Από το Κιόστε, το όμορφο χωριό της Αγίας Παρασκευής στον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας, όπου μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή γιορταζόταν με όλες τις τιμές η γιορτή της Αγίας Παρασκευής στις 26 Ιουλίου, κατάγονται αρκετοί κάτοικοι της Μυτιλήνης. Κάποιοι από αυτούς αποτελούν την ψυχή του δραστήριου Μικρασιατικού Συλλόγου Αγιοπαρασκευούσηδων-Τσεσμελήδων Μυτιλήνης «Το Κιόστε» που κάθε χρόνο αναβιώνει εκείνο το περίφημο πανηγύρι προς τιμήν της πολιούχου του μικρασιατικού χωριού, στη Χερσόνησο της Ερυθραίας.
Φέτος η γιορτή της Αγίας Παρασκευής τιμήθηκε με τη μουσικοχορευτική παράσταση Μια βολά κι έναν καιρό…, που πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και του δήμου Μυτιλήνης, στον αύλειο χώρο της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και σε επιμέλεια του Γιώργου Κατσούπη.
Σ’ αυτήν την παράσταση ζωντάνεψαν τραγούδια, χοροί και μνήμες από το Κιόστε. Κάποια από αυτά τα τραγούδια είχαν να ακουστούν και να χορευτούν πάνω από 100 χρόνια, ίσως από το τελευταίο πανηγύρι που έγινε εκεί, τον Ιούλιο του 1922!
Η χορευτική ομάδα του Συλλόγου, με πιστά αντίγραφα της τοπικής φορεσιάς της μικρασιατικής περιοχής, τα χόρεψε, καθώς τα ερμήνευσε εξαιρετικά η ορχήστρα, μετά από εμπεριστατωμένη μελέτη. Όπως αναφέρει ο Σύλλογος στο συνοδευτικό κείμενο βίντεο της μουσικοχορευτικής παράστασης, τα τραγούδια αυτά είναι:
- «Το τσουρμάρισμα του Καπλάνη»: εργατικό τραγούδι, που έδινε ρυθμό στο τσούρμο (πλήρωμα) της τράτας (καΐκι), προκειμένου να συγχρονιστεί κατά την κωπηλασία ή κατά το τράβηγμα της τράτας (δίχτυ), όταν αυτή ήταν γεμάτη με ψάρια. Τα τσουρμαρίσματα είχαν πάντα σκωπτικό, περιπαιχτικό ύφος και καθαρά τρατάρικο περιεχόμενο.
- «Μια Κυριακή ημέρα»: παλιό τραγούδι του Κιόστε, με επτάσημο ρυθμό πάνω στα βήματα του συρτού καλαματιανού χορού.
- «Κόρη Χωριανή»: στρωτός καρσιλαμάς του Κιόστε.
- «Αγιά Παρασκευίτσα μου»: συρτός χωριανός χορός. Αδραμυττιανό ζεϊμπέκικο: πολύ χαρακτηριστικός εννεάσημος σκοπός, αγαπητός σε Έλληνες και Τούρκους των μικρασιατικών παραλίων.
- «Άγιε μου Παντελέμονα»: γαμήλιος συρτός και μπάλλος του Τσεσμέ.
- «Άντε, άντε γκιντελίμ – Telegrafin telerine»: τουρκικός σκοπός πολύ διαδεδομένος σε όλη την επαρχία του Τσεσμέ μετά το 1919, που τραγουδιόταν με ελληνικούς στίχους. Χορεύεται ως τσιφτετέλι. Εδώ το συνδυάσαμε και με την τούρκικη παραλλαγή του.
«Έναυσμα γι’ αυτήν την παράσταση αποτέλεσαν τα προσφυγικά βιώματα και οι μνήμες αφηγήσεων για τη ζωή στο Κιόστε από τα μεγαλύτερα μέλη του συλλόγου, 25 Μικρασιάτες δεύτερης γενιάς, που ενδελεχώς καταγράψαμε την περασμένη χρονιά και αποτελούν πλέον ένα πολύ πλούσιο αρχειακό υλικό του Συλλόγου μας. Έξι λοιπόν, σύντομες βιωματικές αφηγήσεις συμπληρώνουν νοσταλγικά αυτό το αγιοπαρασκευούσικο ηχόχρωμα των τραγουδιών και των χορών. Το σκηνικό της παράστασης φτιάχτηκε από παλιά φωτογραφία της προκυμαίας του χωριού», αναφέρεται στο σημείωμα του μικρασιατικού Συλλόγου.
Μετά το τέλος της παράστασης ακολούθησε γλέντι με τη συμμετοχή όλων των παρευρισκόμενων.
Και του χρόνου!
