτιο του 1936 έως το 1939 «υπό ομάδος Ποντίων νέων». Ήταν το ίδιο τεύχος στο οποίο εμφανίστηκε ως διευθυντής ο Νίκος Καπνάς.

Tο εξώφυλλο του περιοδικού με τα κάστρα της Τραπεζούντας

Η πρώτη εμφάνιση του ονόματός του στην ταυτότητα του περιοδικού

Ανακοίνωση του περιοδικού για την έναρξη της συνεργασίας

Γεννημένος στην Τραπεζούντα το 1909, ο Βελισσαρίδης ήρθε στην Ελλάδα το 1922, με την Ανταλλαγή. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ (1930-1935), ζωγραφική με τον Κωνσταντίνο Παρθένη και χαρακτική με τον Γιάννη Κεφαλληνό. Όπως διαβάζουμε σε σχετικές ψηφιακές πλατφόρμες, διεύρυνε τις σπουδές του με ταξίδια στο εξωτερικό, μέσω των οποίων ήρθε σε επαφή με τα νέα ρεύματα ζωγραφικής και χαρακτικής.

Από το 1936 αρχίζει να συμμετέχει σε ομαδικές εκθέσεις και να τραβάει το βλέμμα και το ενδιαφέρον των τεχνοκριτικών.

Γράφουν τα Ποντιακά Φύλλα:

«Η εξέλιξη της μηχανής» – Έργο του 1935, μεταξύ αυτών που εκτέθηκαν στην ομαδική του 1936 (πηγή: vergosauctions.com)

Το 1939 σηματοδοτεί μια σημαντική καμπή στη ζωή και το έργο του καλλιτέχνη, καθώς τότε ξεκινά η συνεργασία του με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), στο τμήμα σχεδιασμού χαρτονομισμάτων. Η συνεργασία αυτή διακόπηκε τα χρόνια της Κατοχής, συνεχίστηκε όμως από το 1946 έως το 1969.

Οι καρποί αυτής της δουλειάς είναι που έβαλαν τον Γιώργο Βελισσαρίδη σε κάθε ελληνικό σπίτι.

Προκειμένου να δώσουμε όσο το δυνατόν πιο σφαιρική εικόνα του έργου του σπουδαίου Τραπεζούντιου δημιουργού, απευθυνθήκαμε στην ΤτΕ (και συγκεκριμένα στο Τμήμα Μουσείου και Συλλογών)1 και μας παραχωρήθηκε η άδεια δημοσίευσης ορισμένων χαρακτηριστικών δειγμάτων από διάφορες χρονικές περιόδους, αλλά και μακέτες:

1946: Πρόσθια όψη, κεφαλή Αριστοτέλους και διάσπαρτα αρχαία ελληνικά νομίσματα

1946: Οπίσθια όψη, ο Ηνίοχος των Δελφών, κάτω αρματοδρομία από αρχαϊκό αμφορέα

1950: Πρόσθια όψη, προσωπογραφία του Διονύσιου Σολωμού

1950: Οπίσθια όψη, η Έξοδος του Μεσολογγίου, ελαιογραφία του Θεόδωρου Βρυζάκη. Εκτέλεση: Γιώργος Βελισσαρίδης και Γιάννης Στίνης

1964: Οπίσθια όψη· αριστερά αρχαίο ναυπηγείο, στο βάθος σύγχρονο ελληνικό ναυπηγείο

1966, μακέτα. Πρόσθια όψη: Αριστερά προτομή Δημόκριτου, κάτω δεξιά κεντρικό τμήμα του Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών «Δημόκριτος», δεξιά απεικόνιση ατόμου

1968, μακέτα. Πρόσθια όψη: Ανάγλυφο Ελευσίνος, η Δήμητρα, ο Τριπτόλεμος και η Περσεφόνη

1968: Οπίσθια όψη· αριστερά απεικόνιση αίγαγρου με δύο μικρά, από ανάγλυφο πλακίδιο μινωικής εποχής. Κάτω δεξιά σύνθεση αγροτικών προϊόντων (κλαδί ελιάς, μήλα και σταφύλια)

Σειρά, μετά την Τράπεζα της Ελλάδος και τα τραπεζογραμμάτια, είχαν τα γραμματόσημα και τα ΕΛΤΑ, όπου εργάστηκε έως το 1973 αφήνοντας επίσης σπουδαίο έργο.

(Εικ.: ΧΚ· πηγή: ft-museum.gr)

Παράλληλα, ο Βελισσαρίδης συνέχιζε το καλλιτεχνικό έργο του. Και παρά το γεγονός ότι έγινε γνωστός κυρίως ως χαράκτης, εξίσου αξιόλογοι ήταν και οι πίνακές του (λάδια, τέμπερες, ακουαρέλες) στους οποίους απεικόνιζε τοπία, νεκρές φύσεις και ηθογραφικές σκηνές.

Διαβάζουμε στο βιογραφικό του που φιλοξενείται στην πλατφόρμα του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης:

«Στη ζωγραφική του προσεγγίζει το ελληνικό τοπίο με ποιητική διάθεση και με έμφαση στο χρώμα, ενώ στα χαρακτικά του τονίζει τα στοιχεία που δομούν τη φόρμα και το ατμοσφαιρικό παιχνίδι της σκιάς με το φως. Σε μεγάλο μέρος του έργου του κυριαρχούν οι κλασικές αναπαραστατικές μέθοδοι. Ωστόσο είναι εμφανείς οι επιρροές που έχει δεχθεί από τον ιμπρεσιονισμό, τον κυβισμό και την αφαίρεση. Μάλιστα, στην εξέλιξη της δουλειάς του οι σχηματοποιήσεις γίνονται πιο τολμηρές και οι συνθέσεις αποκτούν μια αφαιρετική λιτότητα».2

«Το βάψιμο του καϊκιού», 1951 (πηγή: museum.bankofgreece.gr)

«Σκόπελος», 1954 (πηγή: paletaart3.wordpress.com)

Ξεχωριστή θέση στη θεματογραφία του κατέχει το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων, και πλήθος χαρακτικών του φιλοξενούνται στο σχετικό μουσείο.

(Πηγή: Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος – dmko.gr)

«Θλίψη και πείνα στον ελληνικό χώρο», 1958 (πηγή: dmko.gr)

Άλλη μια σημαντική ομάδα έργων του είναι εμπνευσμένη από τα ελληνικά νησιά. Τοπία, αλλά και σκηνές από τη ζωή των ψαράδων, το Καστέλι Πύργου της Σαντορίνης και η Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης δίνουν μια «γεύση» από την υπέροχη τέχνη του Γιώργου Βελισσαρίδη.

«Από τη Σέριφο», 1954 (πηγή: museum.bankofgreece.gr)

Τσούρμο ψαράδων, 1950 (πηγή: nationalgallery.gr)

Καστέλι Πύργου Σαντορίνης, πριν από το 1948 (πηγή: mgamuseum.gr)

Επάνω Σκάλα Μυτιλήνης, 1940 (πηγή: nationalgallery.gr)

Τέλος, ιδιαίτερο αποτύπωμα άφησαν και οι εικονογραφήσεις του σε βιβλία διαφόρων εκδοτικών οίκων:

Άλλωστε, αυτό ακριβώς το πολυσχιδές έργο «διαφήμιζαν» και τα Ποντιακά Φύλλα:

Χριστίνα Κωνσταντάκη

____
1. Ευχαριστούμε το Τμήμα Μουσείου και Συλλογών του Κέντρου Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος, και ιδιαίτερα την κ. Χ. Κανελλοπούλου, επιστημονική υπεύθυνη και επιμελήτρια της Συλλογής Έργων Τέχνης της Τράπεζας της Ελλάδος, που ανταποκρίθηκε στο αίτημά μας σε εξαιρετικά σύντομο χρόνο.
2. Ψηφιακή Πλατφόρμα ΙΣΕΤ (dp.iset.gr).
ΠΗΓΕΣ
• Ποντιακά Φύλλα στο αρχείο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (epm.gr).
• searchculture.gr.
• Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου (mgamuseum.gr).
• Μουσείο Τράπεζας της Ελλάδος (museum.bankofgreece.gr).
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης σε σύνθεση με τη σελίδα τίτλου της μελέτης του «Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου (1908-1918)», που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1962 (σύνθεση: pontosnews.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πολυχρόνης Ενεπεκίδης: Ο ιστορικός που ξεκίνησε από την Αμισό και «ξεκλείδωσε» τα μυστικά αρχεία της Ευρώπης

12/10/2026 - 4:44μμ
Ο Εφίμ Χαραμπέτ και η αυτοπροσωπογραφία του σε μετάλλιο, έργο του 1989. Φωτογραφική σύνθεση (πηγή αυτοπροσωπογραφίας: Μουσείο Πούσκιν)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Εφίμ Χαραμπέτ, ο Έλληνας γλύπτης από τη Μαριούπολη

8/10/2026 - 9:57πμ
Η Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια τον Μάιο του 2012 στη Σύρο, καλεσμένη του τοπικού συλλόγου Ποντίων (φωτ.: Facebook / Rania Pantazidou)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Η γυναίκα που κράτησε τον Πόντο στις μικρές ιστορίες του

