Μια ασυνήθιστη μίνι-τρύπα του όζοντος έχει ανοίξει πάνω από την Αρκτική

Οι επιστήμονες που αναλύουν τα δεδομένα του ευρωπαϊκού δορυφόρου Copernicus Sentinel-5P ανακάλυψαν μια σχετικά μικρή τρύπα του όζοντος πάνω από την Αρκτική. Οι ασυνήθιστες ατμοσφαιρικές συνθήκες, που περιλαμβάνουν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες στη στρατόσφαιρα πάνω από τον βόρειο πόλο, έχουν οδηγήσει σε μεγάλη μείωση των συγκεντρώσεων και αραίωση του όζοντος.

Το στρώμα του όζοντος στη στρατόσφαιρα αποτελεί ασπίδα προστασίας για τη ζωή στη Γη από την επιβλαβή υπεριώδη ακτινοβολία του Ήλιου, η οποία μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος και καταρράκτη στα μάτια, αλλά και περιβαλλοντικά προβλήματα.

Η πιο γνωστή και μεγαλύτερη τρύπα του όζοντος είναι αυτή πάνω από την Ανταρκτική στον νότιο πόλο, που σχηματίζεται κάθε χρόνο στη διάρκεια του φθινοπώρου. Και οι δύο πόλοι εμφανίζουν εποχικές απώλειες όζοντος κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αλλά η αραίωση πάνω από την Αρκτική συνήθως είναι σημαντικά μικρότερη από ό,τι πάνω από την Ανταρκτική. Στο παρελθόν μίνι τρύπες έχουν ανιχνευθεί και πάνω από τον βόρειο πόλο, αλλά φέτος η τρύπα είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Οι ερευνητές του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου (DLR), σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), πρόσεξαν ότι πάνω από την περιοχή του βόρειου πόλου έχει δημιουργηθεί μια τρύπα έκτασης σχεδόν ενός εκατομμυρίου τετραγωνικών χιλιομέτρων, έναντι 20 έως 25 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα που μπορεί να φθάσει η τρύπα πάνω από τον νότιο πόλο και η οποία συνήθως διαρκεί τρεις έως τέσσερις μήνες.

Η τρύπα του όζοντος εμφανίζει εποχική αραίωση εξαιτίας των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών στη στρατόσφαιρα (κάτω από -80° Κελσίου), του ηλιακού φωτός, των ανέμων και ουσιών όπως οι χλωροφθοράνθρακες. Οι αρκτικές θερμοκρασίες συνήθως δεν πέφτουν τόσο πολύ όσο οι ανταρκτικές, αλλά φέτος οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν πέριξ του βόρειου πόλου έχουν παγιδεύσει παγωμένο αέρα στη στρατόσφαιρα, πράγμα που αραιώνει περισσότερο το στρώμα όζοντος. Παρ’ όλα αυτά, η αρκτική τρύπα παραμένει ακόμη μικρή σε σχέση με την ανταρκτική.

Η τρύπα στην Αρκτική αναμένεται να κλείσει ξανά σε μεγάλο βαθμό έως τα μέσα Απριλίου φέτος.

Το στρώμα όζοντος ανακάμπτει με ρυθμό 1% έως 3% ανά δεκαετία μετά το 2000. Με αυτόν το ρυθμό, το όζον στο βόρειο ημισφαίριο αναμένεται να έχει αποκατασταθεί περίπου το 2030, στο νότιο ημισφαίριο γύρω στο 2050, ενώ πάνω από τις πολικές περιοχές έως το 2060.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΠΔρ.