Σε κλίμα έντονης πολιτικής πόλωσης και παρατεταμένης θεσμικής αστάθειας, οι πολίτες στο Κόσοβο προσέρχονται την Κυριακή 7 Ιουνίου, στις κάλπες για την τρίτη κατά σειρά βουλευτική αναμέτρηση μέσα σε μόλις 16 μήνες. Περίπου δύο εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται να αναδείξουν τους 120 εκπροσώπους του νέου Κοινοβουλίου, με την ελπίδα να τερματιστεί ένας φαύλος κύκλος ακυβερνησίας.
Η παρούσα εκλογική αναμέτρηση έρχεται ως αποτέλεσμα μιας βαθιάς συνταγματικής κρίσης. Τον Φεβρουάριο 2025 το κίνημα «Αυτοδιάθεση» (VV) του Άλμπιν Κούρτι αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 42,3%, αλλά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η κατάσταση άλλαξε τον Δεκέμβριο 2025, στις επαναληπτικές εκλογές, όπου ο Κούρτι κατέγραψε θρίαμβο με 51,1%, αποκτώντας άνετη πλειοψηφία.
Παρά την κυβερνητική πλειοψηφία, η διακυβέρνηση «σκόνταψε» στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Η άρνηση της αντιπολίτευσης να εξασφαλίσει τη συνταγματικά απαιτούμενη απαρτία και στις τρεις σχετικές συνεδριάσεις οδήγησε αναγκαστικά στη διάλυση της Βουλής και στην προκήρυξη των εκλογών.
Οι «παίκτες» και το νέο δεδομένο
Το πολιτικό σκηνικό παραμένει σε μεγάλο βαθμό γνώριμο. Τα στοιχεία, έως τώρα, δείχνουν πως:
- «Αυτοδιάθεση» (VV): Υπό τον Άλμπιν Κούρτι, παραμένει το μεγάλο φαβορί της αναμέτρησης.
- Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK): Το κόμμα που ιδρύθηκε από τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα ενισχύεται σημαντικά, καθώς επικεφαλής του ψηφοδελτίου του τέθηκε η τέως πρόεδρος της Δημοκρατίας, Βιόσα Οσμάνι, αποτελώντας το νέο και πιο αστάθμητο στοιχείο της αναμέτρησης.
- Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK): Με την ιστορική ηγεσία του Χασίμ Θάτσι (ο οποίος δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου).
- Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK): Υπό τον πρώην διοικητή του UCK Ραμούς Χαραντινάι.
«Πιστεύω ότι οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει με το έργο της η “Αυτοδιάθεση”, δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα. Κάθε φορά που προσπαθούσαν να μας σταματήσουν, αυτό το κύμα φουσκώνει», δήλωσε ο Άλμπιν Κούρτι, ευελπιστώντας σε ένα καθαρό αποτέλεσμα που θα βάλει τέλος στην αστάθεια.
Οικονομική δυσπραγία και προεκλογικός λαϊκισμός
Η επιστροφή της Βιόσα Οσμάνι στην ενεργό κομματική πολιτική φαίνεται πως θορύβησε τον Κούρτι, οδηγώντας τον, σύμφωνα με αναλυτές, σε προεκλογικές παροχές ύψους 100 ευρώ σε φοιτητές, εργαζόμενους, συνταξιούχους και ανήλικους.
Η κίνηση αυτή αντανακλά τη ζοφερή πραγματικότητα μιας χώρας που, με κατώτατο μισθό μόλις 350 ευρώ (στοιχεία ΔΝΤ για το 2025), παραμένει μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης.
Οι συνεχείς ανατιμήσεις στα τρόφιμα, η απουσία άμεσων ξένων επενδύσεων και το «πάγωμα» των ευρωπαϊκών πόρων λόγω της πολιτικής αστάθειας έχουν γονατίσει την κοινωνία. Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση επιχειρεί επίσης να εκμεταλλευτεί το κλίμα, υποσχόμενη «αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων έως και 50%».
Ο ρόλος της σερβικής μειονότητας
Από τις 120 έδρες του Κοινοβουλίου, οι 20 είναι κρατημένες για τις εθνικές μειονότητες, με τις 10 εξ αυτών να ανήκουν στους Σέρβους. Θεωρείται βέβαιο ότι το κόμμα «Σερβική Λίστα», το οποίο υποστηρίζεται άμεσα από το Βελιγράδι, θα σαρώσει εκ νέου τις περισσότερες από αυτές τις έδρες –στις προηγούμενες εκλογές είχε λάβει 9 έδρες.
Αν και στο παρελθόν η «Σερβική Λίστα» λειτουργούσε ως ρυθμιστής για τον σχηματισμό κυβερνήσεων, η σκληρή στάση του Κούρτι από το 2021 και η επιβολή της κεντρικής εξουσίας στις σερβόφωνες περιοχές –ακόμη και με τη χρήση βίας– την έχουν απομονώσει πολιτικά.
Αυτή η εσωτερική ένταση έχει οδηγήσει σε απόλυτο τέλμα τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας υπό την αιγίδα της ΕΕ. Ενόψει της ψηφοφορίας, οι Βρυξέλλες απευθύνουν αυστηρή έκκληση προς όλους τους πολιτικούς αρχηγούς για επίδειξη υπευθυνότητας, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική σταθερότητα είναι ο μόνος δρόμος για την επανέναρξη των συνομιλιών και την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Νίκο Πέλπα.
