Κιζέλα

Ο χορός πήρε την ονομασία του από τους στίχους του τραγουδιού που τον συνοδεύει: «Κόρη κατήβα ’ς σο μαντρίν, ελύεν η Κιζέλα» (στην ποντιακή διάλεκτο, ονομασία που έδιναν μεταφορικά στις αγελάδες. Χορευόταν στην ευρύτερη περιοχή της Ματσούκας (81 χωριά).

Είναι ακριβώς ο ίδιος χορός με το «Καλόν κορίτσ’», χωρίς όμως τις αιωρήσεις των χεριών.

Και αυτός ο χορός αποτελεί μια μορφή σερανίτσας που χορευόταν πιο κάτω, στη Χερίαινα (ή Χερίανα) της Αργυρούπολης.

Κόρη κατήβα ’ς σο μαντρίν, ελύεν η Κιζέλα,
το πρόσωπο σ’ εφώταξεν άμον ντο παίρ’ ημέρα.

Κόρη κατήβα ’ς σο μαντρίν και ντωσ’ κά’ τα πασσάλια,
ο άντρας –ι-σ’ μικρίκος έν’, κρούγ’ν ατον τα μουσκάρια.

Κόρη τα ζα ντ’ ερίαζες, τ’ έναν ακούει Στεφάνα,
μίαν κι άλλο ας εφίλ’να σε κι ύστερα ας επεθάν’να.

Κόρη κατέβα στο στάβλο, λύθηκε η Κιζέλα (αγελάδα)
το πρόσωπό σου έλαμψε όπως όταν φέγγει η μέρα.

Κόρη κατέβα στο στάβλο και χτύπα τους πασσάλους,
ο άντρας σου μικρός είναι, τον χτυπούν τα μοσχάρια.

Κόρη τις αγελάδες που φύλαγες τη μία τη λένε Στεφάνα,
ακόμα μία φορά ας σε φιλούσα κι ύστερα ας πέθαινα.

Χορογραφία

Μικτός αριστερόστροφος χορός που έχει 16 βήματα και η αρχική λαβή είναι από τις παλάμες με λυγισμένους τους αγκώνες. Ο ρυθμός είναι πεντάσημος 5/8 (3-2).

Στα πλάγια βήματα πάντα προπορεύεται το δεξί πόδι ενώ το αριστερό βρίσκεται μόνιμα πιο πίσω.

Προβολή του δεξιού ποδιού λοξά δεξιά προς το κέντρο του κύκλου (1ο βήμα) ακολουθεί πάτημα-λύγισμα στο αριστερό πόδι που κινείται πάντα στη νοητή περιφέρεια (λίγο πιο πίσω από το δεξί 2ο βήμα), το δεξί πατά-λυγίζει προς τα δεξιά (3ο βήμα) και (4ο βήμα) πάτημα αριστερού στον τόπο (τα βήματα αυτά είναι μικρότερα από αυτά που εκτελούνται προς τα αριστερά γιατί ο χορός κινείται αριστερά).

Στη συνέχεια, το δεξί πατά-λυγίζει προς τα αριστερά (5ο βήμα), (6ο βήμα) το αριστερό πατά-λυγίζει αριστερά (7ο βήμα) το δεξί πατά-λυγίζει αριστερά και (8ο βήμα) πάτημα δεξιού ποδιού πίσω από το αριστερό στη νοητή περιφέρεια του κύκλου για να ακολουθήσουν τα τέσσερα επιτόπια τριαράκια με σουστάρισμα (9ο & 10ο βήμα), δεξιό τριαράκι στη διάσταση (11ο & 12ο βήμα), αριστερό τριαράκι στη διάσταση (13ο & 14ο βήμα), δεξιό τριαράκι στη διάσταση (15ο & 16ο βήμα) αριστερό τριαράκι.