Σημαντικά ιστορικά στοιχεία για την Μικρασιατική Καταστροφή παρουσίασε ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Άγγελος Συρίγος, μιλώντας στο in.gr TV και στον δημοσιογράφο Γιώργο Μαλούχο, με αφορμή το βιβλίο Αιχμάλωτος στη Μικρά Ασία, που φέρνει στο φως τις συγκλονιστικές μαρτυρίες του Έλληνα αξιωματικού Πολύμερου Μοσχοβίτη από το μέτωπο του 1922. Ένα σύγγραμμα που δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1932 στα Αθηναϊκά Νέα και τώρα κυκλοφορεί ξανά μαζί με Τα Νέα Σαββατοκύριακο.
Όπως είπε ο Αγγ. Συρίγος, υπάρχουν δύο ομάδες Ελλήνων που αιχμαλωτίστηκαν εκείνη την εποχή. Η πρώτη αφορά τους στρατιωτικούς, όπως ήταν ο Π. Μοσχοβίτης, μετά το σπάσιμο του μετώπου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Στρατού, οι αγνοούμενοι τον Δεκέμβριο του 1922 ήταν 56.500 άτομα.
Οι Τούρκοι κατέγραψαν την ίδια περίοδο 34.000 αιχμαλώτους. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 22.500 έπεσαν νεκροί, όπως αναφέρει ο καθηγητής. Από το συνολικό αριθμό των αγνοουμένων, 18.220 επέστρεψαν στην Ελλάδα (ανάμεσά τους και ο Π. Μοσχοβίτης). Συνεπώς, συμπεραίνεται ότι 38.300 έχασαν τη ζωή τους κατά την περίοδο της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Η δεύτερη ομάδα, σύμφωνα με τον Άγγ. Συρίγο, είναι οι πολιτικοί κρατούμενοι. Για αυτήν την ομάδα δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία. Εκτιμάται ότι ήταν περίπου 180.000-270.000 Έλληνες που συνελήφθησαν σε διάφορες χρονικές στιγμές του πολέμου και κρατήθηκαν όμηροι από τους Τούρκους. Ενδεικτικά, στη Σμύρνη, όπως έχει γίνει γνωστό, οι Τούρκοι είχαν δώσει εντολή να συλληφθούν όλοι οι άνδρες 16-55 ετών. Στην Ελλάδα γύρισαν μόλις 320 άτομα, ανάμεσά τους όμως καμία γυναίκα και κανένα παιδί. Ίσως πολλά από τα μικρά παιδιά να δόθηκαν για υιοθεσία σε τουρκικές οικογένειες, όπως συνηθίζονταν εκείνα τα χρόνια, ανέφερε ο καθηγητής.
Σε ερώτηση του Γ. Μαλούχου εάν αυτά τα στοιχεία μαρτυρούν ότι τελέστηκε γενοκτονία, ο Άγγ. Συρίγος απάντησε πως είναι μια εθνοκάθαρση, η οποία όμως αγγίζει τα όρια της γενοκτονίας, αν αναλογιστεί κανείς ότι από εκείνη την ομάδα των αιχμαλώτων –σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε ο Νορβηγός Φρίντχοφ Νάνσεν, που στάλθηκε τότε από την Κοινωνία των Εθνών– γύρισαν στην Ελλάδα μόνο υπέργηροι άνδρες. Γεγονός που σημαίνει ότι κόπηκαν τα μέσα για επιβίωση για αυτή την ομάδα των αιχμαλώτων, αφού οι ηλικιωμένοι ήταν αδύνατο να σηκώσουν το φορτίο της επιβίωσης των συγγενικών τους προσώπων.
Ο Άγγελος Συρίγος (αριστερά) μιλά στο in.gr TV και τον Γιώργο Μαλούχο
Ο Άγγ. Συρίγος τόνισε ακόμη την απορία του πώς ένα τόσο σημαντικό σύγγραμμα με φοβερά στοιχεία για την τύχη των Ελλήνων αιχμαλώτων στη Μικρά Ασία, ξεχάστηκε γρήγορα μετά την πρώτη δημοσίευσή του, το 1932, δέκα χρόνια δηλαδή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Σύμφωνα με τον γνωστό καθηγητή, σε περιοχές όπως είναι η Σμύρνη, οι συλλήψεις αφορούσαν σχεδόν εξ ολοκλήρου άνδρες, ενώ αντίθετα σε άλλες περιοχές, στα παράλια της Μικράς Ασίας, πιάστηκαν ολόκληροι πληθυσμοί. Αυτοί οι αιχμάλωτοι στάλθηκαν κυρίως στα τάγματα εργασίας (αμελέ ταμπουρού), όπου ένα μεγάλο μέρος αυτών των ανθρώπων εξοντώθηκε από τις κακουχίες, τις αρρώστιες και την πείνα. Και φυσικά, δεν καταγράφηκαν ποτέ επίσημα στοιχεία εφόσον οι απεσταλμένοι τότε του Ερυθρού Σταυρού ασχολήθηκαν μόνο με την καταγραφή Ελλήνων στρατιωτικών (κάθε ένας αιχμάλωτος έφερε τσίγκινο βραχιόλι με ξεχωριστό αριθμό).
