Μετά από πολύχρονη έρευνα έχω αναπτύξει ένα νέο Υπόδειγμα Καινοτομίας, το οποίο ενισχύει την ανθεκτικότητα πόλεων, κρατών και επιχειρήσεων. Το πρότυπο αυτό εργαλείο βοηθά τους οργανισμούς να παράγουν περισσότερες και καλύτερες καινοτομίες – πιο ανθεκτικές καινοτομίες. Η εφαρμογή του νέου Συστήματος Καινοτομίας στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας παρουσιάζεται πολύ επιγραμματικά πιο κάτω. Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας είναι μια καινοτομία. Όλες οι καινοτομίες μπορούν να ταξινομηθούν με βάση τους τέσσερις βασικούς τύπους καινοτομίας: Καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ.
Στο πεδίο της Έξυπνης Άμυνας, η αξιοπιστία της αποτρεπτικής ισχύος είναι συνάρτηση πολλών αλληλεξαρτώμενων παραγόντων –από τα τέσσερα κύρια είδη καινοτομίας– και μπορούν να κωδικοποιηθούν ως ακολούθως:
- Ο συνδυασμός οικονομικών, εμπορικών, ενεργειακών, πολιτικών, νομικών, διπλωματικών και στρατιωτικών μέσων και δυνατοτήτων και γεωστρατηγικών παραγόντων.
- Οι νέες διαδικασίες για διαχείριση των αμυντικών πόρων (ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού, εκπαίδευση, δεξιότητες, ειδίκευση, οικονομίες κλίμακας κ.ά.). Αξιολόγηση και διαχείριση ρίσκου.
- Η νέα οργανωσιακή κουλτούρα και η δημιουργία συμμαχιών και συνεργειών στη βάση της σύγκλισης συμφερόντων για αποτροπή των εξωτερικών απειλών. Προορατικότητα.
- Επικοινωνία-ενημέρωση της κοινής γνώμης, στρατηγικό positioning, ανάκτηση της ηθικής υπεροχής, προβολή ισχύος.
Οι πιο πάνω παράγοντες και δυνατότητες πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους με τρόπο που να μεγιστοποιούν συνεργιστικά την αμυντική και αποτρεπτική ικανότητα της χώρας. Η ανάλυση, στάθμιση, εκτίμηση και συγκρότηση πληθώρας υλοποιήσιμων εναλλακτικών σχεδίων και λύσεων είναι κρίσιμης σημασίας. Οι δεξιότητες των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, η σύναψη στρατηγικών συμμαχιών και αμυντικών συμφωνιών, η εύρεση νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και οι οικονομικές δυνατότητες, σε συνδυασμό με τη διπλωματία, τη διεθνοποίηση του ζητήματος και τη στρατηγική επικοινωνία, μπορούν να θωρακίσουν τις ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή. Μέσα από τον άριστο συνδυασμό των κρίσιμων συντελεστών οικονομικής διπλωματίας και επαρκούς συλλογικής αποτρεπτικής ισχύος μπορεί να διασφαλιστεί η ειρήνη και η απρόσκοπτη εκμετάλλευση του θαλάσσιου ενεργειακού πλούτου. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Nassim Taleb –ο κορυφαίος, παγκοσμίως, ειδικός στο Risk Management–, στην εποχή των ασυμμετριών, μια αλλαγή 1% στα συστήματα μπορεί να μειώσει την ευθραυστότητα (fragility) –ή να αυξήσει την ανθεκτικότητα (antifragility)– κατά περίπου 99%. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται μόνο πολύ λίγα βήματα για να κάνουμε τα πράγματα καλύτερα και πιο ασφαλή. Ανθεκτικότητα = καινοτομία.
Νίκος Γ. Σύκας
Σύμβουλος στρατηγικής και καινοτομίας
