pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ήταν ο Θουκυδίδης «επιστήμονας»;

Γράφει ο Μάρκος Τρούλης

14/03/2019 - 9:03πμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο «Πελοποννησιακός Πόλεμος» του Θουκυδίδη έχει καταστεί αναμφισβήτητα «κτήμα ες αεί», όπως ακριβώς φιλοδοξούσε και ο συγγραφέας του 2.500 χρόνια πριν. Συνεχίζει να αποτελεί έργο αναφοράς για οποιονδήποτε επιθυμεί να εντρυφήσει είτε στα ζητήματα της αρχαίας ιστορίας είτε σε εκείνα της ανάλυσης του διεθνούς γίγνεσθαι. Παρ’ όλη, όμως, την αναμφίλεκτη αξία του έργου και το γεγονός ότι αποτελεί εφαλτήριο σκέψης σύγχρονων επιστημόνων, ο συγγραφέας του ήταν «επιστήμονας»; Μήπως ο ορισμός του συγκεκριμένου τίτλου είναι υποκειμενικός;

Πάντως τον Θουκυδίδη είναι σχεδόν βέβαιο ότι ουδέποτε τον απασχόλησαν τέτοια ερωτήματα, και ίσως έτσι να εξηγείται και η τεράστια απήχηση του έργου του μέχρι τις ημέρες μας…

Επέλεξε να περιγράψει την ανθρώπινη φύση και τις προκλήσεις οι οποίες προκύπτουν όταν η ατομική υπόσταση μετακενώνεται στο συλλογικό επίπεδο. Σε αυτή την περίπτωση, το διαμορφωμένο σύστημα λήψης αποφάσεων εγκολπώνει ορθολογικά χαρακτηριστικά και αποκτά «ένστικτα» που ένα άτομο μόνο του εκτός πολιτειακού γεγονότος είναι αμφίβολο αν θα τα ανέπτυσσε. Η αποτύπωση του αιτίου του Πελοποννησιακού Πολέμου μέσω του φόβου των Σπαρτιατών για την άνοδο της αθηναϊκής ισχύος, και η ανάγκη έγκαιρης εξισορρόπησης της εν λόγω τάσης, συνιστά ένα ενδεικτικό παράδειγμα. Δεν εμπεριέχει κάποιου είδους «πρόταση πολιτικής», «εναλλακτική στρατηγική» ή «πρέπει», αλλά στέκεται αυστηρά στο γεγονός, δηλαδή στο ότι «έτσι συμβαίνει».

Όπως μας πληροφόρησε η Ζακλίν Ντε Ρομιγί, η επίτευξη του προκείμενου σκοπού από τον Θουκυδίδη πραγματώνεται διαμέσου της συστηματικής διάκρισης των αιτιών, των «κατηγοριών» και των «διεκδικήσεων» που μπορούσε να προβάλει κανείς, έτσι ώστε να τους αντιτάξει αυτό που εκείνος αποκαλεί «την πιο αληθινή αιτία». Πολλά ακόμη αποσπάσματα μπορούν να παρατεθούν και αφορούν τη σημασία της οικονομικής ισχύος (πλούτος) για την οικοδόμηση στρατιωτικών δυνάμεων και εμπέδωσης της θέσης της χώρας στο διακρατικό περιβάλλον, καθώς και την επερχόμενη Νέμεση όταν η στρατηγική επιβίωσης ανάγεται σε ηθικοπλαστικά προτάγματα με ουδεμία εν τοις πράγμασι επιχειρησιακή δυνατότητα ανταπάντησης (Διάλογος των Μηλίων).

Ο Θουκυδίδης αρνείται να υπεισέλθει σε ζητήματα «παραϊστορίας», όπως ζητήματα διαπροσωπικών σχέσεων, αλλά επιμένει να εστιάζει στα μείζονα, δηλαδή στις πραγματικές διαμορφωτικές συνιστώσες των σχέσεων μεταξύ των συλλογικοτήτων. Η συγκεκριμένη επιλογή συνυφαίνεται με την άποψη της Ρομιγί ότι η θουκυδίδεια ανάλυση, η οποία συνιστά το μοναδικό κλασικό εγχειρίδιο διεθνούς πολιτικής θεωρίας, συμβάλλει στην επαρκή κατανόηση των γεγονότων.

Ποια ήταν η «επιστημονική συγκρότηση» στα ανωτέρω;

Περιέγραψε και αποκωδικοποίησε την τάση, την οποία έως σήμερα επικαλούμαστε όταν επιθυμούμε να αναφερθούμε στις διακρατικές σχέσεις, αλλά έλειπε η «τυπολογία» και η «μεθοδολογική συγκρότηση». Έχει σημασία; Προφανώς καμία. Η αφαιρετική διατύπωση των αιτιωδών σχέσεων και η εγγύτητα στην οντολογία εξασφαλίζουν και την επαληθευτική ευρύτητα του θουκυδίδειου κεκτημένου. Κατά συνέπεια, πέραν τυπολογικών αστερίσκων της αυστηρά οροθετούμενης σύγχρονης επιστημολογίας, η στοχαστική παρακαταθήκη του Θουκυδίδη είναι δεδομένη.

Γιατί ενδιαφέρουν όλα αυτά τον σύγχρονο κόσμο; Η κοσμοθεωρητική βάση μιας σύγχρονης πολιτικής επιλογής αποτελεί το βασικό εφαλτήριο της ευημερίας των ίδιων των πολιτών. Για παράδειγμα, αν η πολιτεία χαράσσει πολιτική με γνώμονα ηθοπλαστικά προτάγματα και αμελεί να εστιάσει στην αύξηση των συντελεστών ισχύος του κράτους θεωρώντας ότι κάποιος άλλος θα προστρέξει σε βοήθειά της, τότε οι κοινωνοί της προφανώς δεν έχουν διαβάσει Θουκυδίδη. Σημαντικός, λοιπόν, ο αρχαίος ιστορικός, χωρίς κατ’ ανάγκη να είναι «επιστήμονας» με τη σύγχρονη αποκωδικοποίηση του όρου.

Η αποτύπωση της οντολογίας πέραν στρατεύσεων, προκειμένου το συγγραφικό έργο να καταστεί πολύτιμη παρακαταθήκη, συνιστά ένα δίδαγμα για όσους επιμένουν να στέκονται πίσω από γραμμές και χαρακώματα για να δικαιολογήσουν την κατά τα λοιπά «επιστημονική» κενότητά τους.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί με χάρτη του «τουρκικού κόσμου», στις 17 Νοεμβρίου 2021 (φωτ.: X / MHP)
ΓΝΩΜΕΣ

Το δέντρο και το δάσος

20/11/2026 - 3:43μμ
Αγιογραφία στην οποία απεικονίζεται ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό (φωτ.: imd.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Β’)

17/11/2026 - 9:20πμ
To «Abeille Marengo» (αριστερά) στο λιμάνι του Ηρακλείου. Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι παγίδες της «ενημέρωσης»

15/11/2026 - 3:53μμ
Ο Μισέλ Ουελμπέκ στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Λουιζιάνα των ΗΠΑ (φωτ.: Facebook / Michel Houellebecq)
ΓΝΩΜΕΣ

Η υπόθεση Ουελμπέκ: Όταν η ελευθερία της έκφρασης συναντά τα όρια του νόμου

14/11/2026 - 10:41πμ
(Φωτ.: geetha.mil.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Πέρα απ’ το καλώδιο

13/11/2026 - 3:42μμ
Ψηφιδωτό στη Μονή του Οσίου Λουκά στον Ελικώνα (11ος αι.)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Α’)

10/11/2026 - 9:27πμ
(Φωτ.: filmfestival.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Φεστιβάλ Κινηματογράφου: Η Θεσσαλονίκη και το μέλλον του θεσμού

7/11/2026 - 9:46πμ
Λεπτομέρεια από πίνακα του Κρητικού ζωγράφου Φιλόθεου Σκούφου (πηγή: Icon painters - Greece. /commons.wikimedia.org)
ΓΝΩΜΕΣ

Στους αγίους Σαράντα Μάρτυρες ΙΙ (Μέρος Γ’)

3/11/2026 - 9:54πμ
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπροστά από χάρτη που δείχνει τη «Γαλάζια πατρίδα», το δόγμα της τουρκικής πολιτικής για κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο (φωτ.: Twitter / RTErdogan)
ΓΝΩΜΕΣ

Πιέζεται ο Ερντογάν για τη «Γαλάζια Παράνοια»

1/11/2026 - 3:50μμ
Ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνει ομιλία από το μπαλκόνι του Blue Room στον Λευκό Οίκο, 27 Μαρτίου 2026 (φωτ.: White House / Daniel Torok)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι ενδιάμεσες εκλογές και τα όρια του τραμπισμού

31/10/2026 - 10:13πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου/Facebook)

Πετροχώρι Ξάνθης: Η Παναγία Σουμελά ένωσε τις καρδιές των Ποντίων σε μια επέτειο μνήμης και πίστης

29 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ ΜΠΕ)

Ταμείο Ανάκαμψης: Η Ελλάδα εξασφαλίζει 35,95 δισ. ευρώ – Εγκρίθηκαν τα τελευταία 11,32 δισ. από την Κομισιόν

57 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ)

Μάτι: Εκεί όπου η φωτιά άφησε ανοιχτές πληγές, φυτρώνει ξανά η ελπίδα – Πάρκο μνήμης για τα θύματα της τραγωδίας

1 ώρα πριν
(Φωτ.: greekcitytimes.com)

Μελβούρνη: Τιμητικές διακρίσεις σε οκτώ Ελληνοαυστραλούς με σημαντική προσφορά στην αυστραλιανή κοινωνία

2 ώρες πριν
(Φωτ.: glomex/ertnews.gr)

Καλύβια: Οπλοστάσιο με καλάσνικοφ, πιστόλια και 200 χρυσές λίρες στο σπίτι 39χρονου

2 ώρες πριν
(Φωτ.-εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Δυτικός Πόντος και Πάφρα στη σημαντική «2η Ημερίδα για τον Δυτικό Πόντο» στον Νικηφόρο Δράμας

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV