Σαντορίνη: Παγκόσμια πρωτιά με λήψη δείγματος από το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο

Για πρώτη φορά σε οποιαδήποτε θάλασσα στον κόσμο, ένα αυτόνομο, μη επανδρωμένο, ρομποτικό σκάφος έκανε χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση λήψη δείγματος από το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπος κοντά στη Σαντορίνη. Αυτό επιβεβαίωσε το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole (WHOI) των ΗΠΑ, το οποίο ήταν επικεφαλής στην πρόσφατη διεθνή αποστολή στο Αιγαίο με ελληνική συμμετοχή. Το υβριδικό ρομπότ NUI (Nereid Under Ice) του WHOI πήρε δείγματα από τον πυθμένα του Κολούμπου χρησιμοποιώντας τον ρομποτικό βραχίονα του. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της αποστολής Ριτς Καμίλι, «αποτελεί τεράστιο βήμα προόδου για ένα όχημα να πάρει δείγμα χωρίς ένας πιλότος να το καθοδηγεί. Ένας από τους στόχους μας ήταν να καταστήσουμε περιττό το τηλεχειριστήριο και το καταφέραμε».

Η αποστολή στο Κολούμπο και η δοκιμή αυτόνομων υποθαλάσσιων τεχνολογιών αποτελεί τμήμα του διεπιστημονικού προγράμματος Planetary Science and Technology from Analog Research (PSTAR) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), με σκοπό να δοκιμαστούν αυτόνομα υποβρύχια σκάφη ικανά να εξερευνήσουν μόνα τους αφιλόξενους εξωγήινους ωκεανούς στο μέλλον, όπως αυτοί που υπάρχουν στους δορυφόρους Ευρώπη του Δία και Εγκέλαδο του Κρόνου.

Όπως συμβαίνει με τα αυτόνομα οχήματα χωρίς οδηγό στους δρόμους, στόχος ήταν ένας αλγόριθμος να αναλάβει το «τιμόνι» του υποθαλάσσιου ρομπότ και αυτό συνέβη στο Κολούμπο. Το NUI, ελαφρώς μικρότερο από ένα αυτοκίνητο Smart, είναι εφοδιασμένο με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, που επέτρεψε στο ROV να αποφασίσει μόνο του ποια μέρη θα επισκεφθεί μέσα στο υποθαλάσσιο ηφαίστειο και μετά να κάνει τη λήψη δείγματος χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση. Τα δείγματα που ελήφθησαν από το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο θα βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση της μικροβιακής ζωής.

Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον Καμίλι, θα είναι να βελτιωθεί η όραση των υποθαλάσσιων αυτόνομων οχημάτων και να αναπτυχθεί η δυνατότητα επικοινωνίας με τα ρομπότ μέσω φωνητικών εντολών.

«Τελικά μπορούμε να οραματιστούμε ένα ολόκληρο στόλο από συνεργαζόμενα νοήμονα θαλάσσια ρομπότ που θα μοιράζονται τη νοημοσύνη τους και κάθε ένα από αυτά θα εργάζεται σε συνεργασία με τα άλλα, όπως οι μέλισσες στην κυψέλη. Είναι κάτι που θα μας πάει πολύ πιο πέρα από το να καταστήσουμε απλώς περιττό το τηλεχειριστήριο», ανέφερε ο Καμίλι. Το WHOI είναι ιδιωτικός ερευνητικός οργανισμός με έδρα στο Ακρωτήριο Κοντ της Μασαχουσέτης. Ιδρύθηκε το 1930 μετά από πρωτοβουλία της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ και σήμερα βρίσκεται στην πρωτοπορία της ωκεανογραφικής έρευνας διεθνώς.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.