pontosnews.gr
Κυριακή, 11/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Το θάμαν τ’ Αε-Δημητρί’

Του Σάββα Πορφ. Παπαδόπουλου

26/10/2023 - 6:20μμ
Άποψη του Καρς (φωτ.: levantineheritage.com/kars)

Άποψη του Καρς (φωτ.: levantineheritage.com/kars)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Είνας Ορωμαίος είχεν είναν γειτονάν Τούρκον. Κι Ορωμαίον κάθαν Σάββαν έφτυνεν την καντήλαν εμπροστά ‘ς σην εικόναν τ’ Αε-Δημητρί. Κι ο Τούρκον είπεν ατον:

— Ατο ντο φώσ’ εν’ ατουκά το πϊάν’1 τρις την ώραν;

Ορωμαίον πα είπεν ατον:

— Ατός φυλάττ’ τ’ οσπίτι μ’.

Ο Τούρκον είπεν ατον ξάν:

— ‘Κί πας μετ’ εμέν, να παίρωμε έναν εικόναν, να φυλάττ’ και τ’ εμόν τ’ οσπίτ’;

Ορωμαίον επήεν μετ’ εείνον εντάμαν κ’ επήρεν την εικόναν τ’ Αε-Δημητρί’. Κ’ επήρεν κ’ έναν πάγκαν2 ελάδ’ και κάθαν ημέραν τη Τούρκονος η καντήλα επίανεν.

Έναν ημέραν ο Τούρκον επήρεν τ’ αργάτας και την φαμέλιαν ατ’ κ’ εχπάστεν να πάνε ‘ς σο χωράφ’. Ο Τούρκον την πόρταν ατ’ ‘κ’ εκλείδωσεν α. Η γαρή ατ’ λέει ατον:

— Νέπε, ασπάλ’,3 κλείδωσον καλά την πόρταν και χάιτε!

Εείνος λέει:

— Έχομε αδαπέσ’ άρθεπον πη φυλάττ’ τ’ οσπίτ’, ντ’ άναγκην έν’;

Ατώρα επήγαν ‘ς σο χωράφ’… Το βράδον οντές εκλώσταν κ’ έρθαν, η γαρή τερεί, να χαλία, απέσ’ να τ’ έναν και τ’ άλλο… Έρθαν πέντε νομάτ’ κλεφτάντ’ κι όλα επήραν ατα… Λέει η γαρή τον άντραν ατς:

— ‘Κ’ είπα σε εγώ κλείδα τα πόρτας; Είδες τ’ εποίκαν έμας; Όλα έκλεψαν ατα.

Είπεν άντρας ατς:

— Ξάι τάρτ’4 μη θήκ’ς α…5 Ατώρα τέρεν ντ’ ‘ά’ ίνεται…

Επήεν ‘ς σην εικόναν τ’ Αε-Δημητρί εμπροστά και λέει:

— ‘Σ εσέν ινάνεψα6 όλα κ’ εσύ εφέκες ατς κι όλα έρθαν επήραν ατα. Ατόσον και ‘κ’ είδες ατς;

Αε-Δημήτρης εσ’κώθεν, επήρεν την γάμψην7 άτ κ’ επήεν εύρεν τοι κλεφτάντας ‘ς σον ύπνον ατουν απάν’ εντώκεν εντώκεν, εποίκεν ατς πόστ’8 κι ατείν’ εφογώθαν, εσ’κώθαν έγκαν όλα τ’ επήραν ας σ’ οσπίτ’ τη Τούρκονος εμπροστά. Κ’ εείντς πα εποίκεν ατς λιθάρα, αμον αγάλματα…

Ο Τούρκον επαρακάλεσεν ατον άμον τ’ είδεν τ’ εποίκεν κ’ είπεν:

— Για αφς ατς, ας πάνε χάν’ταν…9

Ατσ’ πα Αε-Δημήτρης εφέκεν ατς κ’ έφυγαν επήγαν εχάθαν. Κι ο Τούρκον τον πουρνόν ‘ς σο χωράφ’ ‘κ’ επήεν. Επήεν εύρεν τον φίλον ατ’ κ’ είπεν ατον όλα πώς ένταν. Και είπεν ατον:

— Εγώ ‘ά πάγω βαπτίουμαι… Κ’ είπεν α πα κ’ εποίκεν α πα… Δημήτρης τη Γαράκεϊσ’.

Σάββας Πορφ. Παπαδόπουλος

[1. Ανάβει (ΙΛΠ) Ι 2. Τενεκές (ΙΛΠ) Ι 3. Κλείσε, ασφάλισε (ασπαλίζω, ΙΛΠ) Ι 4. Καημός (ΙΛΠ) Ι 5. Καθόλου μη στεναχωριέσαι (ξάι τάρτ’ μη θηκ’ς α) Ι 6. Πίστεψα (ινανεύω, ΙΛΠ) Ι 7. Μαστίγιο (ΙΛΠ) Ι 8. Τους έδειρε καλά (εποίκεν ατς πόστ’) Ι 9. Να χαθούν (χάμαι, ΙΛΠ)]

• Πηγή: «Παραδόσεις-θρύλοι της περιοχής Καρς», Αρχείον Πόντου, τόμ. 42 (1988-1989), σ. 121.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
«Δειλινό σε χειμερινό τοπίο», λάδι σε μουσαμά. Έργο του Τραπεζούντιου Βελισσάριου Βελισσαρίδη. Το δώρισε ο Θεμιστολής Βελισσαρίδης στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (φωτ.: ΕΠΜ)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Νικολοβάρβαρα του Πόντου: «Άε-Βαρβάρα φύσα, άε-Σάββα βρέξαν, άε-Νικόλα σόντσον»

4/12/2025 - 12:47μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Πηγή: e-evros.gr)

Αλεξανδρούπολη: Ισχυρή καταιγίδα με ριπές ανέμου έως και 150 χλμ/ώρα προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές μέσα σε 15 λεπτά!

5 λεπτά πριν
(Φωτ.: Arttv Channel)

Ποντιακή ψυχή, γεύση και μουσική στη Νέα Κερασούντα Πρέβεζας στην πρώτη Γιορτή Πιροσκί

30 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

ΗΠΑ: 29 συλλήψεις στη Μινεάπολη σε νυχτερινή διαμαρτυρία κατά της ομοσπονδιακής υπηρεσίας μετανάστευσης

58 λεπτά πριν
(Φωτ.: Βασίλης Παπαδόπουλος /Eurokinissi)

Καιρός: Ισχυρές βροχές και καταιγίδες – Θυελλώδεις άνεμοι σε Κρήτη, Κυκλάδες και Δωδεκάνησα

1 ώρα πριν
(Φωτ.: facebook/Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Μαρίνας «Η Ρωμανία»)

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Μαρίνας γιόρτασε τον ερχομό του 2026 με τον καλύτερο τρόπο

9 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Ιράν: «Εχθροί του θεού» οι διαδηλωτές – Σκληραίνει την στάση του το καθεστώς μετά τα επεισόδια και οι ΗΠΑ δηλώνουν έτοιμες να βοηθήσουν

10 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign