Ένας ποντιακός γάμος στον Ζυγό Καβάλας – Για 48η χρονιά η αναπαράσταση

«Οσήμερον το κόρασον δύο καρδόπα έχει I τ’ έναν αφήνει σοι’ κυρού και τ’ άλλο παιρ’ και πάγει». Μέρα χαράς και πάντα Κυριακή ήταν τα στεφανώματα στον Πόντο, με τα έθιμα του γάμου να αποτελούν μια ιδιαίτερη ενότητα στις παραδόσεις του ποντιακού λαού.

Έτσι, για 48η χρονιά την Κυριακή του Θωμά στον Ζυγό Καβάλας έγινε αναπαράσταση του ποντιακού γάμου. Φέτος η ημέρα που πανηγύριζε ο προστάτης του χωριού συνέπεσε με τη μεγάλη γιορτή του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου.

Την αναβίωση ανέλαβε ο Ποντιακός Σύλλογος Ζυγού «Υψηλάντης», με συνδιοργανωτές τη Λέσχη Ποντίων Νομού Καβάλας, τον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Καλαμώνα «Οι Τρανέλληνες» και το Σύλλογο Ποντίων Λυδίας «Η Τραπεζούντα».

Όπως γινόταν στον Πόντο, ο γάμος ξεκίνησε με το αράεμαν, δηλαδή την εύρεση της νύφης από την προξενήτρα. Μετά τη ζήτησαν σε γάμο (ψαλάφεμαν) και ακολούθως έγιναν τα αρραβωνιάσματα (σουμάδεμαν).

Τα προσκλητήρια ήταν το λάλεμαν, και οι τελευταίες προετοιμασίες γίνονταν το Σάββατο πριν από το γάμο, από τους συγγενείς και τους στενούς φίλους του ζευγαριού. Αυτό… περίπου έγινε και στον Ζυγό, καθώς στην κατάμεστη αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου μέχρι το ξημέρωμα ο κόσμος διασκέδασε με τους Παναγιώτη Θεοδωρίδη και Γιώργο Δημαρίδη στο τραγούδι, Χρήστο Λεμονίδη και Αλέξανδρο Αλεξιάδη στη λύρα, Ειρήνη Σαχταρίδου στο αγγείο, Σάκη Ιωαννίδη στα πλήκτρα, και Αβραάμ Γιορμπαλίδη με τον Θοδωρή Αλεξιάδη στο νταούλι.

Η λύρα σίγησε μόνο προσωρινά, καθώς την επομένη στη γαμήλια πομπή προς το σπίτι της νύφης (νυφέπαρμαν) υπήρχαν όργανα και τραγούδι.

Στο δρόμο προς την εκκλησία για τη στέψη ο λυράρης έπαιζε τας, ενώ με χορούς και τραγούδια έγινε και η πομπή στο σπίτι του γαμπρού, εκεί όπου το ανδρόγυνο το υποδέχθηκαν οι γονείς τους. «Έλα καλέσσα οικοκυρά! Να είσαι στερεωμέντσα και προκομέντσα» είπε η πεθερά στη νύφη.

Το γλέντι ξεκίνησε μόλις εκείνη ξεστολίστηκε, ενώ ακολούθησε ένα από τα σπουδαιότερα έθιμα του ποντιακού γάμου, το τέκ’, ο χορός των 7 ζευγαριών, ή αλλιώς το «θύμισμαν». Στον κύκλο πιάνονταν και οι νεόνυμφοι αλλά και ένας άνδρας ανύπανδρος, όλοι κρατώντας λαμπάδες αναμμένες.

Ο συγκεκριμένος εθιμοτυπικός χορός ήταν προκειμένου το νέο ζευγάρι να προστατευθεί από το κακό μάτι και τη βασκανία.

Την αναπαράσταση είδαν, μεταξύ άλλων, ο δήμαρχος Καβάλας Θεόδωρος Μουριάδης, οι βουλευτές Μακάριος Λαζαρίδης και Τάνια Ελευθεριάδου και ο αναπληρωτής αντιπεριφερειάρχης Κώστας Αντωνιάδης.

Στο τέλος υπήρξε κέρασμα για όλους, το παραδοσιακό κεσκέκ’, το οποίο παρασκευάστηκε από χυλό βρασμένης κότας, με αποφλοιωμένο σιτάρι και λιωμένο βούτυρο, ενώ η μέρα έκλεισε με ένα ακόμα ποντιακό γλέντι.