Τον Ιούλιο του 2017 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, φιλοξενούμενος του Γάλλου προέδρου Μακρόν, παρακολούθησε τις εορταστικές εκδηλώσεις της ημέρας της Βαστίλης στο Παρίσι. Μετά την επιστροφή του στις ΗΠΑ, ο Τραμπ ζήτησε από το Πεντάγωνο να διερευνήσει τη δυνατότητα διεξαγωγής στρατιωτικής παρέλασης και στην Ουάσινγκτον. H μεγαλοπρέπεια της παρέλασης στο Παρίσι, η οποία ενέπνευσε τον Τραμπ, περιλάμβανε τη διέλευση πεζοπόρων, μηχανοκίνητων και τεθωρακισμένων στρατιωτικών τμημάτων, καθώς και δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας που διέσχιζαν τη λεωφόρο των Ηλυσίων, ενώ στον αέρα ίπταντο πολεμικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Στρατιωτικές παρελάσεις επίσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς τη συμμετοχή όμως μηχανοκίνητων μέσων, αλλά μόνο πεζοπόρων τμημάτων, διεξάγονται στη Ρώμη και στη Λισαβόνα.
Οι παρελάσεις αυτές χαρακτηρίζονται από την έντονη ιστορική θεματολογία τους, και σκοπό έχουν να αναδείξουν την προσφορά και να αποδώσουν τις πρέπουσες τιμές στους ήρωες της πατρίδας – νεκρούς και ζωντανούς.
Σε διάφορα απολυταρχικά καθεστώτα –όπως της Βόρειας Κορέας και της Κίνας– πραγματοποιούνται μεγάλες στρατιωτικές παρελάσεις με τη συμμετοχή βαρέων οπλικών συστημάτων σύγχρονης τεχνολογίας, με διττό μήνυμα: αφενός την προβολή της στρατιωτικής ισχύος των χωρών τους στο εξωτερικό και αφετέρου την υπόμνηση, στο εσωτερικό, της δύναμης της εξουσίας. Οι ετήσιες ρωσικές στρατιωτικές παρελάσεις στις επετείους της νίκης της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας αποτελούν ένα γεγονός μνήμης των 26 εκατομμυρίων θυμάτων της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά ταυτόχρονα και επίδειξη και προβολή στρατιωτικής δύναμης και τεχνολογίας.
Στις 31 Αυγούστου κάθε έτους γιορτάζεται στην Τουρκία η ημέρα νίκης σε βάρος κυρίως των Ελλήνων. Την ημέρα αυτή διεξάγεται στρατιωτική παρέλαση στο κέντρο της Άγκυρας. Το σύνολο των μέσων και των στρατιωτών που παρελαύνουν στην Άγκυρα είναι μικρότερο από το αντίστοιχο των δικών μας παρελάσεων. Σημειώνεται ότι τα δύο τελευταία χρόνια (2017-2018), μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος (Ιούλιος 2016), δεν πραγματοποιήθηκαν παρελάσεις στην Τουρκία.
Σε όλες τις χώρες όπου οι εορτασμοί των εθνικών επετείων πλαισιώνονται από στρατιωτική παρέλαση, αυτές πραγματοποιούνται μία φορά το χρόνο, και κυρίως σε μία πόλη.
Τις σκέψεις του Τραμπ για την πραγματοποίηση στρατιωτικής παρέλασης στην Ουάσινγκτον επακολούθησε δημόσιος διάλογος, από τον οποίο αξίζει να αναφέρουμε ορισμένες τοποθετήσεις:
- Ο γερουσιαστής Lindsey Ghraham, ένας εξέχων ρεπουμπλικανός σε θέματα άμυνας, δήλωσε ότι θα συμφωνούσε σε μια στρατιωτική παρέλαση που θα αναδείκνυε τις θυσίες του στρατού για τη χώρα, και όχι σε μια απλή παρέλαση επίδειξης στρατιωτικού υλικού.
- Η εφημερίδα Washington Post, σε ειδικό αφιέρωμά της, αναφέρθηκε στο κόστος μιας μεγάλης στρατιωτικής παρέλασης, καθώς και στις επιφυλάξεις στρατιωτικών αξιωματούχων.
- O δημοκρατικός βουλευτής Rick Larsen δήλωσε ότι μια δεύτερη παρέλαση του Τραμπ (η πρώτη ήταν της ορκωμοσίας του, χωρίς σοβαρή στρατιωτική παρουσία) θα ήταν σπατάλη χρόνου και χρημάτων.
- Ο δήμαρχος της Ουάσινγκτον, επίσης, εξέφρασε σε tweet του επιφυλάξεις, αναφέροντας ότι το κόστος της παρέλασης θα ανέλθει στα 21,6 εκατομμύρια δολάρια. Άλλη πηγή ανέβασε το συνολικό κόστος της παρέλασης στα 92 εκατομμύρια δολάρια.
Προκειμένου να επιτευχθεί η συμμετοχή των μηχανοκίνητων τμημάτων στην Αθήνα για την παρέλαση, μετακινείται μεγάλος αριθμός μέσων (άρματα, πυροβόλα, κτλ.) από μονάδες της βόρειας Ελλάδας. Κρίνεται δε σκόπιμο να τονιστεί στο σημείο αυτό ότι στην παρέλαση των Αθηνών δεν συμμετέχουν οι γόνοι της κρατικοδίαιτης ελίτ που υπηρετούν στα φυλάκια της Πολιτείας, της Εκάλης, κ.α.
Επιπλέον δεν είναι λίγα τα περιστατικά που αποδεικνύουν την εκμετάλλευση των Ενόπλων Δυνάμεων από το πολιτικό αλισβερίσι. Στρατιωτικά τμήματα διατίθενται σε εορταστικές εκδηλώσεις μικρών πόλεων και χωριών του εσωτερικού, μακριά από τα σύνορα, πολλές φορές για να ενισχυθεί η πολιτική φήμη διαφόρων τοπικών πολιτικών παραγόντων. Ποια η επίδραση στο αμυντικό φρόνημα του λαού των παρελάσεων αυτών; Και ποια η σχέση τους με τις παρελάσεις στους Αρκιούς, το Καστελόριζο, την Ορεστιάδα, και στις άλλες παραμεθόριες περιοχές της πατρίδας μας; Του διλήμματος της διεξαγωγής ή μη στρατιωτικής παρέλασης σε μικρές πόλεις μακριά από τα σύνορα θα έπρεπε να προηγείται το ερώτημα της ανάγκης ύπαρξης στρατιωτικών μονάδων στις πόλεις αυτές.
Οι Έλληνες, εθισμένοι στις διχαστικές λογικές, τοποθετούνται συλλήβδην υπέρ ή κατά των παρελάσεων. Προφανώς αυτοί που γράφουν για «παρατηρηθέντα συνωστισμό» στην Καταστροφή της Σμύρνης τίθενται καθολικά εναντίον των στρατιωτικών παρελάσεων. Το δυστύχημα είναι ότι και αυτοί που πιστεύουν πως οι στρατιωτικές παρελάσεις έχουν γίνει συστατικό της ιστορικής μνήμης της πατρίδας μας, δεν λαμβάνουν υπόψη τη σχέση κόστους (χρήμα και χρόνος) και αποτελέσματος, δηλαδή της επίδρασης στην ανύψωση του ηθικού του λαού.
Η χώρα δεν έχει πλέον την πολυτέλεια για τις αντιπαραθέσεις δεξιών και αριστερών λογικών, είναι ανάγκη να επικρατήσει η κοινή λογική.
Τα μέσα που παρελαύνουν στη Γαλλία είναι όλα γαλλικής κατασκευής. Στην Ελλάδα όλα είναι εισαγόμενα. Οι Έλληνες έχουν και την ευρηματικότητα και το ταλέντο να αναδεικνύουν συνεχώς, μέσα από τις εορταστικές εκδηλώσεις των εθνικών επετείων τους με τη συμμετοχή και τμημάτων των ΕΔ και ΣΑ, τον πολιτισμό, την ιστορία και την γενικότερα την ισχύ τους, φτάνει να ξεπεράσουν τις ιδεοληψίες τους.
Οι ελληνικές παρελάσεις στην 5η λεωφόρο της Νέας Υόρκης, με ιστορία 120 χρόνων, αποτελούν μια καλή πηγή έμπνευσης για τις παρελάσεις στη χώρα μας, σε πόλεις μακριά από τα σύνορα. Μάλιστα δε, η φετινή παρέλαση στη Νέα Υόρκη ήταν αφιερωμένη στην 100ή επέτειο από τη Γενοκτονία των Ποντίων, κάτι που το ελληνικό συγκεντρωτικό κράτος ούτε τόλμησε ούτε θα τολμήσει ποτέ να κάνει.
Μια μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στη Θεσσαλονίκη, σε οποιαδήποτε εθνική επέτειο, είναι αρκετή για την επίδειξη της στρατιωτικής ισχύος της Ελλάδας.
Γιώργος Μουρουζίδης
