Σε πλήρη εξάρθρωση του δικτύου οργανωμένου εγκλήματος που λυμαινόταν επί χρόνια τις αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ προχωρά η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ). Στο πλαίσιο της ευρείας κλίμακας επιχείρησης «Θερισμός», το λεγόμενο ελληνικό FBI κατάφερε μέσα στους τελευταίους έξι μήνες να εξαρθρώσει πέντε μεγάλες εγκληματικές οργανώσεις, με τη συνολική ζημία από την δράση τους να ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ για το Δημόσιο.
Η δικογραφία-μαμούθ περιλαμβάνει συνολικά 1.151 κατηγορούμενους, εκ των οποίων περισσότεροι από 90 έχουν ήδη συλληφθεί, 17 εκ των οποίων οδηγήθηκαν στις φυλακές ως προφυλακιστέοι.
Τα στοιχεία-σοκ από τους φακέλους της ΔΑΟΕ ανατρέπουν πλήρως τα μέχρι σήμερα δεδομένα: η διαχρονική κατάχρηση των πόρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία χρονολογείται τουλάχιστον από το 2018, δεν αφορά μεμονωμένους αγρότες ή κτηνοτρόφους με «πολιτικές διασυνδέσεις», αλλά αποτελεί συστηματική δραστηριότητα της οργανωμένης μαφίας.
Τα πλοκάμια των κυκλωμάτων εκτείνονταν από την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου μέχρι τη Μακεδονία και τη Θράκη, χρησιμοποιώντας εξελιγμένες μεθόδους απάτης, εικονικά τιμολόγια, ακόμη και τη συνδρομή επίορκων στελεχών σε Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων.
«Θερισμός» με περισσότερους από 1.000 κατηγορούμενους
Οι επιχειρήσεις της ΔΑΟΕ που έχουν λάβει την κωδική ονομασία «Θερισμός» είχαν ξεκινήσει με εντολή της σημερινής πολιτικής ηγεσίας πολύ πριν έρθει στη δημοσιότητα η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, και οι αριθμοί εντυπωσιάζουν.
Οι κατηγορούμενοι για εμπλοκή στις πέντε υποθέσεις που διαλεύκανε το «ελληνικό FBI» ανέρχονται σε 1.151.
Έως σήμερα έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 90, εκ των οποίων τουλάχιστον 17 έχουν κριθεί προφυλακιστέοι και περίπου 40 κρατήθηκαν προσωρινά και έκτοτε αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Η ζημία από τη δράση των πέντε εγκληματικών ομάδων δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα με απόλυτη ακρίβεια, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται, όμως εκτιμάται πως υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.
«Εδώ δεν μιλάμε για μεμονωμένες “μικρές” υποθέσεις. Και αυτές υπάρχουν, προφανώς, και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη, ή είναι υπόδικοι», ανέφερε κυβερνητική πηγή που έχει γνώση της όλης προσπάθειας εξυγίανσης του μηχανισμού χορήγησης αγροτικών ενισχύσεων, υπενθυμίζοντας τα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχουν δεσμευτεί ανά την Ελλάδα.
Ο τρόπος δράσης τους
«Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις όμως, βλέπουμε οργανωμένες ομάδες, με διακριτούς ρόλους, διαβάθμιση, πολυετή δράση. Είναι μία πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, που γενικά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό», συμπληρώνει η ίδια πηγή.
Από την αστυνομική έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι εγκληματικές οργανώνεις λειτουργούσαν βάσει συγκεκριμένων μοτίβων, τα οποία χωρίζονταν σε τρεις κατηγορίες:
• Υπεξαίρεση αδήλωτων εκτάσεων: Οι εγκληματικές ομάδες εντόπιζαν αγροτεμάχια που είχαν μεν δικαιώματα επί των επιδοτήσεων για καλλιέργειες και βοσκοτόπια όμως δεν είχαν δηλωθεί από άλλους αιτούντες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε πολλές περιπτώσεις επρόκειτο για εκτάσεις που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε θανόντες, ακόμα και στο Δημόσιο.
Στη συνέχεια, ηγετικά μέλη της εκάστοτε εγκληματικής οργάνωσης ή μέλη με λογιστικές γνώσεις καταχώριζαν τα κτήματα στη δήλωση ακίνητης περιουσίας συνεργατών ή συγγενών τους, οι οποίοι εμφανίζονταν τάχα ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Με αυτό το πλαστό αποδεικτικό κυριότητας υποβάλλονταν δηλώσεις για ενισχύσεις. Οι εγγραφές των κτημάτων στο Ε9 των δήθεν ιδιοκτητών διαγράφονταν λίγο αργότερα, σε μία προσπάθεια να σβηστούν τα ίχνη της απάτης.
• «Φούσκωμα» κοπαδιών: Στις περιπτώσεις των βοσκοτόπων, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν, ότι οι δράστες που εμφανίστηκαν ως δικαιούχοι φρόντιζαν να «φουσκώνουν» και το μέγεθος των κοπαδιών τους, ώστε να μεγιστοποιούν τα παράνομα κέρδη τους.
• Εσωτερική πληροφόρηση και εικονικά τιμολόγια: Σε δύο περιπτώσεις, όπως προκύπτουν από τα στοιχεία, οι εγκληματικές ομάδες υποστηρίζονταν από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ παραγωγών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με αυτόν τον τρόπο οι δράστες είτε είχαν πρόσβαση σε χαρτογραφικές αποτυπώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και μπορούσαν να εντοπίσουν ευκολότερα αδήλωτα αγροτεμάχια, είτε είχαν ευνοϊκή μεταχείριση στην καταχώριση των αιτήσεών τους.
Μία από τις εγκληματικές ομάδες δρούσε διαφορετικά: ίδρυσε δύο εταιρείες που διακινούσαν εικονικά παραστατικά πώλησης και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Τα παράνομα κέρδη έρχονταν όταν συνεργάτες των δύο επιχειρήσεων υπέβαλαν αιτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, επισυνάπτοντας τα παράτυπα τιμολόγια ως «αποδεικτικά» της «δραστηριότητάς» τους.
Πανελλαδικά «πλοκάμια» και γεωγραφική διασπορά
Εντύπωση προκαλεί και η ευρεία γεωγραφική διασπορά των κατηγορούμενων, η οποία αντανακλά και το μέγεθος της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στον χώρο των επιχορηγήσεων για τον πρωτογενή τομέα.
Η πρώτη οργάνωση που εξαρθρώθηκε, με περισσότερους από 40 κατηγορούμενους, δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο. Η δεύτερη, που διαλύθηκε στις αρχές Απριλίου και στην οποία εμπλέκονται 290 άτομα, ήταν ενεργή στο Κιλκίς και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας.
Μέσα στον Μάιο, η ΔΑΟΕ διαλεύκανε τη δράση ομάδας που κινούνταν σε πολλές περιοχής της Κρήτης και ακόμα δύο ομάδων που είχαν ως έδρα τη Μακεδονία, αλλά τα πλοκάμια τους έφταναν έως την Κρήτη, την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Σε μία εξ αυτών, η οποία εκτιμάται ότι ήταν ενεργή τουλάχιστον από το 2018, εμπλέκονται 404 κατηγορούμενοι.
Συστηματική αντιμετώπιση
Ξεχωριστές πληροφορίες δείχνουν, επίσης, πόσο μεγάλη έμφαση δίνουν εδώ και χρόνια η ελληνική Δικαιοσύνη και η Αστυνομία στην καταπολέμηση της παράνομης άντλησης αγροτικών ενισχύσεων.
Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες από δικαστικές και αστυνομικές πηγές, συνολικά έχουν παραγγελθεί 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορούν φυσικά αλλά και νομικά πρόσωπα, με τις πρώτες ενέργειες να χρονολογούνται από το 2010.
«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση στοιχείων, ενδελεχή αξιολόγηση και αντιπαραβολή τους. Έχουμε πολλή δουλειά ακόμα, όμως είναι πάντα σημαντικό να βλέπεις μία προσπάθεια να αποφέρει καρπούς», σημείωσε ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ, που επέμεινε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Αυτό που μετράει είναι ότι πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα και με κάθε υπόθεση καταλαβαίνουμε κι εμείς καλύτερα πώς συγκροτούνταν και πώς λειτουργούσαν όλες αυτές οι ομάδες», συνέχισε.
Πέραν της ευρείας έρευνας που έχει διατάξει ο εισαγγελέας που εποπτεύει το «ελληνικό FBI», υπάρχουν περαιωμένες και εν εξελίξει έρευνες που έχουν παραγγείλει τόσο εισαγγελείς πρωτοδικών όσο και οι εντεταλμένοι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
