Προσφυγιά. Των Ελλήνων. Είτε είναι από την καθ’ ημάς Ανατολή, είτε από την Κύπρο. Ξεριζωμός από τα πατρογονικά χώματα, ένα μαύρο νήμα που ενώνει τον ελληνισμό. Στον ημικατεχόμενο Άγιο Δομέτιο στην Κύπρο, ο δήμος σε μια επιβλητική και συγκινητική εκδήλωση έκανε τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού «Ο σκεπτόμενος πρόσφυγας», παρουσία πλήθους κόσμου.
Ήταν και το επισφράγισμα των 30 χρόνων από την αδελφοποίηση με το Δήμο Αγίου Νικολάου Κρήτης, ο οποίος προσέφερε το γλυπτό, έργο τριών ποντιακής καταγωγής καλλιτεχνών, του αείμνηστου Νικόλαου Σωτηριάδη, του Παντελή Σωτηριάδη και του Χαράλαμπου Σωτηριάδη.
Στην ομιλία του ο δήμαρχος Αγίου Δομετίου Κώστας Πέτρου τόνισε ότι οι πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922 βίωσαν την ίδια κατάσταση, όπως οι Κύπριοι με τη βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974, όπως και όλοι οι άλλοι πρόσφυγες ανά τον κόσμο. «Επομένως οι γλύπτες του “Σκεπτόμενου πρόσφυγα”, με τα ίδια βιώματα που μοιράστηκαν οι πρόγονοί τους, έδωσαν πνοή στα υλικά και τα σμίλεψαν με πόνο, νοσταλγία, αγάπη και δύναμη ψυχής», συμπλήρωσε.
Το έργο τοποθετήθηκε απέναντι στο Πάρκο των Αγνοουμένων στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, μια κεντρική οδική αρτηρία που οδηγούσε στην Κερύνεια, κοντά στο οδόφραγμα.
«Συμβολικός ο τόπος και το μήνυμα που εκπέμπει το έργο, για συνέχιση του αγώνα προς την ελευθερία και την επανένωση της μοιρασμένης μας πατρίδας. Η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή για 49 χρόνια τώρα, το 80% της γης του Αγίου Δομετίου που είναι υπό τουρκική κατοχή, αλλά και οι πρόσφατες προκλήσεις του τουρκικού στρατού με παραβίαση της νεκρής ζώνης στην περιοχή του Δήμου μας, μας ανησυχούν και μας κρατούν σε επαγρύπνηση με άσβεστο τον πόθο της επιστροφής», υπογράμμισε ο Κώστας Πέτρου.
Επίσημος προσκεκλημένος ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, ο οποίος πρόσφατα ανακηρύχθηκε «Πρεσβευτής Ποντιακού Ελληνισμού 2023» από την Ένωση Ποντίων Αργυρούπολης. Στον σύντομο χαιρετισμό του είπε: «Ευχόμαστε, όπως ο Θεός ευλογεί και ενισχύει όλους, και σύντομα να επιστρέψουν όλοι οι πρόσφυγες με ασφάλεια στις πατρογονικές τους εστίες, σε μια Κύπρο ελεύθερη και ενωμένη».
Το παρών στην τελετή των αποκαλυπτηρίων έδωσε και ο δήμαρχος Αγίου Νικολάου Κρήτης Αντώνης Ζερβός, ο οποίος τόνισε: «Σας παραδίδουμε [το γλυπτό] με όλη μας την αγάπη, ευελπιστώντας ότι θα αποτελεί υπόμνηση στις επόμενες γενιές να διεκδικήσουν σωστά και με την ίδια ζέση τα δίκαια του τόπου σας και του τόπου μας».
Οι τρεις γλύπτες από τον Άγιο Νικόλαο έφτιαξαν ένα έργο με πολλαπλούς συμβολισμούς. Η αρχική ιδέα ήταν του Νικόλαου Σωτηριάδη· την ολοκλήρωσαν μετά το θάνατό του ο αδελφός του Παντελής μαζί με τον ανιψιό του Χαράλαμπο. Μέσα σε αυτό βρίσκεται και ένα κομμάτι της οικογένειας των γλυπτών, η οποία ξεριζώθηκε από τα πατρογονικά χώματα της Τραπεζούντας και ρίζωσε στην κρητική γη.
«Το γλυπτό μας ανήκει από σήμερα στην παντοτινή του θέση, σε μια γη που γνωρίζει καλά το τραύμα της προσφυγιάς που στις μέρες μας δυστυχώς απλώνει όλο και περισσότερο τα πλοκάμια του στον κόσμο μας, σαν η ανθρωπότητα να αδυνατεί να διδαχτεί από τα λάθη της» ανέφερε ο Παντελής Σωτηριάδης.
Το πρώτο μέρος της εκδήλωσης έκλεισε η Δημοτική Χορωδία Αγίου Δωματίου, υπό τη διεύθυνση της Γιάννας Ρουσιά, με τον Κωνσταντίνο Τιμινή στο πιάνο. Χορευτικά δρώμενα παρουσίασαν οι σπουδάστριες της Σχολής The Dance Studio Annita Hatjiefthychiou.
Το αγιασμό τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος μαζί με το ιερατείο των εκκλησιών του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Παύλου.
