Υπάρχουν τόποι όπου η ιστορία μοιάζει να επιστρέφει με τρόπο σχεδόν συμβολικό. Για τους Πόντιους, ο Πειραιάς δεν είναι απλώς ένα μεγάλο λιμάνι. Είναι ένας τόπος που συνδέθηκε με αφίξεις, με νέες αρχές, με οικογένειες που άφησαν πίσω τις αλησμόνητες πατρίδες και προσπάθησαν να ξαναστήσουν τη ζωή τους από την αρχή. Ίσως γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο ότι κάθε χρόνο η μνήμη επιστρέφει εκεί – δίπλα στη θάλασσα.
Στην Πλατεία Αλεξάνδρας, μπροστά από το Μνημείο Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου «Πυρρίχιο Πέταγμα», πραγματοποιήθηκε και φέτος η καθιερωμένη εκδήλωση μνήμης που διοργανώνουν ΣΠοΣ Νοτίου Ελλάδος και Νήσων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας και ο Δήμος Πειραιά.
Η εκδήλωση ξεκίνησε λίγο πριν από τις 9 το βράδυ, σε έναν χώρο που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ξεχωριστό συμβολισμό για τον ποντιακό ελληνισμό της Αττικής, συγκεντρώνοντας σωματεία, φορείς, εκπροσώπους της Πολιτείας και ανθρώπους που επιλέγουν να δώσουν το παρών στις εκδηλώσεις μνήμης. Όπως νωρίτερα, είχαν συγκεντρωθεί στην Αίθουσα της Γερουσίας του ελληνικού κοινοβουλίου, όπου για πρώτη φορά διοργανώθηκε πολιτική εκδήλωση.
Η 19η Μαΐου, η οποία έχει αναγνωριστεί από τη Βουλή ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, συμπίπτει φέτος με τη συμπλήρωση 107 χρόνων από την έναρξη της πιο σκληρής φάσης της, όταν στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα.
Ο Γιάννης Μώραλης, στο χαιρετισμό του, επανέλαβε τη στήριξη του Δήμου Πειραιά στον αγώνα της ποντιακής κοινότητας, διαβεβαιώνοντας ότι τόσο θεσμικά όσο και προσωπικά θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των Ποντίων και των σωματείων τους. Όπως ανέφερε, ο Δήμος θα εξακολουθήσει να στηρίζει «με όλες του τις δυνάμεις» το αίτημα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, υπογραμμίζοντας ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης αποτελεί χρέος απέναντι όχι μόνο στους προγόνους αλλά και στην ίδια την ανθρωπότητα.
«Οφείλουμε να κρατήσουμε τη φλόγα της μνήμης ζωντανή», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως τέτοια εγκλήματα δεν πρέπει να επιτραπεί να επαναληφθούν ποτέ στο μέλλον.
Για πρώτη φορά στην εκδήλωση στον Πειραιά υπήρξε και εκπροσώπηση της Βουλής, με την παρουσία του βουλευτή Β’ Πειραιά της ΝΔ Μιχάλη Λιβανού. Στον δικό του χαιρετισμό στάθηκε στη σημασία της ιστορικής μνήμης, της ενότητας και της «ιστορικής αυτοπεποίθησης», υπογραμμίζοντας ότι η στήριξη αυτών των αξιών πρέπει να αποτυπώνεται έμπρακτα. Αναφερόμενος στον ιδιαίτερο συμβολισμό του Πειραιά, χαρακτήρισε την πόλη «λιμάνι της Ελλάδας και πύλη στον κόσμο», επισημαίνοντας ότι υπήρξε και παραμένει τόπος προσφυγιάς, δημιουργίας και προκοπής.
Όπως σημείωσε, στον Πειραιά οι Πόντιοι κατάφεραν να ριζώσουν ξανά και να διακριθούν στο εμπόριο, στα γράμματα και στον πολιτισμό, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση της ταυτότητας της πόλης. Παράλληλα, τόνισε ότι ο κοινός στόχος παραμένει η οικοδόμηση μιας πόλης «ανθεκτικής, δίκαιης και περήφανης», που δεν ξεχνά το παρελθόν αλλά μετατρέπει τον ιστορικό πόνο σε δύναμη και προοπτική για το μέλλον.
Στην Πλατεία Αλεξάνδρας, εκεί όπου καίει η φλόγα της μνήμης, την επιμνημόσυνη επιμνημόσυνη δέηση τέλεσε ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, όπως συνέβη και τις προηγούμενες χρονιές.
Η νέα γενιά περνά στο προσκήνιο
Το καλλιτεχνικό μέρος της βραδιάς ανέλαβαν ο Γιάννης Μιχαηλίδης και η Ορχήστρα 1919, ενώ το πρόγραμμα περιλάμβανε στοιχεία που συνδέουν τη μνήμη με τη συνέχεια της παράδοσης.
Για πρώτη φορά ζουπουνοφόρες των σωματείων του ΣΠοΣ Νοτίου Ελλάδος και Νήσων παρουσίασαν ‘κοδεσποινιακό διπάτ’ με το «’Πάρθεν η Ρωμανία», το θρήνο των Ποντίων για την Άλωση της Πόλης και του ελληνισμού.
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα έχει το μουσικοαφηγηματικό δρώμενο της νεολαίας της Ένωσης Ποντίων Πειραιώς–Κερατσινίου–Δραπετσώνας με τίτλο «Δεν ξεχνώ… Θυμάμαι και τιμώ!», μια πρωτοβουλία που, όπως τόνισαν οι διοργανωτές, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τα ίδια τα παιδιά.
Ο πρόεδρος του ΣΠοΣ Νοτίου Ελλάδος και Νήσων Θοδωρής Μακρίδης στέκεται ιδιαιτέρως σε αυτή την πλευρά της εκδήλωσης: «Όταν νέα παιδιά από συλλόγους μπαίνουν στη διαδικασία και να ασχολούνται τόσο επισταμένα με το ζήτημα της Γενοκτονίας, νομίζω ότι κάτι έχουμε πετύχει», δήλωσε στο pontosnews.gr.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά η ουσία τέτοιων βραδιών: όχι μόνο να θυμίζουν το παρελθόν, αλλά να δείχνουν και ποιος συνεχίζει να το μεταφέρει στο μέλλον.
Γεωργία Βορύλλα