30/09/2026 - 11:21μμ
(Φωτ.: ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΘΕΟΔΟΣΟΠΟΥΛΟΣ / Facebook)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Χρύσανθος Θεοδοσόπουλος: Ο Πόντιος πρωτοψάλτης που «σφράγισε» τη βυζαντινή μουσική της Θεσσαλονίκης

24/09/2026 - 6:43μμ
Ο Διογένης με το φανάρι – Έργο που αποδίδεται στον Johann Heinrich Wilhelm Tischbein (πηγή: commons.wikimedia.org)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Διογένης ο κυνικός: Ο Σινωπεύς φιλόσοφος – Ο Πόντιος κοσμοπολίτης

22/09/2026 - 10:21πμ
Ο Βαυαρός γλωσσολόγος Μιχαήλ Δέφνερ μελέτησε ιδιαίτερα τη διάλεκτο των ελληνόφωνων μουσουλμάνων του Όφεως, την οποία περιέγραψε αξιοποιώντας τις πληροφορίες του εκπαιδευτικού και λόγιου Ιωάννη Παρχαρίδη (εικ.: Βιβλιοθήκη Κ.Θ. Δημαρά/en.wikipedia.org/wiki/Of,_Trabzon/ Selehattin Sezeroglu )
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μιχαήλ Δέφνερ: Ο Γερμανός φιλέλληνας που χαρτογράφησε γλωσσικά μυστικά του Πόντου και αμφισβητήθηκε

18/09/2026 - 9:07μμ
Αναμνηστική φωτογραφία της οικογένειας Αλέξανδρου Ακριτίδη. Ο Αλέξανδρος Ακριτίδης είναι καθιστός δεξιά και έχει στην αγκαλιά του την εγγονή του Βαλεντίνη. Πίσω του στέκονται η κόρη του Αυγή και ο γιος του Θεόδωρος. Αριστερά καθιστή η σύζυγός του Κλειώ πλαισιωμένη από τους γιους της Γιάννη (αριστερά) και Γιώργο (δεξιά). Πίσω της στέκονται ο γιος της Παναγιώτης με τη γυναίκα του Φωφώ. Από το αρχείο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αλέξανδρος Ακριτίδης: Ο μελλοθάνατος της Αμάσειας και η Κλειώ που έκλαιγε μόνη της

15/09/2026 - 9:54πμ
Ο Βασίλης Π. Καλαφάτης (πηγή: conservatory.com)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βασίλης Π. Καλαφάτης: Ο μεγάλος δάσκαλος και συνθέτης της Δυτικής μουσικής από την Ευπατορία του Εύξεινου Πόντου

11/09/2026 - 8:16μμ
O Νικόλαος Ράικος –Νικολάι Ράικο– στο ίδιο πορτρέτο, με διαφορετική επιχρωμάτωση. Διακρίνoνται μετάλλια (πηγή: Wikipedia)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Νικόλαος Ράικος: Ο άγνωστος εγγονός της Μεγάλης Αικατερίνης που πολέμησε για την Ελλάδα

9/09/2026 - 10:16πμ
Ο σπουδαίος ζωγράφος Γιώργος Σικελιώτης (πηγή: Φωτίκα Σικελιώτη / commons.wikimedia.org)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γιώργος Σικελιώτης: Ο Σμυρνιός ζωγράφος της Καισαριανής (και του κόσμου) με το μοναδικό έργο

5/09/2026 - 7:55μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Ελληνική Ομοσπονδία Άρσης Βαρών)

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Άρσης Βαρών Εφήβων-Νεανίδων: Δάφνες δρέπει η ελληνική ομάδα

24 λεπτά πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Η θητεία μου ως πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα υπήρξε η ύψιστη τιμή της ζωής μου – Τραμπ: «Δεν μου άρεσαν όσα διάβασα»

50 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI - MOTION TEAM / Βασίλης Βερβερίδης)

EuroCup: Ήττα στη Λιθουανία για τον ΠΑΟΚ

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Μάρκος Χουζούρης)

FIBA Europe Cup: Εύκολο «διπλό» στο Αζερμπαϊτζάν ο Κολοσσός

2 ώρες πριν
Εκκλησιαστικά σκεύη που παρουσιάζονται σε τουρκικό ρεπορτάζ για τα κειμήλια της Παναγίας Σουμελά που μεταφέρθηκαν στην Άγκυρα (πηγή φωτ.: Haber61)

Παναγία Σουμελά: Ο θησαυρός που έφυγε για την Άγκυρα – Τα κειμήλια που ζητούν να επιστρέψουν στον Πόντο

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΖΕΚΑΣ/EUROKINISSI)

Δίκη για τα Τέμπη: Κατέρρευσε επιζήσασα που ταξίδευε με το έξι μηνών μωρό της – Συγκλονιστικές μαρτυρίες

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV