Εικόνες από το παρελθον, τότε που στα μικρά και απομονωμένα χωριά ακόμα και η εύρεση ιερέα για τα μυστήρια ήταν δύσκολη υπόθεση, φέρνει στο νου ένα ποντιακό ανέκδοτο του Γρ. Σαββινόπουλου, που δημοσιεύτηκε στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ, τον Ιούνιο του 1960. Πρωταγωνιστής είναι ένας ψευτοπαπάς που για να φάει, να πιει, να πάρει και αμοιβή υποδύεται τον ιερωμένο και βαφτίζει έναν φιλάσθενο νεογνό του οποίου η μητέρα φοβάται ότι μπορεί να μην τα καταφέρει και δεν θέλει να είναι αβάφτιστο. Αφού τελειώνει αυτό για το οποίο τον χρειάστηκαν και μάλλον για να μην πάρει κρίμα, ο άνδρας λέει στους χωριανούς…
≈
Δώστ’ ατο έναν νερό κι’ άλλο
Σα παληά τα χρόνια εκεί σ’ ανεφορίας κι’ αν ποπάδες ζόρια ευρίουσαν, ίλιαμ σα μικρά και σ’ απόμερα τα χωρία. Και όνταν θα επάντρευαν ή θα εβάφτιζαν κανέναν μωρόν, για σα Μοναστήρια θα επέγναν, για σα ξένα τα χωρία θα έτρεχαν να ευρίκνε κανίναν ποπάν και εφτάγνε την δουλείαν ατούν.
Εκείνο την χρονίαν, σ’ έναν απόμερον και μακρινόν χωρίον, απές σ’ ορμία που Θεού ομάτ κ’ έβλεπεν ατό, με δέκα – δεκαπέντε οσπιτόπα, ίνας γυναίκα εγέννεσεν έναν μωρόν χρασούζκον, κίτρινον και πολλά ζαΐφκον. Οι μαύρ’ οι γυναίκ’ ετέρναν ατό και εντούνεν η καρδία ατούν γιάμ αποθάν’ κι’ απομένε σο κρίμαν. Είπαν ατό και τσί μεϊζοτέρτζ, εκείν’ πα ενούντσαν ντο να εφτάγνε. Να πέρν’ ατό και πάγνε σο Μαναστήρ, εφοβόθαν γιάμ αποθάν’ σον δρόμον. Έστελαν ίναν παιδάν να πάη ευρίκ’ και φέρ’ ίναν ποπάν.
Ο παιδάς εδέβεν πλάν, έτρεξεν αδά έτρεξεν εκεί πουθέν ποπάν κ’ ηύρεν. Εβράδυνεν έτον εκλώστεν να γυρίζ’ σο χωρίον. Σίτια εγύριζεν σον δρόμον απάν εντάμωσεν ίναν γυρευόν με άσπρα γένεια, μαύρον μακρύν παλτόν και σα χέρ’ατ’ έναν στουράκ’. Ο παιδάς εχάρεν, εθάρεσεν ποπάς έν, εσίμωσεν ατόν γάλια – γάλια εκλίστεν κά εφίλεσεν το χέρ’ ατ’ και λέει ατον:
– Πάτερ την ευχή σ’ να έχω. Έλα ας πάμε σο χωρίον εμούν, έναν μωρόν έσκ’ αποθάν’ το μαύρον και αβάφτιγον έν. Έλα ας πάμε και βαφτίεις ατό και μ’ αποθάν’ με το κρίμαν.
Ο γυρευόν πολλά κ’ ενούντσεν ατό, επήγεν με τον παιδάν σο χωρίον.
Οι χωρέτ’ άμον ντο είδαν ατον ας σην χαράν ατούν ντο θα εποίναν κ’ έξεραν, εσκώθαν όλ’ σο ποδάρ’ και απ’ ίνας – ίνας φιλούν το χέρ’ ατ’. Ο γυρευόν εδιάσεψεν, σον ουρανόν ντ’ εράευεν σην γην εύρεν.
–Αφήστε λέει τα χεροφιλήματα και φέρτεν το μωρόν.
Άρ’ έφεραν το μωρόν και έναν χαλκόν χαλέ – χουλέν νερόν. Επέρεν ο γυρευόν το μωρόν σα χέρια τ’ εβούτηξεν ατό απές σο χαλκόν δύο τρία φοράς, κάτ’ εμουρδούλτσεν κι’ απές σο στόμαν ατ’ άμον τροπάρια και ευκάντάς και εδέκεν ατς το μωρόν.
Κ’ επ’ εκεί εκάτσεν έφαγεν κι’ εχόρτασεν, επήρεν κ’ έναν μετζίτ’ και εσκώθεν να διαβαίν’ πλάν. Όσον ντο επήγεν άμαν κ’ επόρεσεν να ησυχάζ’ και λέει ατς: «Εσείς ευλογημέν’, με τον θάνατον τη μωρί εχπάραξε τεν έμεν και καλά κ’ εφώτσα το. Αν τυχόν περάν απ’ αδακές κανίνας άλλος ποπάς δώστ’ ατό έναν νερόν κι’ άλλο».
