Το ναυάγιο του Κραν Μοντανά επισφράγισε το αδιέξοδο, αφού η τουρκική αδιαλλαξία δεν επέτρεψε τη λύση. Η μακρά στασιμότητα που ακολούθησε αποδεικνύει την οριακή κατάσταση στο Κυπριακό, 44 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή.
Ποια πρέπει να είναι η περαιτέρω πορεία; Σίγουρα όχι η βεβιασμένη επιδίωξη νέων συνομιλιών «έναντι παντός τιμήματος». Ούτε βέβαια η ακινησία και η αποφυγή οποιωνδήποτε πρωτοβουλιών. Η τοποθέτηση Κοτζιά για την ανάγκη επαρκούς προετοιμασίας είναι απολύτως ορθή. Και αυτή την άποψη υιοθέτησε και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ στην Έκθεσή του.
Δεύτερον, θα πρέπει να επανέλθουμε στη θέση ότι προκειμένου να υπάρξει συζήτηση και κατάληξη επί της διεθνούς πτυχής, θα πρέπει προηγουμένως να βρεθούμε σε «ακτίνα συμφωνίας» στα κεφάλαια της εσωτερικής πτυχής. Διακυβέρνηση, βασικές ελευθερίες, κατανομή εξουσιών, οικονομία, σχέσεις με την ΕΕ, περιουσιακό, εδαφικό.
Διασταυρούμενη συζήτηση με τη διεθνή πτυχή δεν είναι ασύμβατη με αυτή τη θέση.
Το λεγόμενο πλαίσιο Γκουτέρες δεν μπορεί να θεωρείται θέσφατον. Μπορεί να αποτελέσει υλικό προς διαπραγμάτευση, καθώς υπάρχουν σε αυτό ζητήματα, προτάσεις και θέσεις που απολύτως δικαιολογημένα δεν μας βρίσκουν σύμφωνους. Και σε αυτό το σημείο ο Αντόνιο Γκουτέρες, με την αναφορά του σε «νέες ιδέες» αφήνει περιθώριο διαφοροποιήσεων. Ή τουλάχιστον έτσι πρέπει να ερμηνευθεί από δικής μας πλευράς.
Τρίτον, η ξεχασμένη διακήρυξη για ένα περίγραμμα λύσης του Κυπριακού, το οποίο να κατατεθεί ενώπιον της διεθνούς και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, πρέπει να επανέλθει στο προσκήνιο και να πραγματωθεί.
Εν αναμονή και δημοσιοποίησης των εισηγήσεων της απεσταλμένης του Γ.Γ. του ΟΗΕ κυρίας Λουτ, το καθήκον μας είναι να έχουμε σαφή και αποκρυσταλλωμένη στρατηγική.
Η λύση πρέπει να επιδιώκεται στο πλαίσιο των παραμέτρων του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού δικαίου. Ούτε διχοτόμηση ούτε λεγόμενη λύση δύο κρατών είναι νοητές. Ούτε διογκωμένες εξουσίες στις συνιστώσες πολιτείες. Ούτε κινδυνολογία και αυτοεκβιασμοί είναι νοητοί. Επιθυμούμε λύση, όπως την επιθυμούσαμε από την επομένη της τουρκικής εισβολής.
Όχι οποιαδήποτε λύση. Λύση που θα διασφαλίζει τη συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εθνική και φυσική επιβίωση του κυπριακού ελληνισμού.
Υπάρχει και η αιφνιδιαστική εισήγηση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προς «προβληματισμό» για εγκατάλειψη της θέσης της ελληνοκυπριακής πλευράς για ισχυρή κεντρική κυβέρνηση και αντί αυτής για λεγόμενη χαλαρή ομοσπονδία με ενισχυμένες εξουσίες των συνιστωσών πολιτειών.
Τι θα σήμαινε υιοθέτηση αυτής της εισήγησης ή άποψης; Θα σημαίνει τη δημιουργία ενός δικέφαλου κράτους με διαρκείς φυγόκεντρες τάσεις που αργά ή γρήγορα θα οδηγήσουν σε απόσχιση και διάλυση. Μια τέτοια συνταγματική ρύθμιση θα οδηγήσει τελικά σε διχοτόμηση και λύση δύο κρατών, που είναι πάγια επιδίωξη της Τουρκίας.
Συνεπώς είτε περί εισήγησης πρόκειται, είτε περί άποψης ή θέσης, η χαλαρή ή «αποκεντρωμένη» ομοσπονδία ή συνομοσπονδία θα πρέπει να απορριφθεί ως πρόδρομος της διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως παγίωση των τετελεσμένων της εισβολής και της κατοχής.
Η έκθεση του Γ.Γ. του ΟΗΕ πρέπει να αντιμετωπιστεί με δικές μας πρωτοβουλίες και κυρίως με εμμονή σε λύση αρχών χωρίς στρατούς κατοχής, κηδεμόνες και επεμβατικά δικαιώματα.
Γιαννάκης Λ. Ομήρου
Τέως πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων.
- Πηγή: philenews.com.
