Τον περασμένο μήνα ο Πάπας τίμησε κληρικό ο οποίος υπέφερε αλλά επέζησε του άθεου κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία. Πρόκειται για τον ιερομόναχο Ερνέστο Τροσάνι Σιμόνι, 88 ετών σήμερα. Τον χειροτόνησε επίσκοπο και τον ανύψωσε τιμητικά στην τάξη των καρδιναλίων. Όπως γράφτηκε από το National Catholic Register ήταν μια κίνηση «υψηλού συμβολισμού» του Πάπα. Στο πρόσωπο του Σιμόνι «θέλησε να τιμήσει τους Αλβανούς καθολικούς που υπέφεραν υπό τον κομμουνισμό και να προβάλει έτσι διεθνώς τη θαρραλέα μαρτυρία τους στη μικρή αυτή βαλκανική χώρα». Είναι γνωστό ότι ο Πάπας, λόγω χαρακτήρα και διότι εκπαιδεύτηκε στους Ιησουίτες, είναι άριστος στις δημόσιες σχέσεις. Από την πλευρά του ορθώς πρόβαλε, με τον τρόπο του, τους παπικούς θύματα του κομμουνισμού.
Η είδηση με έκαμε να διερωτηθώ: Υπό το άθεο και ολοκληρωτικό κομμουνιστικό καθεστώς οι Έλληνες ορθόδοξοι χριστιανοί της Βορείου Ηπείρου και γενικά οι ορθόδοξοι στην Αλβανία είχαν θύματα, είχαν μάρτυρες;
Προσέτρεξα στην επίσημη ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας και ανέγνωσα τα όσα γράφει ο ίδιος ο μακαριότατος αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος για την Ιστορία της Εκκλησίας της Αλβανίας. Στο κεφάλαιο «Αθεϊστικός διωγμός» σημειώνει ότι μετά την αποχώρηση των Γερμανών (Νοέμβριος του 1944) επιβλήθηκε πλήρως το κομμουνιστικό καθεστώς και άρχισε ο διωγμός της θρησκείας. Στα 23 πρώτα χρόνια [1944-1967] είχε την κλασσική μορφή, γνωστή ήδη στη Ρωσία και στα Βαλκάνια. Στις 25 Δεκεμβρίου [σ.σ.: ανήμερα τα Χριστούγεννα] υποχρεώθηκε σε απομάκρυνση ο αρχιεπίσκοπος Χριστόφορος και νέος τοποθετήθηκε ο Παΐσιος (Βουδίτσα), μέχρι τότε επίσκοπος Κορυτσάς…
Ο Χριστόφορος ήταν σε κατ’ οίκον περιορισμό και στις 19 Ιουνίου 1958 βρέθηκε νεκρός, κατά την επίσημη εκδοχή από καρδιακή προσβολή. Τον Μάρτιο του 1966 απεβίωσε ο Παΐσιος και στον αρχιεπισκοπικό θρόνο ανήλθε τον Απρίλιο ο Δαμιανός (Κοκονέσι). Η προσπάθεια γελοιοποιήσεως της θρησκείας και των εκπροσώπων της εντάθηκε. Το ίδιο και η καταπίεση, με εξορίες, φυλακίσεις και θανατώσεις πιστών ιερέων και διακόνων…
Με διάταγμα της 22ας Νοεμβρίου 1967, η Αλβανία ανακηρύχθηκε επισήμως το πρώτο και μοναδικό άθεο κράτος στον κόσμο και στην ιστορία, στο οποίο απαγορεύθηκε συνταγματικά κάθε θρησκευτική έκφραση και δόθηκε το σύνθημα ολοκληρωτικού διωγμού.
Εκατοντάδες ναοί κατεδαφίστηκαν, άλλοι μετατράπηκαν σε μηχανουργεία, στάβλους, αποθήκες, κινηματογράφους λέσχες. Όλες σχεδόν οι μονές καταστράφηκαν ή έγιναν στρατιωτικοί καταυλισμοί… Οι κληρικοί αποσχηματίσθηκαν, πολλοί οδηγήθηκαν στη φυλακή ή στην εξορία, και αρκετοί στο μαρτύριο. Μεταξύ αυτών ο πρώην αρχιεπίσκοπος Βησσαρίων, ο οποίος φυλακίστηκε, και ο βοηθός του, επίσκοπος Απολλωνίας Ειρηναίος (Μπανούσι), ο οποίος εξορίστηκε…
Υπάρχει και μια περίπτωση ανάλογη του Αλβανού παπικού γηραιού καρδιναλίου. Ο αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος χειροτόνησε επίσκοπο Απολλωνίας τον οικονόμο Κοσμά Qirio, «γνωστό για την ηρωική του δράση στα δύσκολα χρόνια του θρησκευτικού διωγμού, όπου βάπτιζε και λειτουργούσε κρυφά».
Στα όσα ιστορικά γράφει ο αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος υπάρχουν μόνο τρεις συγκεκριμένες περιπτώσεις διωγμού: του αρχιεπισκόπου Χριστόφορου, του αρχιεπισκόπου Βησσαρίωνος και του επισκόπου Απολλωνίας Ειρηναίου (Μπανούσι), καθώς και η θαρραλέα εκκλησιαστική βιωτή του σήμερα επισκόπου Κοσμά. Κατά τα άλλα ο Αναστάσιος αναφέρει γενικά ότι υπήρξαν «εξορίες, φυλακίσεις και θανατώσεις πιστών κληρικών και λαϊκών», και πως «μετά το 1967 οι κληρικοί αποσχηματίσθηκαν, πολλοί οδηγήθηκαν στη φυλακή και αρκετοί στο μαρτύριο».
Είναι πράγματι εντυπωσιακό το πώς ο αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, άριστος επιστήμων και καθηγητής πανεπιστημίου, για ένα θέμα τόσο σοβαρό υπογράφει κείμενο με αοριστίες, που στην ουσία δεν σημαίνουν τίποτε.
Στην ολιγάριθμη Εκκλησία της Αλβανίας οι κληρικοί και οι λαϊκοί μάρτυρες σχετικά εύκολα μπορούν να βρεθούν και να τιμηθούν όχι από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, στον οποίο ασφαλώς βρίσκονται κοντά, στο χορό των Αγίων, αλλά από τους Χριστιανούς της στρατευομένης Εκκλησίας, προς απόδοση ευλαβικής τιμής. Παράκληση προς τον αρχιεπίσκοπο Αλβανίας να συγκροτήσει, υπό την επιστασία του, επιτροπή από επιστήμονες, ιστορικούς και θεολόγους, οι οποίοι να συντάξουν το Μαρτυρολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας.
Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος
