Ραγδαία αύξηση της παγκόσμιας επιβάρυνσης από τον καρκίνο προβλέπουν η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο.
Σύμφωνα με την έκθεση «Global Cancer Statistics, 2026», το 2024 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 21 εκατ. νέες διαγνώσεις και 9,8 εκατ. θάνατοι.
Σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους αναμένεται να εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου στη διάρκεια της ζωής του, ενώ από τη νόσο εκτιμάται ότι θα πεθάνει ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες.
Τα στοιχεία παρουσιάζουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος.
Αύξηση 67% έως το 2050
Τα νέα περιστατικά καρκίνου προβλέπεται να φτάσουν τα 34 εκατ. το 2050, καταγράφοντας αύξηση 67% σε σύγκριση με το 2024.
Η εκτίμηση βασίζεται αποκλειστικά στην αύξηση και τη γήρανση του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η πραγματική επιβάρυνση ενδέχεται επομένως να είναι μεγαλύτερη, εάν δεν περιοριστούν παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και ορισμένες λοιμώξεις.
Η έκθεση αξιοποιεί δεδομένα του GLOBOCAN για 34 μορφές καρκίνου σε 186 χώρες.
Πρώτος σε διαγνώσεις και θανάτους ο καρκίνος του πνεύμονα
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει πρώτος παγκοσμίως τόσο στα νέα περιστατικά όσο και στους θανάτους. Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,6 εκατ. διαγνώσεις και 1,9 εκατ. θάνατοι, με το κάπνισμα να αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου.
Ακολουθεί ο καρκίνος του μαστού, με 2,4 εκατ. νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους. Αποτελεί τη συχνότερα διαγνωσμένη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν ο τρίτος συχνότερος, με περισσότερα από δύο εκατ. περιστατικά και περίπου 918.000 θανάτους. Ο καρκίνος του προστάτη προκάλεσε περίπου 1,5 εκατ. νέες διαγνώσεις και 420.000 θανάτους, ενώ ο καρκίνος του παγκρέατος, αν και ενδέκατος σε συχνότητα, ήταν η έκτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο.
Μεγάλες ανισότητες στην επιβίωση
Η πιθανότητα επιβίωσης δεν εξαρτάται μόνο από τη μορφή και το στάδιο της νόσου, αλλά και από τον τόπο διαμονής και την πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και σύγχρονες θεραπείες.
Οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική, για παράδειγμα, έχουν περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με εκείνες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα ποσοστά εμφάνισης της νόσου είναι περίπου τα μισά.
Σχεδόν οι μισοί θάνατοι δυνητικά αποτρέψιμοι
Η έκθεση εκτιμά ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο συνδέονται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν. Πρόσθετοι θάνατοι θα μπορούσαν να αποτραπούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της κατάλληλης θεραπείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί με τον εμβολιασμό κατά του HPV και τον τακτικό έλεγχο. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες 26 χωρών.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι στο επίκεντρο κάθε εθνικής στρατηγικής πρέπει να βρίσκονται η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς βάρους, η συστηματική άσκηση, η πρόληψη λοιμώξεων και η συμμετοχή στα κατάλληλα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
