pontosnews.gr
Πέμπτη, 13/08/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Η πλούσια αποτύπωση του γυναικείου στήθους στην ποντιακή διάλεκτο, από τον Φίλωνα Κτενίδη

Άρθρο στην «Ποντιακή Εστία»

24/07/2016 - 3:10μμ
Τα παραμόνα, οι πρώτες μέρες στη ζωή της λεχώνας και του νεογέννητου - Cover Image
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Εθωρείτο τολμηρόν να μεταχειρίζεται κανείς την ονομασίαν «τσιτσίν» ή «τσιτσία» ομιλών περί του μαστού της γυναικός ή κόρης. Μόνον όταν επρόκειτο να γίνη λόγος για το υποτυπώδες στήθος βρέφους ή πολύ μικρής κορασίδος, που μόνον η «ρόγα» διεκρίνετο, ελέγετο χαϊδευτικά: «το τσιτσόπον τη μωρί».

Κατά τον ίδιο τρόπο και εις τα ιδίας περιπτώσεις ελέγοντο και τα «βυζόπα» (Τραπεζούς), ενώ τα ρήματα «βυζαλίζω, βυζάνω», και τα «βυζάστρα», «βυζοτέρ» «βυζορόι» ήσαν εν χρήσει πάντοτε και καθ’ όλον τον Πόντον.

Δια λόγους ευπρεπείας και προς αποφυγήν των ως άνω ονομασιών ως χυδαίων, έλεγαν «το στήθος» και «τα στήθα» (Τραπεζούς).

Φράσις: Εδούλεψεν το στήθος τη λεχούσας (έπαθε μαστίτιδα).

Στους ερωτικούς στίχους ωνομάζοντο μεταφορικώς:

«Ο κόρφες» (κόρφος)
…’ς σον κόρφε σ’ έχω μερτικόν,
’ς σο κρεββατόπο σ’ τόπον…

«Τα ψία» (οι ψυχές)
να ρούζω και λιγοθυμώ απέσ’ ’ς άσπρα τα ψία σ’…

«Τα μήλα» (μηλόπα)
Αφκά ’ς σο σπαλερόπο σου, ντο είν’ ατά ντο κείνταν;
… Κιμισχανάς μηλόπα είν’, εμέν κ’ εσέν κανείνταν.
Σκύλλ’ υιέ και γαϊδάρ’ υιέ, ’ς σον κόρφε μ’ ντ’ εχαλάνες;
ασού ’κί θα επαίρνες με, τα μήλα μ’ ντ’ εμαλάζ’νες;

«Τα χρυσόμηλα»
Και στα κλωθογυρίσματ’ ατς, ελύγαν τα κουμπία τς,
κ’ εφάνθαν τα χρυσόμηλα τς, τα λινοσκεπασμένα

(Δημοτικόν «Γυναικοπόλεμος»)

«Εμπροκάρδια»
… λελεύω το καρδόπο σου, τ’ άσπρα τα εμπροκάρδια σ’…

Φίλων Κτενίδης

Ποντιακή Εστία – Μηνιαίον Λαογραφικόν Περιοδικόν
Έτος 13ον, Μάρτιος-Απρίλιος 1962, τεύχος 3ον και 4ον
Από της εκδόσεως τεύχος 147-148
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σκίτσο που απεικονίζει τα όμορφα σπίτια της Ίμερας (εικ.: «Τραπεζούς, στα Ίχνη των Μεγάλων Κομνηνών τομ. Β΄, Μίλητος»)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Οι οκτώ Πόντιοι και οι εννέα φωτιές: Χαριτωμένο ανέκδοτο για τους Ιμεραίους

12/08/2026 - 10:14πμ
Συντροφιά Ελλήνων στα Κοτύωρα. Ανάμεσά τους ο Βασίλης Χατσιπαυλίδης. Καρτ ποστάλ με ημερομηνία 6 Ιουλίου 1929 (φωτ.: Ελληνικό Μωσαϊκό / Ιωάννα Πασαλίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Κοτύωρα: Όταν το καλοκαίρι δεν είχε όνομα – Οι «σάπιες μέρες» του Αυγούστου

11/08/2026 - 9:29μμ
Η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στην Πρασινάδα Δράμας (φωτ.: Βασίλης Λωλίδης/ΑΠΕ-ΜΠΕ)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Πόντιοι πρόσφυγες στην Πρασινάδα Δράμας – Η ιστορική μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

