Με την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών, όπως η τακτική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή, μπορεί να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό προκύπτει από επιστημονικά δεδομένα που συγκέντρωσαν οι συμμετέχοντες στο ευρωπαϊκό έργο «ONCODIR», έπειτα από συστηματική μελέτη περίπου 200 ερευνητικών εργασιών για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Π. Γιούλτση, ο μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Θανάσης Μαυρόπουλος, τα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, ιδιαίτερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι υπάρχουν τρόποι περιορισμού του κινδύνου:
- η συστηματική σωματική δραστηριότητα
- η μείωση της κατανάλωσης κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος
- η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών και βιταμινών μέσα από τρόφιμα όπως λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και ξηροί καρποί.
Στο πλαίσιο του έργου αναπτύχθηκε μια ειδική ψηφιακή πλατφόρμα που ενσωματώνει μηχανισμούς πρόβλεψης και πρόληψης της νόσου.
Η πλατφόρμα απευθύνεται τόσο σε γιατρούς και ασθενείς όσο και σε φορείς χάραξης πολιτικής, ενώ η εφαρμογή θα διατεθεί εμπορικά και στην Ελλάδα.
Μέσω αυτής, αλλά και μιας εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, οι πολίτες θα μπορούν να καταχωρούν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής τους, όπως τη σωματική δραστηριότητα, τις διατροφικές συνήθειες και άλλες καθημερινές πρακτικές.
Οι γιατροί θα έχουν πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα, ώστε να αξιολογούν το επίπεδο κινδύνου κάθε χρήστη –χαμηλό, μεσαίο ή υψηλό– και να προσαρμόζουν ανάλογα τις ιατρικές οδηγίες. Παράλληλα, θα μπορούν να προτείνουν εξατομικευμένες αλλαγές σε διατροφή, άσκηση και γενικότερο τρόπο ζωής.
Στην πλατφόρμα θα υπάρχει επίσης ενσωματωμένο σύστημα συνομιλίας (chatbox), μέσω του οποίου οι επαγγελματίες υγείας θα μπορούν να παρέχουν επιπλέον εξειδικευμένες πληροφορίες.
Η εφαρμογή θα επιτρέπει στους πολίτες να κατανοούν καλύτερα την κατάσταση της υγείας τους και να ενημερώνονται για τρόπους βελτίωσής της. Ταυτόχρονα, τα συγκεντρωτικά δεδομένα θα μπορούν να αξιοποιηθούν από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων δημόσιας υγείας. Για παράδειγμα, εάν προκύψει ότι πολλοί πολίτες δυσκολεύονται να περπατήσουν λόγω έλλειψης κατάλληλων υποδομών, θα μπορούσαν να προταθούν έργα όπως περισσότερα πάρκα, χώροι πρασίνου ή δημόσια όργανα άθλησης σε αστικούς χώρους.
Η τεχνική ανάπτυξη της πλατφόρμας έχει ήδη ολοκληρωθεί και έχει πραγματοποιηθεί η πρώτη δοκιμή της εφαρμογής για κινητά. Τον επόμενο μήνα αναμένεται να ξεκινήσει η πιλοτική της λειτουργία.
Το έργο συγχρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Horizon Europe 2021–2027, με επικεφαλής εταίρο το ΕΚΕΤΑ. Στην Ελλάδα θα υλοποιηθεί το πιλοτικό σκέλος που αφορά τους φορείς χάραξης πολιτικής, ενώ δοκιμές θα πραγματοποιηθούν επίσης στη Ρουμανία και τη Λιθουανία. Συντονιστής του έργου είναι η ομάδα M4D του ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον δρ Στέφανο Βροχίδη και διαχειριστή τον Θανάση Μαυρόπουλο. Από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν ακόμη το Υπουργείο Υγείας, το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, το Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ), το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η εταιρεία FoodOxys, spin-off του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Την επιστημονική επίβλεψη του ιατρικού σκέλους του έργου έχει αναλάβει ο οργανισμός INCLIVA από την Ισπανία, υπό την καθοδήγηση του δρ Jose M. Martin-Moreno.
