pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Σάββα Μαντούρογλου: Όλο προσφυγιά ήτανε το πλοίο – Πόντιοι ήτανε όλοι

Όταν ήρθε στην Ελλάδα με την Ανταλλαγή, δεν ήξερε τη γλώσσα και δεν τον καταλάβαιναν – Είχε έρθει στην πατρίδα του κι ήταν σαν ξένος

9/05/2024 - 8:36πμ
Έλληνες πρόσφυγες εγκαταλείπουν τη Μικρά Ασία (πηγή: Αρχείο Ένωσης Σμυρναίων)

Έλληνες πρόσφυγες εγκαταλείπουν τη Μικρά Ασία (πηγή: Αρχείο Ένωσης Σμυρναίων)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο Σάββας Μαντούρογλου γεννήθηκε στην Κούμλουτζα (τουρκ. Kumluca), 15 χλμ ΒΑ από το Φοίνικα και γύρω στα 70 χλμ Ν-ΝΔ της Αττάλειας. Υπήρχαν 150 οικογένειες Τούρκων και 60 οικογένειες Ελλήνων, ενώ εκκλησιαστικά άνηκε στη μητρόπολη της Πισιδίας.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Στα 1918 γυρίσαμε από τα αμελέ ταμπουρού. Όσοι κρατήσανε, γυρίσανε στα χωριά τους. Εγώ πήγα Φοίνικα· στην Κούμλουτζα κάηκε το σπίτι μας και μετοικήσανε οι δικοί μου στο Φοίνικα.

Ένας χρόνος πέρασε, ’18 με ’19 ησυχία ήτανε. Αρχίσαμε πάλι τις δουλειές. Όλοι είπαμε, τελείωσε το κακό. Στο ’19 βγήκε στη μέση στην Τουρκία ο Κεμάλης. Αυτός για την Τουρκία θεός ήτανε, για τους Ρωμιούς διάβολος.

Μάιο του ’19 ακούσαμε έγινε απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη. Τότες νομίσαμε πως όλη η Τουρκία θα γίνει Ελλάδα. Κακό βγήκε όμως, βάσανα και τυραννίες. Ο Κεμάλης έκανε και τους τσετέδες. Αυτοί σαν συμμορία ήτανε, στρατιώτες κανονικοί δεν ήτανε. Νόμο δεν κρατούσανε. Ό,τι θέλανε κάνανε. Κλοπές, πυρκαγιές, απαγωγές, σκοτώματα. Φόβος και τρόμος έπεσε στους χριστιανούς.

Πήρανε ανθρώπους από Κούμλουτζα, χριστιανούς Ρωμιούς· μαζί πήρανε και τον δικό μου αδελφό. Αυτός γλίτωσε· πέντε έξι άλλους τους σκοτώσανε.

Πάνω που κλείσαμε δύο χρόνια από την ανακωχή, βγήκε διαταγή όλοι οι άντρες από 14 χρονώ μέχρι 70 να φύγουμε.

Σεφκέτια σεφκέτια καθημέρα μάς διώχνανε. Και Φοίνικα και Κούμλουτζα ίδια διαταγή ήτανε. Στα σπίτια μείνανε μωρά παιδιά, γυναίκες και οι πολύ γέροι.

Το δικό μας σεφκέτ έφτασε μέχρι του Καυκάσου τα μέρη. Άρρωστοι πέσανε οι άνθρωποι· γέροι, μικρά παιδιά μείνανε στον τόπο πεθαμένοι. Όλο ψείρα και πληγή ήμαστε. Μας βάζανε να δουλεύουμε πάλι όπου είχε βαριά δουλειά. Δρόμος ήτανε, κτισίματα ήτανε, ό,τι θέλεις. Κι άμα στεκόσουνε, ένα λόγος να έλεγες, ο Τούρκος από κοντά ήτανε και μια σ’ έδινε κι έπεφτες κάτω. Ντεμισισκελεσί ένα μέρος ήτανε κι εκεί μας σταματήσανε. Γραμμές σιδηροδρόμου φτιάχνανε και μας βάλανε και δουλεύαμε. Δύο χρόνια καθίσαμε εκεί σχεδόν. Από κει εγώ πήγα Τεκιροβασί. Με στείλανε με αναρρωτική άδεια, γιατί αρρώστησα βαριά με τύφο να πεθάνω. Από κει πήγα Ερζιγκιάν.1 Εκεί ήμουνα που ακούστηκε η είδηση πως οι Έλληνες θα φύγουνε στην Ελλάδα. «Γίνεται Ανταλλαγή» είπανε. «Θα ‘ρθούνε από την Ελλάδα Τούρκοι στην Τουρκία». Τότε ήτανε 1923, το μήνα δε θυμούμαι.

Μας βγάζανε απολυτήρια, χαρτιά να μπορούμε να φύγουμε.

Από Ερζιγκιάν εγώ κι άλλοι Ρωμιοί που ήτανε φύγαμε Τραπεζούντα. Το πιο κοντινό λιμάνι έπεφτε. Εκεί τούρκικα πλοία είχε και φεύγανε. Έμεινα τέσσερις μήνες, λίγο δούλεψα και μπαρκάρησα. Όλο προσφυγιά ήτανε το πλοίο. Πόντιοι ήτανε όλοι. Πήγαμε Πόλη, μας βγάλανε και μας πήγανε στο Μπαλουκλί και μας κλείσανε. Πρέπει να ‘ρθει διαταγή, είπανε, για να φύγουμε για την Ελλάδα. Και στην Πόλη προσφυγιά πολλή ήτανε· όλοι για να πάνε στην Ελλάδα.

Ένα μήνα καθίσαμε και διαταγή ήρθε να φύγουμε. Ήρθε βαπόρι ελληνικό και μας πήρε. Σ’ ένα βαπόρι όσοι μπορέσανε μπήκανε, οι άλλοι σ’ άλλο μπήκανε. Μας έφερε κατευθεία Πειραιά.

Βγήκαμε, σαν χαμένα πουλιά ήμαστε. Γλώσσα δεν ξέραμε. Τι λέγανε δεν καταλαβαίναμε, κι αυτοί εμάς δεν καταλαβαίνανε. Στην πατρίδα μας την Ελλάδα ήρθαμε και σαν ξένοι ήμαστε.

Μας πήγανε Νέα Ιωνία. Εκεί ήτανε κι άλλοι και μιλούσανε τούρκικα. Οι οικογένειές μας δω ήτανε. Ένας ένας έβρισκε τον δικό του. Εγώ ήρθα Δραπετσώνα. Τον ένα μίλησα, τον άλλο μίλησα, βρήκα δουλειά στα Λιπάσματα. Μέχρι να πάρω σύνταξη εκεί έμεινα. Από κοντά το βράδυ δούλευα και τη δική μου τέχνη, την τσαγκαρική.

_____
1. Πόλη που βρίσκεται στη Χώρα των Πηγών και του Άνω Ρου του Ευφράτη.
• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Δ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες της κεντρικής και νότιας Μικρασίας. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

8 λεπτά πριν
Από τα αποκαλυπτήρια της πινακίδας (φωτ.: amarysia.gr/)

Νέα Χαλκηδόνα: Αποκαλυπτήρια πινακίδας ιστορικής μνήμης στον χώρο του πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ

36 λεπτά πριν
Μικρής έντασης επεισόδια στην πορεία του Πολυτεχνείου στην Αθήνα (φωτ.: Τατιάνα Μπόλαρη/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Εννέα προσαγωγές και μία σύλληψη στο κέντρο της Αθήνας – Ανοίγουν σταδιακά οι δρόμοι

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Γιώργος Παπαστεφάνουyoutube)

Από την Κωνσταντινούπολη στα λαϊκά πάλκα: Ο «Δάσκαλος» Γιώργος Μητσάκης και τα 400 τραγούδια του

2 ώρες πριν
(Φωτ.: nsa.gov/about/locations/)

ΗΠΑ: Εκτός λειτουργίας το άκρως απόρρητο δίκτυο επικοινωνιών της NSA

2 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook.com/ArmenianBlueCrossGreece)

Χριστουγεννιάτικο bazaar από τον Αρμενικό Κυανό Σταυρό με παραδοσιακά φαγητά και γλυκά

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV