Στις 17 Ιανουαρίου 1991 ξεκίνησε η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» ως απάντηση της διεθνούς κοινότητας στην εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ (2 Αυγούστου 1990), το οποίο το θεωρούσε ως… φυσιολογική προέκταση του εδάφους του Ιράκ, φυσικά μαζί με τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου.
Περίπου έναν μήνα μετά, συγκεκριμένα στις 28 Φεβρουαρίου, οι δυνάμεις του συνασπισμού των χωρών που συμμετείχαν στην επιχείρηση απώθησαν τις ιρακινές δυνάμεις και απελευθέρωσαν το Κουβέιτ. Όσον αφορά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ, είχε εγκριθεί σειρά ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά και του Αραβικού Συνδέσμου, με το ψήφισμα 678 να δίνει στο Ιράκ προθεσμία αποχώρησης έως τις 15 Ιανουαρίου 1991, εξουσιοδοτώντας ταυτοχρόνως να ληφθούν «όλα τα απαραίτητα μέσα για την υποστήριξη και εφαρμογή της απόφασης 660» και περιλαμβάνοντας μια διπλωματική διατύπωση που εξουσιοδοτούσε τη χρήση βίας εάν το Ιράκ δεν συμμορφωνόταν.
Αμέσως μετά την ήττα του Σαντάμ Χουσεΐν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δημιούργησαν δύο ζώνες απαγόρευσης πτήσεων (νοτίως του 32ου και βορείως του 36ου παραλλήλου), για να αποτρέψουν επιθέσεις της ιρακινής πολεμικής αεροπορίας εναντίον των σιιτών και των Κούρδων αντιστοίχως. Παράλληλα, με την επιχείρηση «Provide Comfort» που διήρκεσε από τον Μάρτιο του 1991 μέχρι τα τέλη του 1996, δέκα χώρες του συνασπισμού που συμμετείχε στον πόλεμο –με επικεφαλής τις ΗΠΑ– προστάτευαν από ξηράς και αέρος τους Κούρδους του βορείου Ιράκ.
Όλο αυτό το διάστημα οι Κούρδοι έθεσαν σε λειτουργία το τοπικό τους κοινοβούλιο και οργάνωσαν τη δομή ενός κράτους με πρόεδρο, πρωθυπουργό, κυβέρνηση και όλες τις υπηρεσίες που απαιτούνται για τη λειτουργία του.
Το κράτος αυτό, που λειτουργούσε de facto και αναγνωρίστηκε de jure το 2005 με το νέο σύνταγμα του Ιράκ, αφού είχε προηγηθεί το 2003 νέα επιχείρηση, αυτή τη φορά των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Αυστραλίας και της Πολωνίας, για την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν. Οι χώρες που εισέβαλαν επικαλέστηκαν την ύπαρξη όπλων μαζικής καταστροφής, τα οποία δεν βρέθηκαν ποτέ. Με άλλα λόγια, στόχος ήταν η μετατροπή του Ιράκ σε ομοσπονδία και η δημιουργία ενός νόμιμου αυτόνομου κουρδικού κράτους.
Τον Μάρτιο του 2011 ξεκίνησαν διαδηλώσεις στη Συρία που εξελίχθηκαν σε έναν καταστροφικό εμφύλιο, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και οδήγησε σε εσωτερική και εξωτερική προσφυγιά εκατομμύρια άλλους. Στον πόλεμο αυτό ρόλο εμφανούς πρωταγωνιστή έπαιξαν οι λιποτάκτες του συριακού στρατού και οι ισλαμικές τρομοκρατικές οργανώσεις· η Τουρκία ήταν ο άλλος πρωταγωνιστής, στην υποδοχή, εξοπλισμό και εκπαίδευση των ανωτέρω. Βασικός χρηματοδότης το Κατάρ, ενώ σύσσωμη η Δύση επιδόθηκε σε έναν αγώνα δαιμονοποίησης του Μπασάρ Άσαντ, με σκοπό την ανατροπή του και την παράδοση της χώρας στους ενόπλους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας προς τέρψη του ομόσταυλού τους Ταγίπ Ερντογάν και των επεκτατικών του σχεδίων.
Η «συνταγή» χάλασε με την ανέλπιστη γιγάντωση του Ισλαμικού Κράτους, το οποίο άρχισε να ελέγχει μεγάλα τμήματα του Ιράκ και της Συρίας, με ορατό τον κίνδυνο να καταλάβει τη Δαμασκό και να αποκτήσει τη δική του ακτογραμμή, και άρα έξοδο στη Μεσόγειο. Με τις πρωτοφανείς αγριότητές του υπήρχε κίνδυνος να αποτελέσει ένα παγκόσμιο πρόβλημα ασφάλειας. Γι’ αυτό έπρεπε να εξουδετερωθεί.
Το πρόβλημα ήταν, όμως, ότι δεν υπήρχε τρόπος να αντιμετωπιστεί επί του πεδίου. Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν ότι οι μόνες αξιόμαχες δυνάμεις ήταν οι Δυνάμεις Προστασίας του Λαού (YPG) που συγκρότησε αμέσως μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου το Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας (PYD) των Κούρδων της Συρίας, έπειτα από παραίνεση του έγκλειστου στις φυλακές του Ιμραλί Αμπντουλάχ Οτζαλάν.
Έτσι ξεκίνησε η συνεργασία ΗΠΑ-YPG· στη συνέχεια ενσωματώθηκαν και δυνάμεις Αράβων, Ασσυρίων και Αρμενίων, παίρνοντας την ονομασία Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας (SDF), μια συνεργασία που οδήγησε στην ήττα του Ισλαμικού Κράτους και που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Σημειώνεται ότι στον κοινό αγώνα ΗΠΑ- SDF οι Κούρδοι μετρούν 15.000 νεκρούς και υπερδιπλάσιο αριθμό τραυματιών.
Όμως, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το PYD δεν είχε συγκροτήσει μόνο τις Δυνάμεις Προστασίας του Λαού, αλλά είχε προχωρήσει στη δημιουργία δομών ενός κράτους που άρχισε να λειτουργεί δημοκρατικά, πράγμα πρωτόγνωρο για τα δεδομένα των καθεστώτων της περιοχής – της Τουρκίας συμπεριλαμβανομένης.
Οι Κούρδοι και οι άλλοι λαοί που κατοικούν στην επικράτεια αυτού του κράτους το οποίο λειτουργεί de facto από το 2011-12, έχουν ως στόχο την de jure αναγνώρισή του από τη Δαμασκό με την ψήφιση ενός νέου συντάγματος που θα του αναγνωρίζει αυτονομία παρόμοια με εκείνη της Αυτόνομης Διοίκησης του Κουρδιστάν του Ιράκ.
Με δεδομένο ότι υπάρχουν τέσσερες γεωγραφικές περιοχές με την ονομασία Κουρδιστάν –το Νότιο βρίσκεται στο Ιράκ, το Δυτικό στη Συρία, το Βόρειο στην Τουρκία και το Ανατολικό στο Ιράν– , υπήρχε πάντα ένα ερώτημα που βασάνιζε όσους ασχολούνται με την περιοχή.
Ποιος άραγε έχει σειρά, η Τουρκία ή το Ιράν;
Την απάντηση στο ερώτημα αυτό θα την αναζητήσουμε στο επόμενο άρθρο μας. Υπομονή.
