Αναλαμβάνει σήμερα τα καθήκοντά του το νέο Kοινοβούλιο του Ισραήλ, με την πλειοψηφία των βουλευτών που εναντιώνονται στον Μπενιαμίν Νετανιάχου να ετοιμάζεται να δυσκολέψει σημαντικά τη θέση του απερχόμενου και πλέον υπηρεσιακού πρωθυπουργού. Παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης βρίσκονται σε εξέλιξη υπό τον κεντρώο αντιπαλό του, Γκάντι Άιζενκοτ, η απουσία οριστικού κυβερνητικού σχήματος δεν περιορίζει τα προνόμια της Κνέσετ.
Όπως εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ασάφ Σαπίρα, ερευνητής του Ισραηλινού Ινστιτούτου για τη Δημοκρατία (IDI), η αρχή της διάκρισης των εξουσιών διατηρεί στο ακέραιο την ισχύ του σώματος.
Με τους συμμαχικούς συσχετισμούς να έχουν ανατραπεί –η αντιπολίτευση διαθέτει πλέον 67 έδρες έναντι 46 του Λικούντ και των εταίρων του–, η νέα πλειοψηφία δρομολογεί μια σειρά από κομβικές πρωτοβουλίες.
Έρευνα για τις ευθύνες της 7ης Οκτωβρίου
Στην κορυφή των προτεραιοτήτων της αντιπολίτευσης βρίσκεται η σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής έρευνας για τα σφάλματα και τις παραλείψεις που οδήγησαν στην πολύνεκρη επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η επιτροπή αναμένεται να εξετάσει ενδεχόμενες προσωπικές ευθύνες του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αρνείται οποιαδήποτε αμέλεια και μέχρι σήμερα απέρριπτε τη συγκρότηση κρατικής εξεταστικής επιτροπής.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ έχει ήδη δεσμευτεί να καταθέσει σχετικό νομοσχέδιο, ενώ σύμφωνα με τον Σαπίρα, η αντιπολίτευση μπορεί άμεσα να συγκροτήσει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία θα μεταβιβάσει τα ευρήματά της στην επίσημη κρατική επιτροπή μόλις αυτή συσταθεί.
Νομοθετικό «ξήλωμα» των μεταρρυθμίσεων Νετανιάχου
Παράλληλα, η νέα πλειοψηφία στοχεύει στην άμεση ακύρωση κομβικών νόμων που είχε ψηφίσει η απερχόμενη κυβέρνηση όταν διέθετε 68 έδρες. Στο στόχαστρο βρίσκονται:
- Ο νόμος που περιόριζε τις εξουσίες και τα προνόμια του Ανωτάτου Δικαστήριου.
- Η διάταξη που διευκόλυνε την καθαίρεση της ή του Γενικού Εισαγγελέα.
Η ακύρωση των ρυθμίσεων αυτών θεωρείται θεσμικά απλή, καθώς απαιτείται η ανάκλησή τους και η επαναφορά των προηγούμενων διατάξεων. Η σχετική διαδικασία μπορεί να εκκινήσει ακόμη και σήμερα με τη συγκρότηση της επιτροπής οργάνωσης του κοινοβουλευτικού έργου, αν και μπορεί να απαιτήσει εβδομάδες συντονισμού μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Μάχη για την προεδρία της Κνέσετ
Η πρώτη άμεση σύγκρουση αφορά την αντικατάσταση του προέδρου του σώματος Αμίρ Οχάνα, στενού συνεργάτη του Νετανιάχου. Τρία κόμματα της συμμαχίας της αντιπολίτευσης έχουν ήδη ζητήσει την εκλογή νέου προέδρου από τη σημερινή πρώτη συνεδρίαση.
Αν και ο Οχάνα επικαλέστηκε την άγραφη παράδοση που θέλει την εκλογή προέδρου την ημέρα ορκωμοσίας της νέας κυβέρνησης, ο κανονισμός και το νομικό πλαίσιο επιτρέπουν την αντικατάστασή του από την εναρκτήρια συνεδρίαση.
«Δεν έχουμε χρόνο, πρέπει να ενεργήσουμε επειγόντως», δήλωσε ο Ναφτάλι Μπένετ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να περάσει ο έλεγχος του Κοινοβουλίου στην αντιπολίτευση χωρίς καθυστέρηση.
