Αποχαιρετώντας την Παρθένα Τσακμακίδου-Κωτίδου, την αναδίφισσα λαογράφο της Σάντας, την καθ’ ημάς σουφραζέτα, και την αριστοφανική αλεγκριά της περσόνας της, ευγνωμονούμε την ιδιαιτερότητα της παρασημαντικής της ως ελάχιστή μας υποχρέωση.
Ούσα γυναίκα εκπρόσωπος της πρώιμης-δεύτερης προσφυγικής γενιάς, ακροβάτησε με αυθάδεια και μαεστρία στα στερεότυπα και τη δυστοπία της μεταπολεμικής Ελλάδας, ιχνογραφώντας με επιστημοσύνη τον λαϊκό πολιτισμό των Σανταίων, τείνοντας στον μελλοντικό ακαδημαϊκό ένα ανεκτίμητο εργαλείο κοινωνιολογικής μελέτης, όπως και ένα ερμηνευτικό λυσάρι της γεωμετρίας των Σανταίων σε κάθε ερασιτέχνη ερευνητή.
Η κατάθεση της Κυρίας Τσακμακίδου, από τις τελευταίες ακουαρέλες μας, απ’ τα βάλσαμα που σώνονται, καθώς και δεκάδων ακόμη εραστών της Πατρώας Μνήμης, θα μας προσκαλούν επίμονα, καίτοι γνωρίζοντας την οκνηρία και αγένειά μας, στους ταμιευτήρες της έντυπης Γραμματείας μας, στη μόχλευση και κοινωνία τους.
Το συγκυριακό μας σημείωμα ας θεωρηθεί αναφορά βαθέως θαυμασμού σε όλους και όλες τις λαογράφους μας, που με καλογερική αυταπάρνηση απέγραψαν τα αλφάβητα της λατρεμένης πατρίδας στα δελτία της ιστορίας.
Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης Cardinal Bessario
