Τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία της ανθρωπότητας φαίνεται ότι αποτελεί η κλιματική κρίση, σύμφωνα με της εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καθώς εμφανίστηκε νωρίτερα απ΄ ότι αρχικά είχαν προβλέψει οι επιστήμονες και οι επιπτώσεις της είναι ήδη ορατές σε πολλούς τομείς.
Τροπικές νόσοι (ο ιός Ζίκα, ο δάγκειος πυρετός) έρχονται στην Ευρώπη, καθώς η άνοδος των θερμοκρασιών ωθεί τα έντομα που θα μπορούσαν να μεταφέρουν ασθένειες, όπως κουνούπια και τσιμπούρια προς τα βόρεια.
Φαινόμενα όπως υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία, πλημμύρες, πυρκαγιές θα τα βλέπουμε και θα τα βιώνουμε όλο και πιο συχνά και σε «κάθε καταστροφή θα βλέπουμε επιπτώσεις που ούτε καν φανταζόμαστε», ανέφερε ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών ΕΚΠΑ Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας στο συνέδριο που διοργάνωσε ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, με θέμα «Σύγχρονες προκλήσεις του επαγγελματία ιατρού», στο πλαίσιο των εορτασμών, για τα 100 χρόνια λειτουργίας του.
Στην ενότητα κλιματική κρίση και Υγεία ο Ευθ. Λέκκας ανέφερε ότι αρχικά η επιστημονική κοινότητα είχε εκτιμήσει ότι η κλιματική κρίση θα ερχόταν το 2050-2060. Το 2015 όμως οι επιστήμονες αναθεώρησαν αυτή την άποψη και εξέφρασαν την άποψη ότι θα έρθει πιο γρήγορα, περίπου το 2040-2045, ωστόσο από το 2017 βιώνουμε τα σημάδια αυτής της κρίσης. «Και αυτά τα σημάδια είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά, όχι μόνο γιατί θα έχουν τεράστιες επιπτώσεις στην οικονομία, κοινωνία περιβάλλον αλλά και στην υγεία», ανέφερε ο καθηγητής.
Αναφερόμενος στα ακραία φαινόμενα στην Ελλάδα , είπε ότι η κλιματική κρίση ουσιαστικά τεκμηριώνεται απόλυτα από τα δύο φαινόμενα που εκδηλώθηκαν στη Θεσσαλία με τον Ιανό και τον Daniel.
«Ο Ιανός αρχικά ήταν μια πλημμύρα των 1.000 ετών και θεωρούσαμε ότι είμαστε οι άτυχοι της χιλιετίας και στη συνέχεια μέσα σε τρία χρόνια ήρθε ο Daniel που είχαμε επίσης μια πλημμύρα περιόδου πάνω από 1.000 χρόνια».
Έχουμε δηλαδή, πρόσθεσε ο καθηγητής, μέσα σε τρία χρόνια δύο γεγονότα των 1.000 ετών και αυτό είναι η απόλυτη τεκμηρίωση της κλιματικής κρίσης η οποία δρομολογεί φαινόμενα που είναι πολύ σημαντικά και για το χώρο της υγείας.
Ο Ευθ. Λέκκας εξήγησε ότι το πρώτο στοιχείο είναι οι αυξημένες θερμοκρασίες και η ξηρασία, που δρομολογούν δασικές πυρκαγιές με τραγικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ατμόσφαιρα.
Οι δασικές πυρκαγιές, συνέχισε, δρομολογούν πλημμυρικά φαινόμενα που συνοδεύονται από κατολισθήσεις και όλα αυτά συνθέτουν ένα κύκλο, ο οποίος αρχίζει και περιστρέφεται με μεγαλύτερη ταχύτητα και αυτά τα γεγονότα επαναλαμβάνονται το ένα μετά το άλλο.
Συνεπώς είναι φαινόμενα που έχουν επιπτώσεις σε πολλούς τομείς αλλά κυρίαρχα έχουν επιπτώσεις και στον άνθρωπο με τεράστιες απώλειες, αλλά και στην υγεία.
Προς υποστήριξη των παραπάνω ο Ευθ. Λέκκας αναφέρθηκε στον μεγάλο σεισμό στην Τουρκία πριν ενάμιση χρόνο με χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα ήταν τεράστιο γιατί συγκεντρώθηκαν τεράστιοι όγκοι οι οποίοι αποτέθηκαν όπως σε περιοχές που δεν έπρεπε και αυτές είναι πραγματικά «περιβαλλοντικές βόμβες».
Κατέληξε στο ανησυχητικό συμπέρασμα: «Αυτό που βλέπουμε πλέον είναι ότι σε κάθε καταστροφή έχουμε να κάνουμε με καινούργιες επιπτώσεις τις οποίες ούτε καν φανταζόμαστε».
Το πεδίο της Ιατρικής στην προελαύνουσα και εξελισσόμενη κλιματική κρίση είναι πάρα πολύ σημαντικό και πάρα πολύ ενδιαφέρον, είπε ο Ευθ. Λέκκας.
Στη συνέχεια το λόγο πήραν ο καθηγητής Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, η επίκουρη καθηγήτρια Δερματολογίας ΕΚΠΑ Βασιλική Νικολάου, η οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στην Οφθαλμική Ογκολογία Μαρία Πευκιανάκη και ο ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Δημήτρης Τούσουλης.
Μίλησαν για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο αναπνευστικό σύστημα, στο δέρμα, στα μάτια και στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Κοινή διαπίστωση ήταν ότι η περιβαλλοντική αλλαγή έχει πολλές και σοβαρές επιπτώσεις σε διάφορα συστήματα που οργανισμού μας και ήδη οι επιπτώσεις της είναι εμφανείς. Η θνητότητα και νοσηρότητα στη διάρκεια αυξημένων θερμοκρασιών είναι πολύ πιο αυξημένη.
Το δέρμα ως ο «πρώτο φράχτης» που έρχεται σε επαφή με το περιβάλλον, επηρεάζεται άμεσα. «Όταν έχουμε μεταβολή περιβαλλοντικών παραγόντων θα έχουμε επιπτώσεις στο δέρμα και το πρώτο νόσημα είναι ο καρκίνος του δέρματος και παγκοσμίως έχουμε μεγάλη αύξηση», ανέφερε η Β. Νικολάου.
Ο Στ. Λουκίδης αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Μελβούρνης, για να δείξει το μέγεθος της επίδρασης στην υγεία των περιβαλλοντικών αλλαγών. Όταν υπήρχε αυξημένη βροχόπτωση και πλημμύρες στην Μελβούρνη, το 2018 και το 2021, καταγράφηκε μεγάλη αύξηση των ανθρώπων με ιογενείς λοιμώξεις που επισκέφθηκαν δομές υγείας.
Σημείωσε ότι η κλιματική κρίση μας επηρεάζει όλους, αλλά οι κοινωνικά και οικονομικά ασθενέστεροι πλήττονται περισσότερο, καθώς εκτίθενται πιο πολύ σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης επηρεάζουν κυρίως τους πληθυσμούς με χρόνια νοσήματα, αλλά και πληθυσμούς που δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, είπε ο καθηγητής, γι αυτό κατέληξε οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να είναι μόνο ιατρικές αλλά και κοινωνικές.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Έφη Φουσέκη
