«Ο πυρηνικός αντιδραστήρας εργαστηρίου Ατομικής και Πυρηνικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υπάρχει περίπτωση να βγει εκτός ελέγχου, άρα δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος του τύπου που φαντάζεται ο κόσμος», τόνισε ο καθηγητής Χρήστος Ελευθεριάδης, μετά το σάλο που προκάλεσε δημοσίευμα για υποτιθέμενη παραβίαση του χώρου όπου φυλάσσεται.
Ο πυρηνικός αντιδραστήρας του ΑΠΘ κατασκευάστηκε για πειραματικούς, εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς, ενώ ο όρος «υποκρίσιμος», αναφέρεται στο ότι δεν δύναται να συντηρήσει αλυσιδωτή πυρηνική σχάση, ενώ η χαμηλή νετρονική ροή επιτρέπει να γίνονται μετρήσεις χωρίς να απαιτούνται ιδιαίτερα μέτρα ακτινοπροστασίας.
Η πρόεδρος του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, καθηγήτρια Αλεξάνδρα Ιωαννίδου και ο καθηγητής Χρήστος Ελευθεριάδης – μέλη του Εργαστηρίου Ατομικής και Πυρηνικής Φυσικής του Τομέα Πυρηνικής Φυσικής & Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων, μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για τα εκπαιδευτικά πειράματα που διεξάγονται στον πυρηνικό αντιδραστήρα, την πολύτιμη γνώση, την οποία έχουν αντλήσει οι φοιτητές, που τα έχουν παρακολουθήσει εδώ και πέντε δεκαετίες, καθώς και για τις ανησυχίες που συνειρμικά γεννώνται, όταν κανείς πληροφορείται ότι λειτουργεί μία τέτοια πειραματική διάταξη.
«Ο πυρηνικός αντιδραστήρας, η πειραματική αυτή διάταξη, προσφέρει γνώση και πληροφορία στους φοιτητές που περνάνε από το Τμήμα Φυσικής, καθώς όλοι υποχρεωτικά κάνουν ένα πείραμα από δείγματα που έχουν μπει στον αντιδραστήρα. Είναι μία γνώση και η γνώση είναι πολύτιμη. Είμαστε υπερήφανοι που τον έχουμε. Και εννοείται ότι η διάταξη υπόκειται σε διεθνείς κανόνες ασφαλείας, αυστηρές οδηγίες που υποχρεούμαστε να ακολουθούμε και ελεγχόμαστε κάθε χρόνο για αυτό» σημείωσε η κ. Ιωαννίδου.
Μέσα από τα πειράματα που γίνονται στο πλαίσιο των φοιτητικών εργαστηριακών ασκήσεων του Εργαστηρίου Πυρηνικής Φυσικής, όπως διευκρίνισε, οι φοιτητές μαθαίνουν βασικές αρχές, όπως η αλληλεπίδραση της ακτινοβολίας με την ύλη, τα είδη της ακτινοβολίας, τους βασικούς κανόνες ακτινοπροστασίας, τον νόμο της ραδιενέργειας, τον νόμο της απορρόφησης της ακτινοβολίας. «Πρόκειται για πολύ ωραία πειράματα, όπου οι φοιτητές μας μαθαίνουν βασικούς κανόνες και για πολλούς γίνεται το έναυσμα ώστε να πάνε παρακάτω, να κάνουν κάποιο μεταπτυχιακό στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, στην ιατρική φυσική, την πυρηνική μηχανική» πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ασφάλειας, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι «ο αντιδραστήρας είναι υποκρίσιμος και για αυτό χρειάζεται η εξωτερική πηγή νετρονίων, για να διασφαλίζει μια επαρκή ροή νετρονίων για να γίνονται οι ακτινοβολήσεις για την εκπαίδευση των φοιτητών. Το εργαστηριακό μάθημα είναι και μια ευκαιρία να μαθαίνουν οι φοιτητές ακριβώς τους κινδύνους από την ραδιενέργεια και τους τρόπους προφυλάξεως» συμπλήρωσε.
«Την ευθύνη των ελέγχων όλων των εγκαταστάσεων με πηγές ραδιενέργειας εν γένει, την έχει η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. Η οποία αναφέρεται στην Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, την γνωστή IAEA, η οποία έχει τον έλεγχο όλων των πυρηνικών εγκαταστάσεων, με πιο σημαντικές ασφαλώς αυτές των αντιδραστήρων ισχύος» κατέληξε ο καθηγητής.
Στη βάση δεδομένων της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στον ιστότοπο https://www.iaea.org/resources/databases/research-reactor-database-rrdb είναι καταχωρημένα τα τεχνικά χαρακτηριστικά του πυρηνικού αντιδραστήρα και το ιστορικό της λειτουργίας του από 04/08/1971 (με κύκλο λειτουργίας 3 ώρες ημερησίως, 5 μέρες την εβδομάδα, 26 εβδομάδες τον χρόνο).
Στην ίδια βάση υπάρχουν καταχωρημένοι δύο ακόμη πυρηνικοί αντιδραστήρες στην Ελλάδα, ένας Ερευνητικός Πυρηνικός Αντιδραστήρας του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» -μεγαλυτέρου μεγέθους και ροής νετρονίων σε σχέση με του ΑΠΘ, αλλά και πάλι πολλές τάξεις μεγέθους μικρότερου ως προς την ισχύ και τη ροή νετρονίων από έναν αντιδραστήρα ισχύος- σε κατάσταση παρατεταμένης διακοπής λειτουργίας, καθώς και ένας ακόμη στο ΕΜΠ, ο οποίος βρίσκεται σε κατάσταση μόνιμης διακοπής.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΕ/Σμαρώ Αβραμίδου
- Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες που απεικονίζουν τον υποκρίσιμο πυρηνικό αντιδραστήρα της Σχολής Θετικών Επιστημών προέρχονται από τα βιβλία «Εργαστηριακές ασκήσεις ατομικής και πυρηνικής φυσικής» (1981) και «Τα πενήντα χρόνια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης: 1926-1976» (1976), που διατίθενται από τη Βιβλιοθήκη- Κέντρο Πληροφόρησης του ΑΠΘ
