pontosnews.gr
Κυριακή, 19/07/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Το θάμαν τ’ Αε-Δημητρί’

Του Σάββα Πορφ. Παπαδόπουλου

26/10/2023 - 6:20μμ
Άποψη του Καρς (φωτ.: levantineheritage.com/kars)

Άποψη του Καρς (φωτ.: levantineheritage.com/kars)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Είνας Ορωμαίος είχεν είναν γειτονάν Τούρκον. Κι Ορωμαίον κάθαν Σάββαν έφτυνεν την καντήλαν εμπροστά ‘ς σην εικόναν τ’ Αε-Δημητρί. Κι ο Τούρκον είπεν ατον:

— Ατο ντο φώσ’ εν’ ατουκά το πϊάν’1 τρις την ώραν;

Ορωμαίον πα είπεν ατον:

— Ατός φυλάττ’ τ’ οσπίτι μ’.

Ο Τούρκον είπεν ατον ξάν:

— ‘Κί πας μετ’ εμέν, να παίρωμε έναν εικόναν, να φυλάττ’ και τ’ εμόν τ’ οσπίτ’;

Ορωμαίον επήεν μετ’ εείνον εντάμαν κ’ επήρεν την εικόναν τ’ Αε-Δημητρί’. Κ’ επήρεν κ’ έναν πάγκαν2 ελάδ’ και κάθαν ημέραν τη Τούρκονος η καντήλα επίανεν.

Έναν ημέραν ο Τούρκον επήρεν τ’ αργάτας και την φαμέλιαν ατ’ κ’ εχπάστεν να πάνε ‘ς σο χωράφ’. Ο Τούρκον την πόρταν ατ’ ‘κ’ εκλείδωσεν α. Η γαρή ατ’ λέει ατον:

— Νέπε, ασπάλ’,3 κλείδωσον καλά την πόρταν και χάιτε!

Εείνος λέει:

— Έχομε αδαπέσ’ άρθεπον πη φυλάττ’ τ’ οσπίτ’, ντ’ άναγκην έν’;

Ατώρα επήγαν ‘ς σο χωράφ’… Το βράδον οντές εκλώσταν κ’ έρθαν, η γαρή τερεί, να χαλία, απέσ’ να τ’ έναν και τ’ άλλο… Έρθαν πέντε νομάτ’ κλεφτάντ’ κι όλα επήραν ατα… Λέει η γαρή τον άντραν ατς:

— ‘Κ’ είπα σε εγώ κλείδα τα πόρτας; Είδες τ’ εποίκαν έμας; Όλα έκλεψαν ατα.

Είπεν άντρας ατς:

— Ξάι τάρτ’4 μη θήκ’ς α…5 Ατώρα τέρεν ντ’ ‘ά’ ίνεται…

Επήεν ‘ς σην εικόναν τ’ Αε-Δημητρί εμπροστά και λέει:

— ‘Σ εσέν ινάνεψα6 όλα κ’ εσύ εφέκες ατς κι όλα έρθαν επήραν ατα. Ατόσον και ‘κ’ είδες ατς;

Αε-Δημήτρης εσ’κώθεν, επήρεν την γάμψην7 άτ κ’ επήεν εύρεν τοι κλεφτάντας ‘ς σον ύπνον ατουν απάν’ εντώκεν εντώκεν, εποίκεν ατς πόστ’8 κι ατείν’ εφογώθαν, εσ’κώθαν έγκαν όλα τ’ επήραν ας σ’ οσπίτ’ τη Τούρκονος εμπροστά. Κ’ εείντς πα εποίκεν ατς λιθάρα, αμον αγάλματα…

Ο Τούρκον επαρακάλεσεν ατον άμον τ’ είδεν τ’ εποίκεν κ’ είπεν:

— Για αφς ατς, ας πάνε χάν’ταν…9

Ατσ’ πα Αε-Δημήτρης εφέκεν ατς κ’ έφυγαν επήγαν εχάθαν. Κι ο Τούρκον τον πουρνόν ‘ς σο χωράφ’ ‘κ’ επήεν. Επήεν εύρεν τον φίλον ατ’ κ’ είπεν ατον όλα πώς ένταν. Και είπεν ατον:

— Εγώ ‘ά πάγω βαπτίουμαι… Κ’ είπεν α πα κ’ εποίκεν α πα… Δημήτρης τη Γαράκεϊσ’.

Σάββας Πορφ. Παπαδόπουλος

[1. Ανάβει (ΙΛΠ) Ι 2. Τενεκές (ΙΛΠ) Ι 3. Κλείσε, ασφάλισε (ασπαλίζω, ΙΛΠ) Ι 4. Καημός (ΙΛΠ) Ι 5. Καθόλου μη στεναχωριέσαι (ξάι τάρτ’ μη θηκ’ς α) Ι 6. Πίστεψα (ινανεύω, ΙΛΠ) Ι 7. Μαστίγιο (ΙΛΠ) Ι 8. Τους έδειρε καλά (εποίκεν ατς πόστ’) Ι 9. Να χαθούν (χάμαι, ΙΛΠ)]

• Πηγή: «Παραδόσεις-θρύλοι της περιοχής Καρς», Αρχείον Πόντου, τόμ. 42 (1988-1989), σ. 121.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Στιγμιότυπο από το θύμισμαν, το γαμήλιο ποντιακό έθιμο (πηγή: TikTok / xristinabairaktaridou)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θύμισμαν: Το ποντιακό έθιμο με το χορό των επτά ζευγαριών που είδαμε σε γάμο

16/07/2026 - 7:39μμ
Βελόνιασμα καπνών. Η φωτογραφία είναι δωρεά της Ουρανίας Λαμψίδου στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα «χρυσά φύλλα» του Πόντου: Η ιστορία του καπνού που ρίζωσε ξανά στην Ελλάδα

15/07/2026 - 12:26μμ
Σύνθεση σκίτσων του Χρήστου Γ. Δημάρχου για τις αγροτικές εργασίες του Ιουλίου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θερισμός στον Πόντο: Το «παλλάωμαν» και οι λέξεις που ζωντανεύουν τον χρυσό Ιούλιο

6/07/2026 - 10:40μμ
«Χτυποκάρδια» λέγεται το σκίτσο του Χρήστου Δημάρχου, μιας και δείχνει το... νερό που μιλάει, μέσα από το χέρι της κοπέλας που βγάζει αντικείμενα από τη στάμνα (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Από τις φωτιές του Αϊ-Γιάννη στον Κλήδονα: Πώς γιόρταζαν το θερινό ηλιοστάσιο οι Έλληνες του Πόντου

21/06/2026 - 9:36πμ
Λάπαθον το αμβλύφυλλον (πηγή: Wikipedia)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλοκαίρι στον Πόντο: Όταν οι αυλές γέμιζαν με πλεξούδες από αβλούκ’

5/06/2026 - 8:57πμ
Κερασινόν, ο μήνας των κερασιών - Cover Image
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Κερασινόν, ο μήνας των κερασιών

1/06/2026 - 1:28μμ
Χειροποίητη σκούπα στολισμένη, σε προθήκη του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η σκούπα και η νοικοκυροσύνη στον Πόντο: Όταν η αυλή «έλεγε» ποια είναι η νύφη

12/04/2026 - 10:14μμ
Εικόνα από το χωριό Κρηνίτα του Όφεως διά χειρός Αϊσέ Τουρσούν, το 2017 (φωτ.: facebook.com/Epoulim)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Το Πάσχα στο χωριό Κρηνίτα του Όφεως είχαν την τιμητική τους οι τονανμάδες

11/04/2026 - 10:31μμ
Άποψη της Τραπεζούντας το 1887. Η Μούντα ήταν σιμοχώρι της (πηγή: Henry Binder, Au Kurdistan, en Mésopotamie et en Perse, Paris, 1887/ houshamadyan.org)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο Ποπα-Πάνον και ο κρυπτοχριστιανός Χότζας: Μια συγκλονιστική Ανάσταση στην Τραπεζούντα

11/04/2026 - 5:49μμ
Κεντητός Επιτάφιος από τη Λάλογλη του Καρς, ο οποίος μαζί με την εικόνα της Παναγίας φυλάσσονται στο ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Μεσονήσι Φλώρινας (φωτ.: Κωνσταντίνος Παυλίδης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μεγάλη Παρασκευή στον Πόντο: Νηστεία, Επιτάφιος και τα έθιμα που «ένωναν» ζωντανούς και νεκρούς

10/04/2026 - 8:38πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: nationalopera.gr)

Ιστορικό ντεμπούτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης με αφιέρωμα στον Νίκο Καζαντζάκη

5 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Κολωνός: Μεθυσμένος επιτέθηκε με φαλτσέτα σε φούρνο και λίγο αργότερα παρέσυρε μοτοσικλετιστή με το αυτοκίνητό του

6 ώρες πριν
(Φωτ.: Πολιτιστικός Σύλλογος Λευκόπετρας/Facebook)

Ραντεβού στη Λευκόπετρα για τον μεγάλο ετήσιο χορό του Πολιτιστικού Συλλόγου

6 ώρες πριν
(Φωτ.: Instagram / greekorthodoxeastvan)

Καναδάς: Ελληνίδα 104 ετών εξακολουθεί να φτιάχνει λουκουμάδες στο Ελληνικό Φεστιβάλ του Βανκούβερ

6 ώρες πριν
Έκτακτη Συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ. Σάββατο 18 Ιουλίου 2026.  (φωτ.: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI)

Νέος γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ο Νίκος Παππάς – Ανακοινώθηκε η νέα Πολιτική Γραμματεία

7 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέλιος Στεφάνου)

Έτοιμη να κατακτήσει το Athens Open η Σάκκαρη

7 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign