Σαν σήμερα, 2 Σεπτεμβρίου 1944, οι Γερμανοί σε συνεργασία με Έλληνες προδότες που είχαν καταταγεί στην ένοπλη ομάδα του Φριτς Σούμπερτ εισέβαλαν στον Χορτιάτη και εκτέλεσαν τους κατοίκους. Οι Γερμανοί έδιναν εντολές και οι Σουμπερίτες εκτελούσαν. Η επίθεση έγινε σε αντίποινα για μια ενέδρα που έστησαν οι αντάρτες έξω από το χωριό σε ένα αυτοκίνητο ύδρευσης από τη Θεσσαλονίκη και ένα γερμανικό.
Στην επίθεση σκοτώθηκε ένας στρατιώτης, και οι Γερμανοί βρήκαν την αφορμή να επιτεθούν στον Χορτιάτη που τον θεωρούσαν ανταρτοχώρι. Επικεφαλής της επίθεσης τέθηκε ο Γερμανός σφαγέας Φριτς Σούμπερτ.
Εκτέλεσαν ηλικιωμένους και κακοποίησαν γυναίκες. Στη συνέχεια συγκέντρωσαν τα γυναικόπαιδα στην πλατεία και αφού τα χώρισαν σε δύο ομάδες τα οδήγησαν σε δύο κτήρια, στο φούρνο του Γκουραμάνη και στο σπίτι του Νταμπούδη. Έστησαν τα πυροβόλα, άνοιξαν πυρ και μετά έκλεισαν τις πόρτες και έβαλαν φωτιά. Έκαψαν ζωντανούς 149 κατοίκους, εκ των οποίων οι 128 ήταν γυναίκες και παιδιά.
Η Ελένη Νανακούδη, που ήταν τότε 10 ετών, είχε περιγράψει στην εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου» τα δραματικά λεπτά μέσα στο φούρνο-κολαστήριο και τον τρόπο που κατάφερε να σωθεί. Σε όλη της τη ζωή αγωνιζόταν για τη διατήρηση της Μνήμης του Ολοκαυτώματος, καθώς θεωρούσε ότι το όφειλε στους 149 αθώους μάρτυρες του Χορτιάτη.
«…Δεν μπορώ και δεν πρέπει να ξεχάσω τα όσα φοβερά βίωσα εκείνη τη σημαδιακή μέρα. Τα νεκρά βλέμματα της μάνας μου και της αδελφής μου. Το διάτρητο από σφαίρες βρέφος στην αγκαλιά της μάνας του, Σοφίας Αγγελινούδη. Τη στοίβα των νεκρών έξω από το φούρνο, όπου βρήκα… καταφύγιο, κάνοντας και εγώ τη νεκρή. Τα γέλια των ταγματασφαλητών, που βλέπανε το βρέφος να βυζαίνει τη νεκρή του μάνα. Το τρομακτικό-τρελό βλέμμα του ταγματαλήτη, που προσπάθησε να με σκοτώσει όταν έφευγα προς το βουνό.
»Όλα αυτά με ακολουθούν μέρα νύχτα. Είναι ένα με τη ζωή μου. Και θεωρώ ιερό καθήκον μου να τα γνωρίσω στο κόσμο και κυρίως στα νέα παιδιά, που δεν πρέπει να βιώσουν τα όσα φοβερά πέρασε η γενιά μου… Συγχωρώ. Αλλά δεν ξεχνώ».
[Η Ελένη Νανακούδη έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 84 ετών, τον Φεβρουάριο του 2018.]