6/08/2026 - 1:41μμ
Δεξιά η ζουμοξύστρα που ανήκε στη Ζωή Λιανίδου-Καγκελίδου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Από το σεντούκι της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών: Πώς φτιαχνόταν το ψωμί στον Πόντο

26/07/2026 - 12:09μμ
Ο ναός του Προφήτη Ηλία στη Σάντα, όπως τον κατέγραψε ο Άντονι Μπράιερ (πηγή: «Αρχείον Πόντου», Επιτροπής Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Προφήτης Ηλίας στον Πόντο: Το θαύμα του Αϊ-Λια στο Καρς και ο άγιος των κεραυνών

20/07/2026 - 9:26πμ
Στιγμιότυπο από το θύμισμαν, το γαμήλιο ποντιακό έθιμο (πηγή: TikTok / xristinabairaktaridou)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θύμισμαν: Το ποντιακό έθιμο με το χορό των επτά ζευγαριών που είδαμε σε γάμο

16/07/2026 - 7:39μμ
Βελόνιασμα καπνών. Η φωτογραφία είναι δωρεά της Ουρανίας Λαμψίδου στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα «χρυσά φύλλα» του Πόντου: Η ιστορία του καπνού που ρίζωσε ξανά στην Ελλάδα

15/07/2026 - 12:26μμ
Σύνθεση σκίτσων του Χρήστου Γ. Δημάρχου για τις αγροτικές εργασίες του Ιουλίου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θερισμός στον Πόντο: Το «παλλάωμαν» και οι λέξεις που ζωντανεύουν τον χρυσό Ιούλιο

6/07/2026 - 10:40μμ
«Χτυποκάρδια» λέγεται το σκίτσο του Χρήστου Δημάρχου, μιας και δείχνει το... νερό που μιλάει, μέσα από το χέρι της κοπέλας που βγάζει αντικείμενα από τη στάμνα (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Από τις φωτιές του Αϊ-Γιάννη στον Κλήδονα: Πώς γιόρταζαν το θερινό ηλιοστάσιο οι Έλληνες του Πόντου

21/06/2026 - 9:36πμ
Λάπαθον το αμβλύφυλλον (πηγή: Wikipedia)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλοκαίρι στον Πόντο: Όταν οι αυλές γέμιζαν με πλεξούδες από αβλούκ’

5/06/2026 - 8:57πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας, στο Οβάλ Γραφείο. 11 Αυγούστου 2026. (φωτ.: The White House / Joyce N. Boghosian)

ΗΠΑ-Ιράν: Ο Τραμπ αλλάζει τακτική – Οικονομική ασφυξία αντί νέων βομβαρδισμών

22 λεπτά πριν
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος (φωτ.: Οικουμενικό Πατριαρχείο / Νίκος Παπαχρήστου)

LIVE από την Ίμβρο: Το συλλείτουργο για τα 65 χρόνια ιεροσύνης του Πατριάρχη Βαρθολομαίου

53 λεπτά πριν
Ο Νόαμ Μπέταν, εκπρόσωπος του Ισραήλ, ερμηνεύει το τραγούδι «Michelle» στον μεγάλο τελικό της 70ής Eurovision, στη Βιέννη, στις 16 Μαΐου 2026 (φωτ.: EPA / Hannibal Hanschke)

Eurovision: Νέος κανόνας «φωτογραφίζει» το Ισραήλ – Μπορεί να κερδίσει, αλλά όχι να διοργανώσει

57 λεπτά πριν
Επισκέπτης παρατηρεί την κυψελοειδή εγκατάσταση για τα 65 χρόνια από την ανέγερση του Τείχους του Βερολίνου. Το έργο, μήκους 30 και ύψους τριών μέτρων, έχει στηθεί μπροστά από την Πύλη του Βρανδεμβούργου (φωτ.: EPA / Hannibal Hanschke)

Τείχος του Βερολίνου: 65 χρόνια από τη νύχτα που μια πόλη κόπηκε στα δύο – Η νέα «διάφανη» εγκατάσταση

1 ώρα πριν
Στην Αχαράβη, την παραλία της Κέρκυρας (φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

Καιρός: Βοριάδες έως 8 μποφόρ και ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς σήμερα – Οι περιοχές στο «5»

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA / Anna Szilagyi)

Κυρίαρχη στην Ευρώπη η Παρί – Πήρε ξανά το UEFA Super Cup

10 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign