Κατασκευάστηκε νέο λειτουργικό μοντέλο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

Νέα δεδομένα ανακάλυψε η ομάδα FRAMe project («Functional Reconstruction of Antikythera Mechanism» project), τα οποία οδήγησαν στην κατασκευή πιστού αντιγράφου του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, πλήρους λειτουργίας. Η πρόσθια πλευρά του λειτουργικού μοντέλου διαφέρει από την αποδεκτή έως σήμερα εκδοχή. Ο αρχαίος κατασκευαστής χρησιμοποίησε μηχανουργικό τόρνο για την κατασκευή των εξαρτημάτων.

H ομάδα του FRAMe project μελέτησε, επεξεργάστηκε και ανέλυσε έναν μεγάλο αριθμό τομογραφιών ακτίνων-Χ του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, οι οποίες ελήφθησαν το 2005 κατά το πρόγραμμα AMRP.

Το αποτέλεσμα αυτής της μαθηματικής επεξεργασίας έδωσε εικόνες εξαιρετικής ευκρίνειας, εμφανίζοντας κρυμμένες λεπτομέρειες οι οποίες δεν ήταν αντιληπτές έως  σήμερα. Αυτές οι λεπτομέρειες αποδείχθηκαν εξαιρετικά κρίσιμες για την κατασκευή του λειτουργικού ομοιώματος του Μηχανισμού των Αντικυθήρων από την ομάδα του FRAMe project.

Με βάση τις επεξεργασμένες εικόνες, τα μέλη της ομάδας σχεδίασαν και κατασκεύασαν όλα τα εξαρτήματα που απαρτίζουν το Μηχανισμό, και κατόπιν συναρμολόγησαν δύο ομοιώματά του τα οποία είναι σε πλήρη λειτουργία, χωρίς σχεδιαστική ή μηχανολογική απόκλιση από το υπάρχον σωζόμενο σχέδιο του αρχαίου πρωτοτύπου.

Κατά τη διαδικασία της συναρμολόγησης δόθηκαν απαντήσεις σε ερωτήματα της ύπαρξης πολλών, αγνώστων μέχρι σήμερα, μηχανολογικών εξαρτημάτων του πρωτοτύπου.

Επιπλέον, λόγω του εντοπισμού κάποιων καθοριστικής σημασίας λεπτομερειών σε ένα θραύσμα του αρχαίου Μηχανισμού, η πρόσθια πλευρά του λειτουργικού μοντέλου διαφέρει από την αποδεκτή έως σήμερα εκδοχή. Κατόπιν η ομάδα FRAMe προχώρησε επιτυχώς και στην πολύπλοκη διαδικασία βαθμονόμησης των 8 δεικτών και ενδείξεων του Μηχανισμού.

Κατά την εκτενέστερη μελέτη των επεξεργασμένων τομογραφιών εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στοιχεία που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο αρχαίος κατασκευαστής χρησιμοποίησε μηχανουργικό τόρνο για την κατασκευή των εξαρτημάτων. Μηχανήματα επεξεργασίας ξύλου και μετάλλων είναι γνωστό πως υπήρχαν στην Αρχαιότητα και αναπαριστώνται σε κεραμικά αγγεία, ακόμα και σε τοιχογραφίες αιγυπτιακών τάφων του 400 π.Χ. Η ομάδα του FRAMe project ανακατασκεύασε επίσης και τα συγκεκριμένα εργαλεία (χειροκίνητος τόρνος και χειροκίνητο τρυπάνι) και έγινε πειραματική χρήση τους για να μελετηθεί η αποτελεσματικότητά τους, η οποία απεδείχθη πλήρως επιτυχής.

Για το σχεδιασμό και την κατασκευή των εξαρτημάτων των λειτουργικών ομοιωμάτων του Μηχανισμού (γραναζιών, ατράκτων και αξόνων) η ομάδα FRAMe project υιοθέτησε τεχνικές ως επί το πλείστον συζυγείς με τον αρχαίο τρόπο κατασκευής, με χρήση απλών συμβατικών χειροκίνητων ή ηλεκτροκίνητων μηχανημάτων, και δεν χρησιμοποιήθηκε κανενός είδους σύγχρονη τεχνολογία.

Η κατασκευή ενός πιστού και πλήρως λειτουργικού ομοιώματος του  Μηχανισμού των Αντικυθήρων θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα εξαιτίας της δυσκολίας στην ερμηνεία των σχηματισμών που εντοπίζονται στις  τομογραφίες, του ιδιαίτερου σχεδιασμού του αρχαίου πρωτοτύπου, του τρόπου κατασκευής και λειτουργίας των γραναζιών, της απαιτητικής και λεπτουργικής εφαρμογής των εξαρτημάτων και της μη χρήσης σύγχρονων μηχανολογικών εξαρτημάτων, όπως βίδες, περικόχλια κτλ.

Στο πρόγραμμα FRAMe project, το οποίο συνεχίζει να τελεί υπό εξέλιξη, συνεργάζονται οι Αριστείδης Βούλγαρης (σχεδιασμός, επεξεργασία εικόνας, κατασκευή των εξαρτημάτων, συναρμολόγηση), Χριστόφορος Μουρατίδης (επεξεργασία εικόνας, μαθηματική υποστήριξη) και Ανδρέας Βοσινάκης (βιομηχανικό σχέδιο).