Το ημερολόγιο έδειχνε 5 Ιανουαρίου του 1915 και το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης λάμβανε την δεύτερη, μόλις, απόφαση στα χρονικά του. Το Σώμα είχε εγκρίνει την πρόταση του συμβούλου Γιαννούλη για τη σύσταση Πυροσβεστικού Σώματος, μόλις δύο χρόνια πριν από τη μεγάλη πυρκαγιά, τον Αύγουστο του 1917, που άλλαξε για πάντα τη φυσιογνωμία της πόλης.
Αυτές και άλλες πτυχές της Θεσσαλονίκης, ιστορίες μιας μακρινής περιόδου, που είτε έχουν μείνει κρυμμένες, είτε έχουν ξεχαστεί από πολλούς, έρχονται στο φως μέσω της «Έκθεσης Ιστορικών Αρχειακών Τεκμηρίων Δημοτικού Συμβουλίου 1915-1922» που διοργανώνουν το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης Δημοτικού Συμβουλίου της Διεύθυνσης Υποστήριξης Πολιτικών Οργάνων και το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο.
Πρόκειται για μια συλλογή των πρακτικών και των αποφάσεων του Σώματος, η οποία παρουσιάζεται πρώτη φορά στο κοινό, με αφορμή την ψηφιοποίηση του αρχείου όλων των συνεδριάσεων του Συμβουλίου από το 1915 έως σήμερα, ώστε να μην χαθεί ο πλούτος της πόλης.
Ποιοι ήταν οι δημοτικοί σύμβουλοι εκείνης της περιόδου, ποιες ήταν οι θέσεις τους, οι αποφάσεις που έλαβαν για την κοινωνική πολιτική, για τους δημοτικούς φόρους, πώς επιλέχθηκαν οι ονομασίες ή μετονομασίες των οδών της Θεσσαλονίκης, ποιος ψήφισε υπέρ και ποιος κατά για την υλοποίηση έργων, ποιοι μηχανικοί έφτιαξαν τους δρόμους, ποιοι οργανισμοί και φορείς ενισχύθηκαν οικονομικά και πολλά ακόμη μαρτυρούν, μεταξύ άλλων, πώς φτάσαμε στη Θεσσαλονίκη του σήμερα.
Η πρώτη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου
Μπορεί η απόφαση για ίδρυση πυροσβεστικού σώματος να ήταν η δεύτερη στη σειρά, η πρώτη απόφαση όμως που έλαβε το Σώμα ήταν «περί επιβολής των δημοτικών δικαιωμάτων», τους γνωστούς δημοτικούς φόρους.
Μέσα στις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων, που ελήφθησαν περισσότερο από έναν αιώνα πριν, ήταν επίσης η διατήρηση των δημοτικών φαρμακείων, η διαχείριση από πλευράς δήμου των εμβολιασμών για τη φυματίωση, τη χολέρα και την ευλογιά, ενώ το 1920 στα πρακτικά έχει καταγραφεί απόφαση για την «καταπολέμηση της ελονοσίας στους συνοικισμούς πυροπαθών της Περιφέρειας Βαρδαρίου».
Ο Δήμος Θεσσαλονίκης, πέρα από τη συντήρηση του Δημοτικού Νοσοκομείου «Άγιος Δημήτριος», αποφάσιζε μέσω των συνεδριάσεών την οικονμική στήριξη και άλλων νοσοκομείων, όπως το Αφροδίσιων Νοσημάτων και το «Χιρς».
Οικονομικά βοηθήματα και η πρώτη απόφαση για μαθητικό πάσο
Σε αρκετές αποφάσεις των τότε δημοτικών συμβουλίων φαίνεται ξεκάθαρα και η κοινωνική πολιτική του δήμου σε μια πολυπολιτισμική πόλη, όπως ήταν η Θεσσαλονίκη.
Οικονομικά βοηθήματα δίνονταν τόσο σε άπορους χριστιανούς και Ισραηλίτες κατά τις γιορτές του Πάσχα, όπως επίσης σε άπορους μουσουλμάνους για το Ραμαζάνι.
Το 1915 ο Δήμος αποφάσισε να στηρίξει με χρήματα το Χριστιανικό Κέντρο της Ιερουσαλήμ, ενώ τον ίδιο χρόνο ψήφισε δαπάνη 1.000 δραχμών για τους για τους σεισμοπαθείς της Λευκάδας.
Πριν από έναν αιώνα έγινε η πρώτη κουβέντα για τη δημιουργία Φιλαρμονικής Ορχήστρας, όπως επίσης και Δημοτικής Βιβλιοθήκης, ενώ το 1919 ελήφθη απόφαση για μαθητικά πάσο προς τον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας. Επίσης, φαίνεται πως λαμβάνονταν και αποφάσεις με περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως για παράδειγμα αυτή του 1922, όταν το Σώμα αποφάσισε να μεταφερθούν εκτός πόλης οι κλίβανοι πλινθοποιίας.
Συνεχίζεται η ψηφιοποίηση του αρχείου
Η ψηφιοποίηση του αρχείου των συνεδριάσεων του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης ξεκίνησε το 2015, επί διοικήσεως Γιάννη Μπουτάρη και με πρόεδρο Δ.Σ. τον Παναγιώτη Αβραμόπουλο, και η δουλειά χωρίστηκε από έμπειρους υπαλλήλους σε δύο κομμάτια: στις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου και στα πρακτικά.
Μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί περίπου 200.000 σελίδες, ενώ στην πορεία παρουσιάστηκαν «εμπόδια» λόγω GDPR, αφού στα πρακτικά υπήρχαν πολλά προσωπικά δεδομένα, όπως για παράδειγμα ονοματεπώνυμα μητέρων που αιτούνταν οικονομική βοήθεια για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, άποροι δημότες κ.α.
Αυτή τη στιγμή έχει ψηφιοποιηθεί η περίοδος όλων των συνεδριάσεων από το 1915 έως το 1995, όπως και οι αποφάσεις από το 1914 έως και το 1940.
Στόχος είναι να συνεχιστεί η προσπάθεια καθώς όπως δήλωσε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο πρόεδρος του τωρινού δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης, Πέτρος Λεκάκης, αποτελεί μία «πολύ σημαντική προσπάθεια» από το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης Δημοτικού Συμβουλίου της Διεύθυνσης Υποστήριξης Πολιτικών Οργάνων.
Διάρκεια της έκθεσης
Η έκθεση με τα ιστορικά και αρχειακά τεκμήρια του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης θα παρουσιάζεται στην αίθουσα εκθέσεων του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου από την ερχόμενη Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου έως και τις 31 Ιανουαρίου 2024.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να την επισκεφτούν Δευτέρα έως Παρασκευή, από τις 09:00 έως τις 14:00 και από τις 17:00 έως τις 20:00, με προγραμματισμένες ομαδικές ξεναγήσεις κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή.
Σε ειδικές προθήκες θα είναι τοποθετημένα τα χειρόγραφα, οι τόμοι των αποφάσεων και συνεδριάσεων που είναι άνω των 100 ετών, ενώ εκτεθειμένα θα βρίσκονται και τα ψηφοποιημένα τεκμήρια, σε πιο καθαρή μορφή, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να «συνδέουν» το χθες με το σήμερα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αναστασία Καρυπίδου
