Ταύτισε το όνομά του με το ποντιακό θέατρο, ως ηθοποιός και συγγραφέας (μαζί με τον Μιχάλη Κυνηγόπουλο έγραψαν το 1978 τη δίπρακτη κωμωδία Το νερόν εσέβεν σ’ αυλάκ’, που βραβεύτηκε από τον ΚΟΠΑ), το ταλέντο του είχε όμως και άλλη μία πτυχή, που εκφραζόταν με τη στεντόρεια και μελωδική φωνή του.
Ο πολυσχιδής Ηρακλής Κοκοζίδης γεννήθηκε το 1913 στο Σταυρίν της Τραπεζούντας. Μαζί με τη μητέρα του μετανάστευσαν αρχικά στη Ρωσία, και το 1930 ήρθαν στην Ελλάδα, όπου εγκαταστάθηκαν στην Καλαμαριά.
Το ταλέντο και η κλίση του στο θέατρο φάνηκαν νωρίς, καθώς ήδη το 1927, σε ηλικία 14 ετών, συμμετείχε στο ανέβασμα του έργου Ο Λαζάραγας του Γεώργιου Φωτιάδη, στο ρόλο του δάσκαλου.
Το 1934, σε συνεργασία με ερασιτέχνες ηθοποιούς, ο Ηρακλής Κοκοζίδης ανέβασε στη Θεσσαλονίκη το ποντιακό έργο του Θεόδωρου Κανονίδη Οι πρόσφυγες στην Ελλάδα. Ήταν το πρώτο ουσιαστικό ξεκίνημα του ποντιακού θεάτρου στην Ελλάδα, και στην παραγωγή του συμμετείχαν μεγάλες μορφές του ποντιακού πνεύματος, όπως ο Οδυσσέας Δημητριάδης στη μουσική επένδυση του έργου.
Εικόνες από εκείνη την παράσταση έχουν διασωθεί, όπως και το τραγούδι «Ο παράς», σε στίχους Θ. Κανονίδη, μουσική Οδ. Δημητριάδη και (εντυπωσιακή) ερμηνεία από τον Ηρ. Κοκοζίδη. Λύρα παίζει ο Κωστίκας Κωνσταντινίδης.
Ήταν αρτεργάτης με έντονη συνδικαλιστική δραστηριότητα στο Σωματείο Αρτεργατών «Η Αναγέννησις» ως γενικός γραμματέας, αφοσιώθηκε ωστόσο στο ποντιακό θέατρο, όπου η προσφορά του ήταν τεράστια.
Με τον Θεατρικό Όμιλο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης –τον οποίο συνίδρυσε με τον Μαζί με τον Γιώργο Τσουλφά το 1946– έπαιξε πολλούς πρωταγωνιστικούς ρόλους σε έργα του Φίλωνα Κτενίδη (ο οποίος μάλιστα μεσολάβησε για να μην εξοριστεί ο Κοκοζίδης στη Μακρόνησο, ως αριστερός).
Μετά το 1946 συνέβαλε σημαντικά στη θεμελίωση του ποντιακού θεάτρου, συνεργαζόμενος με τον σκηνοθέτη Πόλυ Χάιτα και τον Νίκο Σπανίδη, με τον οποίο μάλιστα έκαναν πολλές ραδιοφωνικές εκπομπές στην ποντιακή διάλεκτο.
Εκτός από τη συμμετοχή του ως ηθοποιός σε πολλά ποντιακά έργα και σε όλα τα έργα του Φίλωνα Κτενίδη, ο Κοκοζίδης είχε υπογράψει και τη σκηνοθεσία σε δέκα θεατρικά.
Τη δεκαετία του 1950 πρωταγωνίστησε στη δημιουργία ραδιοφωνικής εκπομπής από την ΕΛΘ με τίτλο «Ποντιακά τραγούδια», η οποία αναμεταδιδόταν από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό Θεσσαλονίκης. Σε αυτήν τη σειρά εκπομπών συνεργάστηκε στενά –όπως άλλωστε και στο θέατρο–, με τον «πατριάρχη» της ποντιακής λύρας Γώγο Πετρίδη και τον Κωστίκα Κωνσταντινίδη.
Και φυσικά το ταλέντο και η δράση του δεν περιορίστηκαν στα όρια του ποντιακού θεάτρου ή της Ευξείνου Λέσχης. Ήδη από το 1962 άρχισε να συμμετέχει σε παραγωγές του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ) είτε ως ηθοποιός είτε ως μουσικός – συνεργασία που διήρκεσε μέχρι το 1992:
| 1962: Σίβυλλα του Άγγελου Σικελιανού, σε σκηνοθεσία Σωκράτη Καραντινού [ηθοποιός]. 1979: Τα σκοτάδια ή Ο Λαζάραγας του Γεώργιου Φωτιάδη, σε σκηνοθεσία Ερμή Μουρατίδη [μουσικός]. 1980: Ο ηλίθιος του Μανώλη Σκουλούδη, σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη [ηθοποιός, μουσικός]. 1981: Αγία Ιωάννα του Τζορτζ Μπέρναρ Σο, σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη [ηθοποιός]. 1983: Ο δράκος του Γεβγκένι Σβαρτς, σε σκηνοθεσία Πάνου Χαρίτογλου [ηθοποιός]. 1988: Ένα χαμένο γράμμα του Ιόν Λούκα Καρατζιάλε, σε σκηνοθεσία Στέλιου Γούτη [ηθοποιός]. 1992: Η αγριόπαπια του Χένρικ Ίψεν, σε σκηνοθεσία Διαγόρα Χρονόπουλου [ηθοποιός]. |
Άλλη μια σημαντική πτυχή της δράσης του ήταν και η ίδρυση της παιδικής χορωδίας της ΕΛΘ, καθώς μέριμνά του ήταν η μεταλαμπάδευση της ποντιακής παράδοσης στις επόμενες γενιές.
Ο Ηρακλής Κοκοζίδης απεβίωσε το 2000, έχοντας τιμηθεί κατ’ επανάληψη για την προσφορά του στον ποντιακό πολιτισμό.
