71 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί

Να κατηφορίσουν και νοτιότερα οι αντάρτικες ένοπλες δυνάμεις τους ΕΛΑΣ, που μπήκαν στη Θεσσαλονίκη από το Γεντί Κουλέ (Επταπύργιο) και είχαν απελευθερώσει την Άνω Πόλη από τους Ναζί, προσεύχονταν οι Θεσσαλονικείς που επισκέπτονταν την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στις 26 Οκτωβρίου 1944, για να ανάψουν ένα κερί για την εορτή του πολιούχου τους. Όπως συνέβαινε πάντα ανά τους αιώνες, ο Άγιος Δημήτριος για μία ακόμα φορά άκουσε τις προσευχές τους και αγκάλιασε την πόλη του.

Τέσσερις μέρες μετά, στις 30 Οκτωβρίου, οι ελληνικές αντάρτικες δυνάμεις εισήλθαν στη Νύφη του Θερμαϊκού, φέρνοντας την πολυπόθητη λευτεριά στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης και κάνοντάς τους να ξεχυθούν στους δρόμους.  

Η 30ή Οκτωβρίου χαράχτηκε για πάντα στην ιστορία της Θεσσαλονίκης ως η μέρα που ξανακυμάτισε η γαλανόλευκη στον Λευκό Πύργο, μετά από 3,5 χρόνια κάτω από την μπότα του Γερμανού κατακτητή.

Για μήνες έσφιγγε ο κλοιός
Ο κλοιός των ανταρτών γύρω από τη Θεσσαλονίκη έσφιγγε ήδη από το καλοκαίρι του 1944. Πυροβολισμοί ακούγονταν συχνά στα βορειοανατολικά της πόλης, από την οδό Λαγκαδά και μέχρι τη σημερινή Πυλαία, και κυρίως πάνω από το Επταπύργιο. Όσο περνούσαν οι μέρες, ολοένα και αυξάνονταν οι δολιοφθορές σε βάρος των Γερμανών κατακτητών και μέσα στην πόλη. Οι τελευταίες ήταν πολύ συχνές από τις αρχές Οκτωβρίου του 1944, παρά την τρομοκρατία που σκορπούσαν τα τάγματα ασφαλείας, αλλά και ο πολύ μεγαλύτερος αριθμός των Γερμανών πολεμιστών σε σύγκριση με τους Έλληνες αντάρτες.

Λίγα 24ωρα πριν από την 30ή Οκτωβρίου οι μάχες ήταν πολύ σκληρές στην περιοχή των Βασιλικών, στο αεροδρόμιο του ΣΕΔΕΣ και στη Γεωργική Σχολή, ενώ συνεχώς ελληνικά τμήματα εισέρχονταν στην πόλη από την Πυλαία και τη Χαριλάου. Οι Γερμανοί, βλέποντας ότι χάνουν τη μάχη, άρχισαν να βάζουν νάρκες σε ζωτικούς για την πόλη χώρους. Γίνονται ανατινάξεις στο λιμάνι, ενώ οι αντάρτες σώζουν την τελευταία στιγμή το κεντρικό υδραγωγείο στην περιοχή της Παναγίας Φανερωμένης, την Ηλεκτρική Εταιρεία και τους αλευρόμυλους «Αλλατίνι».

Τελικά οι καμπάνες άρχισαν να χτυπούν χαρμόσυνα στις 3:00 μ.μ. της 30ής Οκτωβρίου, όταν οι Έλληνες αντάρτες μπήκαν και παρέλασαν στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Σε όλο το κέντρο επικρατούσε ένα απερίγραπτο ντελίριο ενθουσιασμού, αφού κατέφθαναν πολίτες από κάθε σημείο της πόλης. Το βάρος από τις ψυχές είχε φύγει, και μετά από 3,5 χρόνια ο ουρανός της Θεσσαλονίκης γινόταν και πάλι γαλανός.