Η Μαρία Αλιφέρη υπήρξε από τις πρώτες tv star. Στις αγνές αρχές των 80s, η Μαρία Αλιφέρη έχαιρε λατρείας, λάμβανε γράμματα –τα θυμόσαστε;– και όπου εμφανιζόταν θεατρικά, γινόταν πανικός. Ούτε like, ούτε share, ούτε αποκαλυπτικά paparazzi, τίποτα. Απλή, αληθινή, αγάπη του κοινού. Και ευτυχώς για όλους μας, η ξεχωριστή Σπαρτιάτισσα που γεννήθηκε στις 8 Μαΐου του 1950, δεν έμεινε στις δάφνες του παρελθόντος.
«Συμφωνείτε ή διαφωνείτε;»
Η ιστορία κλασική. Νεαρό κορίτσι έρχεται στην Αθήνα να σπουδάσει νομικά. To ένστικτο την οδηγεί στην οδό Πειραιώς, εκεί που βρίσκεται η δραματική σχολή του Εθνικού θεάτρου. Και από εδώ ξεκινάνε όλα. Η μικρή Μαρία Αλιφεροπούλου –όπως ήταν το όνομα της– γοητεύεται από το θέατρο και το Αστικό Δίκαιο χάνει από την Ιουλιέτα του Ρωμαίου, ξέρετε. Εκείνη την περίοδο στήνεται και η εγχώρια μυθοπλασία. Και το Στησιχόρου 73, σε σενάριο της σπουδαίας Κίκης Σεγδίτσα, γίνεται μεγάλη επιτυχία. Μην ψάξετε να δείτε αποσπάσματα, ξέρετε. Σβήστηκαν. Η Μαρία Αλιφεροπούλου γίνεται Αλιφέρη και η ίδια η πρώτη που υψώνει ανάστημα στη σχολή που απαγόρευε στους μαθητές να δουλεύουν.
Κάπου εκεί παίζει μια πρόταση από την Φίνος Φιλμ, για τον Νομοταγή πολίτη του Ερρίκου Θαλασσινού, που όμως εκείνη αρνείται. Γενικώς με το σινεμά, υπάρχει μια περίεργη σχέση που θα τη δούμε πιο κάτω.
Η Μαρία Αλιφέρη ανεβαίνει σκαλί-σκαλί, όπως θα έγραφαν τα έντυπα της εποχής. Και μάλιστα χαίρει εκτιμήσεως από το χώρο, εξού και όταν η Ζωή Λάσκαρη αναγκάζεται λόγω εγκυμοσύνης να φύγει από το θέατρο «Ακάδημος», την αντικαθιστά η νεαρή Σπαρτιάτισσα. Και σε τι έργο. Στο Ξυπόλυτη στο πάρκο.
Μεταφερόμαστε την Κυριακή 15 Ιουνίου 1980. Ένα νέο τηλεπαιχνίδι κάνει πρεμιέρα. Λέγεται τα «Τετράγωνα των αστέρων».
Το τριήμερο του θριάμβου και ο Νίκος Κούρκουλος
Τα «τετράγωνα» γίνονται τρελή επιτυχία. Φυσικά το παρασκήνιο δεν είναι τόσο λαμπερό. Η Μαρία Αλιφέρη έχει αναλάβει σχεδόν όλη την εκπομπή. Από το κλείσιμο των καλεσμένων, μέχρι και τις ερωτήσεις. Η σταρ που το κοινό της λέει «Σ’ αγαπώ» –και δίκαια– έχει ζαλωθεί βιβλία, εγκυκλοπαίδειες και πολλές φορές κοιμάται στο στούντιο. Βάλτε και την φολκλόρ τεχνολογία της εποχής, με σκηνικά, σκάλες και φωτισμούς να πηγαινοέρχονται και έχετε μια πλήρη εικόνα.
Την παραμονή των Χριστουγέννων κάνει πρεμιέρα έτερο τηλεπαιχνίδι, το «Κάνε ότι κάνω» με παρουσιάστρια τη Μαρία Αλιφέρη. Προβάλλεται κάθε Σάββατο. Κυριακή έχουμε «Τα τετράγωνα των αστέρων» και Δευτέρα την Κραυγή των λύκων. Την επιστροφή του Νίκου Φώσκολου δηλαδή σε μια σειρά που ο μύθος θέλει να γινόταν το τηλεοπτικό ντεμπούτο του Νίκου Κούρκουλου, που όμως τελικά δεν συνέβη και ο κεντρικός ρόλος αλλάζει φύλο και γίνεται Μαρία Αλιφέρη.
Η λέξη θρίαμβος είναι λίγη για να περιγράψει τι γινόταν τότε. Απλά ένα πρωί ξυπνάς, ανακαλύπτεις ότι είσαι στην Ελλάδα και άπαξ και αλλάζει μια κυβέρνηση, αλλάζει και η κρατική τηλεόραση. Θα μπορούσε να είναι μια χαριτωμενιά τύπου «τίποτα δεν αλλάζει στην Ελλάδα», αλλά όταν άνθρωποι αξιόλογοι, με επιτυχία, στοχοποιούνται από το πουθενά με πολιτικά κριτήρια που ουδείς γνωρίζει αν ισχύουν ή όχι, τότε μιλάμε για τραγωδία του γελοίου.
«Νταβατζήδες και νονούς δεν είχα ποτέ στη δουλειά μου, αλλά θεωρήθηκε ότι είμαι δημιούργημα ή σύμβολο της Δεξιάς, οπότε έπρεπε να δημιουργήσουν τα δικά τους σύμβολα. Δέκα χρόνια μετά είπα «καλημέρα σας». Εννέα χρόνια ώσπου να έρθει η ιδιωτική τηλεόραση, δεν μπορούσα να βγω να πω για παράδειγμα ότι παίζω θέατρο. Δεν έχω δώσει πουθενά συνέντευξη. Αν ψάξετε αυτά τα εννέα χρόνια, δεν υπάρχω πουθενά. Με στεναχώρησε πολύ αυτό, αλλά δεν το φώναξα», ανέφερε, πριν μερικά χρόνια η ηθοποιός για εκείνη την περίοδο.
Η περιοδεία του θριάμβου και η ελπιδοφόρα επιστροφή στην Αθήνα
Παρόλα αυτά η Μαρία Αλιφέρη βιώνει άλλον ένα θρίαμβο. Βγαίνει σε περιοδεία, μαζί με τον Χρήστο Πολίτη, παίζοντας το Ένας ιππότης για τη Βασούλα. Ένα έργο που είχε ταυτιστεί και στο θέατρο και στον κινηματογράφο με τη Τζένη Καρέζη, η νεαρή αντάρτισσα όμως δεν μασάει και το τολμάει.
Αποτέλεσμα: Μια ιστορική περιοδεία που πολλοί τη συγκρίνουν ακόμα και με την αντίστοιχη της Αλίκης Βουγιουκλάκη στα 60s.
Η Αθήνα λαμβάνει το σήμα και καλεί Μαρία Αλιφέρη για κάτι που φαινόταν σπουδαίο. Η Πορνογραφία του Μάνου Χατζιδάκι, η θεατρική επιστροφή του, δύο δεκαετίες μετά την Οδό ονείρων. Όμως αλλού το όνειρο… Η Πορνογραφία για αλλού ξεκίνησε και αλλού κατέληξε. Πάντως οι παραγωγοί θέλουν Μαρία Αλιφέρη. Και της ετοιμάζουν σούπερ παράσταση. Μαντάμ Ορτανς στο ΡΕΞ. Πανάκριβη και φιλόδοξη παραγωγή, που όμως μια πυρκαγιά στο θέατρο καταστρέφει τα πάντα. Ο μεγάλος θρίαμβος, αγκαλιά με τη μεγάλη καταστροφή. Για την ιστορία η παράσταση θα ανέβει αργότερα αλλού και θα πάει δυο σεζόν.
Η άλλη πλευρἀ
Τέλη δεκαετίας ’90. Ένα τροχαίο παραλίγο να της στοιχίσει τη ζωή. Για να μην χτυπήσει ένα σταματημένο αυτοκίνητο, χτυπάει σε μια κολώνα. «Σε εκείνο το ατύχημα για πέντε μέρες “πήγα κι ήρθα”. Αλλά δεν κλάφτηκα ούτε μια στιγμή, ούτε στον εαυτό μου ούτε έξω. Δεν φοβήθηκα, γιατί –ας μην ακουστεί ως αναίδεια– τα έχω καλά με την “άλλη όχθη”. Και εκείνες τις στιγμές βεβαιώθηκα ότι τα έχω καλά. Μια εμπειρία θανάτου σε κάνει να εκτιμάς ακόμα περισσότερο τη ζωή. Συνειδητοποιείς ότι είναι πολύτιμο δώρο και δεν πρέπει να χάνεις τίποτα απ’ αυτήν. Ούτε μισή ώρα δεν πρέπει να χάνεις με κακία, με φθόνο», είχε πει. Δεν είχε διστάσει να βγει να μιλήσει σε πρωινή εκπομπή για το συμβάν, ενώ ήταν στην αναπηρική καρέκλα. Και το χαμόγελό της, αυτό το γοητευτικό χαμόγελο, δεν έφευγε από τα χείλη.
Η σταρ της διπλανής πόρτας
Η Μαρία Αλιφέρη ζει την κάθε της στιγμή. Κάνει πράγματα που αγαπάει όπως η διδασκαλία νέων ηθοποιών. Κάτι που κρατάει κοντά τρεις δεκαετίες με ξεχωριστή επιτυχία. Παίζει στο θέατρο όταν υπάρχει κάτι που της αρέσει, κάνει guest εμφανίσεις σε σειρές (όπως ο συγκινητικός ρόλος στο Έρωτας με διαφορά) κάνει ακόμα και χρέη μούσας σε βίντεοκλιπ.
Και ναι έκανε και κάνει επιτέλους σινεμἀ. Αρχής γενομένης από το Sucess story του Νίκου Περάκη το 2017, όπου υποδύθηκε την σάικο μητέρα του Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη και συνέχισε με το Καλάβρυτα 1943 με τον αξέχαστο Max Von Sydow. Το καλοκαίρι θα προβληθεί και στις αίθουσες το Καλαζάρ, ενώ όσοι αναζητήσετε την πρόσφατη μικρού μήκους Φάρος, ας έχετε και ένα χαρτομάντηλο μαζί σας.
Η Μαρία Αλιφέρη είναι η επιτομή του χορτασμένου ανθρώπου. Ευγνώμων για την κάθε στιγμή που έζησε και ζει και που έχει αντέξει στη ζούγκλα της δημοσιότητας χωρίς καμία παραχώρηση. Και ναι, την αγαπάμε ακόμη.
Σπύρος Δευτεραίος
