Τα τσουρέκια καλάντων στον Πόντο φανερώνουν τον μελλοντικό σύντροφο

Καλαντάρ’ στον Πόντο ονομάζεται η νύχτα της 13ης προς 14η Ιανουαρίου. Είναι η νύχτα που γεννιέται ο νέος χρόνος, με βάση το Ιουλιανό Ημερολόγιο. Ακόμα και σήμερα οι κάτοικοι του Πόντου τηρούν τη συγκεκριμένη παράδοση και αναβιώνουν και άλλα έθιμα των χριστιανών που εγκατέλειψαν την περιοχή μετά το 1923-24.

Ένα από αυτά είναι τα περίφημα τσουρέκια των καλάντων, που παρασκευάζονταν με έναν ιδιαίτερο τελετουργικό τρόπο.

Τα ξύλα που θα χρησιμοποιούνταν για να ανάψει η φωτιά στην οποία θα ψήνονταν τα τσουρέκια συγκεντρώνονταν από εφτά διαφορετικά σημεία. Τα απαραίτητα υλικά για την παρασκευή –όπως το αλεύρι και το αλάτι– τα προμηθεύονταν από εφτά διαφορετικά σπίτια· ακόμα και το νερό που χρησιμοποιούσαν το έφερναν από εφτά διαφορετικές πηγές.

Ο σημερινός τρόπος παρασκευής των τσουρεκιών

Τα τσουρέκια τα έπλαθαν στρογγυλά και μικρά, σε μέγεθος χούφτας, και τα έψηναν στη φωτιά. Πρόσθεταν μπόλικο αλάτι, και μόλις ήταν έτοιμα τα μοιράζονταν οι νέοι και οι νέες του κάθε χωριού. Το αλάτι το πρόσθεταν σκόπιμα, γιατί όσοι έτρωγαν από εκείνα τα τσουρέκια, σύμφωνα με το έθιμο έπρεπε να διψάνε πολύ και να μην πιουν νερό ώσπου να κοιμηθούν· το βράδυ στον ύπνο τους θα έβλεπαν τον καλό τους ή την καλή τους που θα τους ξεδιψούσε, και που θα γινόταν ο μελλοντικός σύντροφός τους.

Σύμφωνα με τη λαϊκή ιστορία, πολλοί παντρεύτηκαν κατ’ αυτόν τον τρόπο και μετέφεραν αυτό το έθιμο και στις επόμενες γενιές.