pontosnews.gr
Δευτέρα, 16/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Χρύσανθου Λαζαρίδη: «Ένας στρατιώτης κολύμπησε ως τα ξένα πλοία και όπως πιάστηκε για ν’ ανέβει, του κόψανε τα χέρια»

Χωρίστηκε με τη γυναίκα και τα παιδιά του κατά το διωγμό, και από τύχη γλίτωσε το ποδοπάτημα στο λιμάνι των Μουδανιών – Τις σκηνές αλλοφροσύνης που είδε, όμως, δεν τις ξέχασε ποτέ

15/11/2024 - 8:20μμ
Άποψη της Ινέπολης (φωτ.: Βιβλιοθήκη Μνήμης της «Καθημερινής», «Η Έξοδος», τόμος ΙΒ')

Άποψη της Ινέπολης (φωτ.: Βιβλιοθήκη Μνήμης της «Καθημερινής», «Η Έξοδος», τόμος ΙΒ')

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο Χρύσανθος Λαζαρίδης γεννήθηκε στην Ινέπολη, πόλη των βόρειων παραλίων του Εύξεινου Πόντου που εκκλησιαστικά άνηκε στη μητρόπολη Νεοκαισαρείας και Ινέου, με έδρα μητροπολίτη τα Κοτύωρα.

Η Ινέπολη είχε ελληνικό και τουρκικό πληθυσμό. Ο συνολικός πληθυσμός της περιφέρειας ανερχόταν στους 14.000 κατοίκους, εκ των οποίων οι 4.000 ήταν Έλληνες.

Στην περιοχή κατοικούσαν επίσης λίγες αρμενικές και εβραϊκές οικογένειες. Σύμφωνα με τη στατιστική του Πατριαρχείου, κατά την περίοδο 1920-1921, μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού μετακινήθηκε προς την Κασταμονή. Στην πόλη υπήρχε εκκλησία της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και λειτουργούσε Κεντρική Αστική Εμπορική Σχολή, καθώς και μικτό τετρατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν έμποροι, αλλά και τεχνίτες ή επαγγελματίες.

Η μαρτυρία του Χρύσανθου Λαζαρίδη περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Ήμαστε στην Προύσα όταν έγινε η καταστροφή και φύγαμε. Έλληνες αξιωματικοί μάς συνόδεψαν ως τα Μουδανιά. Δεν πήραμε παρά μικρά πράγματα μαζί μας. Δεν μπορούσαμε να μεταφέρομε έπιπλα.

Μόλις φτάσαμε στα Μουδανιά, πήρα την οικογένειά μου και την άφησα σ’ ένα σπίτι γνωστό. Αυτή που κάθονταν σ’ αυτό ήταν υπηρεσία μας, όταν εγώ υπηρετούσα στα Μουδανιά. Εν τω μεταξύ, τα πλοία γέμιζαν με κόσμο και φεύγανε. Τα Μουδανιά άδειαζαν. Σαν καθίσαμε στο σπίτι, η γυναίκα άρχισε να κλαίει που άφησε τα πράγματα στην Προύσα. Εγώ την λυπήθηκα κι αποφάσισα να πάω στην Προύσα να φέρω ό,τι μπορούσα.

Ήθελα να της στερέψω την πηγή των δακρύων.

Όταν έφτασα στην Προύσα, οι Έλληνες υποχωρούσαν. Πάνω στα υψώματα γύρω από την Προύσα φάνηκαν οι τσετέδες που κατέβαιναν προς την Πόλη. Ο ορίζοντας είχε μαυρίσει. Μέσα στην πόλη, δεξιά κι αριστερά, κάθε μέρα γίνονταν φόνοι. Τίποτε να πάρω δεν μπορούσα. Είπα να φύγω και να σώσω τα παιδιά μου.

Στο δρόμο που ερχόμουνα από την Προύσα στα Μουδανιά κι έξω από μια Λέσχη που τη λέγανε «Βιθυνία», περπατούσε ένας στρατιώτης. Μια σφαίρα ήρθε και τον χτύπησε κι έπεσε κάτω. Εγώ την γλίτωσα. Άμα έφτασα στα Μουδανιά, δεν βρήκα κανέναν. Τα Μουδανιά τα είχαν κενώσει. Μονάχα γάτους και σκύλους έβλεπες στους δρόμους.

Πήγα στο σπίτι που άφησα τους δικούς μου και το βρήκα δεμένο μ’ έναν σπάγκο. Έλυσα τον σπάγκο και μπήκα μέσα. Κανέναν δεν βρήκα. Αποφάσισα να πάω στην παραλία, στη Σκάλα όπως την λέγαμε, για να ψάξω να βρω τους δικούς μου. Από το σπίτι που ήμουνα μέχρι τη Σκάλα ήταν 2 χιλιόμετρα. Ώσπου να φτάσω μονάχα σκύλους και γάτες συναντούσα.

Βρήκα κι έναν τρελό, που έμεινε στα Μουδανιά και δεν ήρθε στην Ελλάδα.

Στα Μουδανιά είχε δύο σκάλες. Και στις δύο έρχονταν άλλοτε τα βαπόρια για να φορτώσουν και να ξεφορτώσουν. Όταν έφτασα στην παραλία, η μία σκάλα ήταν έρημη. Στην άλλη είχε ένα βαπόρι και πολύς κόσμος ήταν μαζεμένος και περίμενε να φύγει. Ήταν το τελευταίο πλοίο που έφευγε από τα Μουδανιά. Το τι είδα, δεν περιγράφεται. Ο ένας έσπρωχνε τον άλλο για να φτάσει ως το βαπόρι και απάνω στις πλάκες ήταν ξαπλωμένοι άνθρωποι που τους είχαν πατήσει οι άλλοι για να προχωρήσουν. Πολλοί από αυτούς είχαν πεθάνει. Οι γυναίκες και τα παιδιά που είχαν κατέβει από τα βουνά και βλέπανε για πρώτη φορά τη θάλασσα φοβόταν να προχωρήσουν και όπως τις σπρώχνανε οι άλλοι, πέφτανε στη θάλασσα. Από μακριά πέφτανε κοντά μας σφαίρες.

Στη θάλασσα, μακριά από τις σκάλες, ήταν πλοία ξένα, αγγλικά, γαλλικά που βλέπανε και δεν βοηθούσαν. Ένας στρατιώτης πήγε κολυμπώντας να φτάσει ως τα πλοία και όπως πιάστηκε για ν’ ανέβει, του κόψανε τα χέρια. Στη φασαρία αυτή που γινόταν, δεν μπορούσα να βρω τους δικούς μου. Κοίταζα να φύγω. Βλέπω ξαφνικά στην άλλη σκάλα που ήταν έρημη, ένα πλοίο και τρέχω να μπω μέσα. Έτσι γλίτωσα. Αλλιώς θα ήμουνα κι εγώ πατημένος.

Έφτασα στη Ραιδεστό. Εκεί αντάμωσα και τους δικούς μου. Η γυναίκα μου έτρεχε σαν τρελή να βρει τα παιδιά της, γιατί στα Μουδανιά με τη φασαρία χώρισαν και χάθηκαν.

Ύστερα από 15 μέρες βρεθήκαμε όλοι γεροί και πήγαμε αμέσως στο Σιδηροδρομικό Σταθμό για να έρθομε στην Ελλάδα.

Όταν φτάσαμε στο Ουζούνκöπρü, που είναι πριν περάσεις τα σύνορα και να ‘ρθεις στην Αλεξανδρούπολη, οι αξιωματικοί οι Έλληνες θέλουν να μας γυρίσουν πίσω στην Προύσα. «Εγώ», τους είπα, «μια φορά πρόσφυγας έγινα, δεύτερη δεν μπορώ να γίνω». Ακόμη η κατάσταση ήταν πολύ συγκεχυμένη, γι’ αυτό και δεν μας άφηναν να περάσομε στην Ελλάδα.

Εγώ όμως επέμεινα και πήρα την οικογένειά μου και ήρθα στην Αλεξανδρούπολη. Από ‘κει πάλι έφτασα στη Θεσσαλονίκη. Άρχισα αμέσως να εργάζομαι. Πρώτα πήγα στη Γεωργική Σχολή της Θεσσαλονίκης και ύστερα διορίστηκα δάσκαλος σε χωριά.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος ΙΒ’, Μαρτυρίες από τον δυτικό παράλιο Πόντο και την Παφλαγονία. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
Η αποβάθρα της Αμισού το 1900 και η έκθεση εξέτασης Πόντιων προσφύγων που συντάχθηκε στο «Νάξος» στις 27 Οκτωβρίου 1921 (φωτ.: Alexandre J. Anthopoulos / Wikimedia Commons· τεκμήριο: Πολιτικό Αρχείο του Πόντου / Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης / ΑΠΘ)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Οι κυνηγημένοι της Αμισού: Μήνες στα βουνά, ώσπου φάνηκε το «Νάξος»

27/10/2026 - 9:45πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Οι έξι δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα Αθηνών έξω από το Μαξίμου, πριν από τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό για τους συντελεστές δόμησης. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026   (φωτ.: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)

Συντελεστής δόμησης: Φρένο Μητσοτάκη μετά τις αντιδράσεις των δημάρχων – Τι αλλάζει

2 λεπτά πριν
Η γέφυρα της Κριμαίας, στο Στενό του Κερτς, μετά τη νυχτερινή επίθεση με ουκρανικά drones, σε φωτογραφία που αναρτήθηκε στο Χ. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 (πηγή: NEXTA)

Καταιγίδα ουκρανικών drones στη Ρωσία: Χτύπημα στη γέφυρα του Κερτς, συναγερμός σε 16 περιφέρειες

25 λεπτά πριν
Συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου (φωτ.: Υπουργείο Εξωτερικών)

Γεραπετρίτης-Φιντάν: Συνάντηση στις Βρυξέλλες με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο

47 λεπτά πριν
Η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυματίζει μπροστά από το βρετανικό Κοινοβούλιο (φωτ.: EPA / Andy Rain)

Brexit: Η γεωπολιτική φέρνει ξανά τη Βρετανία κοντά στην ΕΕ – Το νέο παζάρι με τις Βρυξέλλες

1 ώρα πριν
Ο κώδικας Μορς για τα τρία γράμματα VGR, το διακριτικό της αποστολής Voyager. Η NASA καλεί τους πολίτες να στείλουν το δικό τους φωτεινό μήνυμα προς τον ουρανό στις 17 Νοεμβρίου (εικ.: NASA / JPL-Caltech)

Voyager 1: Η Γη στέλνει φωτεινό σήμα στο Διάστημα – Πώς συμμετέχουμε από την Ελλάδα

2 ώρες πριν
Τα κειμήλια των προσφύγων του Εγγλεζονησίου σε νέα στέγη στη Νέα Ιωνία Βόλου. Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook /  Alexandros Meikopoulos)

Νέα Ιωνία Βόλου: Εγκαινιάστηκε η στέγη μικρασιατικών κειμηλίων – Ένα σπίτι για όσα σώθηκαν από τον ξεριζωμό

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV