Μία από τις συγκλονιστικές και παράλληλα συγκινητικές σελίδες του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ γράφτηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας. Ο Ανδρέας Παναγίδης, μόλις 22 ετών, πέρασε στην αθανασία μαζί με τους συναγωνιστές του Μιχαήλ Κουτσόφτα και Στέλιο Μαυρομάτη, αφήνοντας πίσω του τρία μικρά παιδιά αλλά και μια παρακαταθήκη πατριωτισμού.
Η πατριωτική δράση του Ανδρέα Παναγίδη είχε ξεκινήσει πολύ πριν από την επίσημη ένταξή του στην ΕΟΚΑ.
Μαζί με τον αδερφικό του φίλο Μιχαήλ Κουτσόφτα, ύψωναν κάθε νύχτα την ελληνική σημαία σε διάφορα σημεία στο χωριό τους, το Παλαιομέτοχο Λευκωσίας, προκαλώντας τις αρχές κατοχής.
Η καθοριστική επιχείρηση σημειώθηκε στις 16 Μαΐου 1956 στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Ο Παναγίδης, μαζί με τον Μιχαήλ Κουτσόφτα και τον Παρασκευά Χοιροπούλη, επιχείρησαν στο παρατηρητήριο «Όμηρος» με σκοπό την αφαίρεση οπλισμού και την απαγωγή Βρετανού φρουρού, προκειμένου να ανταλλαγεί με τους καταδικασμένους σε θάνατο αγωνιστές Χαρίλαο Μιχαήλ ή Ανδρέα Ζάκο. Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής τραυματίστηκε θανάσιμα ο Βρετανός σμηνίας Πάτρικ Τζον Χέιλ, με αποτέλεσμα τη σύλληψη των τριών ανδρών.
Ο Παναγίδης ήταν ο μοναδικός από τους μελλοθάνατους που ήταν πατέρας. Οι Βρετανοί ανακριτές εκμεταλλεύτηκαν το γεγονός αυτό, ασκώντας του ψυχολογική πίεση και προσφέροντάς του αμνηστία και χρηματικά αντάλλαγματα για να αποσπάσουν πληροφορίες.
«Προτιμώ τα παιδιά μου να ζήσουν μια δύσκολη ζωή και να είναι περήφανα, παρά να με θεωρούν προδότη», δεν δίστασε να απαντήσει τότε.
Η τελευταία επίσκεψη και το γράμμα στα παιδιά του
Τόσο πριν όσο και μετά τη δίκη, οι κρατούμενοι υπέστησαν σκληρά βασανιστήρια. Η αγγλική διοίκηση αρνήθηκε αρχικά να επιτρέψει στα παιδιά του Παναγίδη να τον επισκεφθούν για τελευταία φορά. Η αντίδραση της συζύγου του Γιαννούλας, ήταν ακαριαία: επιτέθηκε στην Αγγλίδα δεσμοφύλακα που έκλεινε τον δρόμο και κατάφερε να φέρει τα παιδιά μπροστά στον πατέρα τους, επιτρέποντάς τους μια τελευταία οπτική επαφή πριν από την εκτέλεση.
Πριν οδηγηθεί στην αγχόνη, ο 22χρονος αγωνιστής άφησε την τελευταία του επιστολή προς τα παιδιά του, γράφοντας μεταξύ άλλων:
«Λατρευτά μου παιδιά, στα 22 μου χρόνια πεθαίνω για χάρη μιας μεγάλης ιδέας. Κάποτε η μάνα σας και ο θείος σας θα σας αναπτύξουν γιατί εκτελέστηκα. Σας εύχομαι, αγαπητά μου παιδιά, να γινήτε καλοί Χριστιανοί και καλοί Έλληνες Κύπριοι. Ακολουθήστε πάντα τον δρόμο της αρετής».
Στις 21 Σεπτεμβρίου 1956, ο Ανδρέας Παναγίδης, ο Μιχαήλ Κουτσόφτας και ο Στέλιος Μαυρομάτης εκτελέστηκαν στην αγχόνη των Κεντρικών Φυλακών Λευκωσίας, αποτελώντας το έκτο, το έβδομο και το όγδοο θύμα της βρετανικής δικαιοσύνης στην Κύπρο. Τα σώματά τους τάφηκαν στον περιφραγμένο χώρο των φυλακών, στα γνωστά σήμερα «Φυλακισμένα Μνήματα».
